ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalanan anlaşma, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari trafiğin “derhal başlayacağını” öngörüyor. Marine Traffic verilerine göre perşembe günü en az yedi gemi boğazdan geçiş yapmayı başardı. Boğazın yeniden açılması ve geçiş hacimleri canlı haritalar ve grafiklerle takip ediliyor.
MUTABAKAT ZAPTI VE BOĞAZIN YENİDEN AÇILMASI
Tahran’ın çatışmalar sırasında fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden trafiğe açılması, ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptının (MOU) kilit maddelerinden biri. Savaş öncesinde küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 20’si bu su yolundan geçiyordu. Mutabakat kapsamında ABD, 19 Temmuz’a kadar İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını tamamen kaldırmak zorunda. İran’dan ise aynı süre içinde trafiği savaş öncesi seviyelere döndürmek için “elinden gelen çabayı” göstermesi bekleniyor.
BOĞAZIN KONTROLÜ VE GEÇİŞ ÜCRETLERİ
Anlaşmada, İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü nihai olarak elinde tutup tutamayacağı konusu ise ele alınmadı. Gemiler, İran ile Körfez ülkeleri arasında yeni bir düzenleme sağlanana kadar “yalnızca 60 gün süreyle” ücretsiz geçiş yapabilecek. Bu sürenin sonunda İran’a geçiş ücreti uygulama yetkisi verilmesi ihtimali bulunuyor. Söz konusu gelişmeler ve grafiklerle ilgili ayrıntılı bilgiye haber kaynaklarından ulaşılabiliyor.