Dünyanın en güçlü deniz ticaret şirketi yöneticileri, bu hafta Atina’da düzenlenen Uluslararası Denizcilik Fuarı’nda bir araya geldi. Toplantının ana gündem maddesi Hürmüz Boğazı oldu. Başkan Donald Trump, boğazın yeniden açılmasının yakın olduğunu söyledi. Yetkililer gemilerin geçiş yaptığını belirtiyor. Ancak çoğu yönetici, ABD ve İran kesin bir barış anlaşması imzalamadan gemilerini göndermeye yanaşmıyor.
BOĞAZIN KAPALI KALMASI KÜRESEL TEDARİĞİ VURUYOR
Boğazın kapalı kalması, dünya petrol arzının yüzde 20’sini piyasadan kesiyor. Ayrıca sıvı doğal gaz ve gübre de küresel ekonomiye ulaşamıyor. Geçen hafta petrol fiyatları bir anlaşma umuduyla düşmüştü. Ancak hafta sonu yenilenen çatışmalar ve İran’ın barış görüşmelerini kestiği haberleriyle fiyatlar yükseldi.
GEMİ GEÇİŞLERİ NEREDEYSE TAMAMEN DURDU
Cuma günü boğazdan sadece yedi gemi geçti. Bunlardan beşi giriş, ikisi çıkış yaptı. Hafta sonu ise yalnızca dört gemi boğazı terk etti. Normalde her gün yüz gemi bu su yolunu kullanıyor. Mevcut trafik normale göre sadece bir damla gibi kalıyor. Yetkililer bunun küresel piyasalara anlamlı bir katkı sağlamayacağını düşünüyor.
GÜVENLİ ORTAM OLMADAN NORMAL AKIŞ SAĞLANAMAZ
Sektör temsilcileri, yalnızca birkaç başarılı geçişin güveni yeniden tesis etmeyeceğini söylüyor. Taşıyıcılar, sigortacılar ve operatörler için uzun vadeli güvenlik ortamı kritik önem taşıyor. Geçen ay ABD ordusunun ticari gemilere rehberlik etme çabası kısa sürdü. Son günlerde yeni deniz eskortu olduğu yönündeki haberler ise doğrulanmadı.
BÖLGEDE GEMİLERE SALDIRILAR DEVAM EDİYOR
Pazartesi günü Kuzey Basra Körfezi’nde bir yük gemisi bilinmeyen bir mermiyle vuruldu. Savaş başladığından bu yana 39 gemi saldırıya uğradı ve 11 kişi hayatını kaybetti. Körfez ülkelerine gıda ve diğer malları taşıyan konteyner gemileri de boğazda mahsur kaldı. Dünyanın en büyük firmalarından Maersk’in altı gemisi hâlâ bölgede.
GEÇİŞLERDE EK ÜCRET VE KISITLAMA OLMAMALI
Sektör kaynakları, boğaz yeniden açıldığında gemilere herhangi bir kısıtlama veya ücret getirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Denizcilerin güvenliğinin her şeyden önce geldiği belirtiliyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü yetkilileri, seyrüsefer özgürlüğü ilkesinin savunulması çağrısı yaptı.
NAKLİYE ÜCRETLERİ TARİHİ ZİRVELERE ULAŞTI
Dünyanın diğer bölgelerinde navlun fiyatları yaşanan aksaklıklar nedeniyle yükseldi. Bir Yunan tanker işletmecisi, gelirinde yıllık bazda yüzde 200’ün üzerinde artış bildirdi. Bu durumun nedeni olarak “tarihsel olarak yüksek” nakliye ücretleri gösteriliyor. Sektör temsilcileri savaşın sarsıtığı güvenin yeniden inşasının zaman alacağını söylüyor. Depolardaki stokların temizlenmesi ve sahaların yeniden başlatılması da bir gecede olmayacak.