İÇİMİZDEKİ SES VE POZİTİF ZİKA
Çok sık önerdiğim bir fikir var, karar veremeyenlere, “öyle mi yapsam, böyle mi?” diye düşünenlere. “Andrew beni sevdiğini söylüyor, ben John’u da onu da seviyorum, seçim yapamıyorum” türünden pek çok benzer soru bana sorulduğunda, ben de ‘sleep on it’ diyorum ve karşımdaki kişilerin meraklı bakışları eşliğinde devam ediyorum. Gece uyumadan önce kafanda bir soru oluşturup uyu. O sabah ya da birkaç sabah sonra gözlerini tamamen açmadan içindeki ses sana cevabı verecektir. İçimizde bizlere sessizce fısıldayan bir ses var. Bazen güzel, bazen de şüphe ve endişe fısıldar. Başarıya giden yolu gösteren ya da engelleyen bu ses, kafa karışıklığımızın da nedeni olabilir. Genelde seçim ve vazgeçiş durumlarında bu içsel ses daha yoğun bir şekilde konuşur. “Cevap verseydin ya!” “Susmak iyi oldu, sen bu işten anlamazsın, riske girme!” “Ya başarısam? Hadi, bunu yapmalıyım, çok güzel!” “Bırak şimdi, yaşın geçti bunun için, yapsaydın çok kazanmıştın! Ya her şeyimi kaybetseydim?” İşte bu sesin kaynağı nedir? Ruhumuzun hangi derin katmanlarından geliyor? İçimizdeki sesle ilgili espriler bile var. Mesela, uçağa binecek olan bir kadının içindeki ses “Binme” diyor… İşte bu sesi merak eden biri çıkmış, merakı doğrultusunda zihninin derinliklerine inmiş ve araştırmalar yapmış. Sonunda “Pozitif Zeka (Positive Intelligence)” isimli bir kitap yazmış. Kim bu kişi? İran asıllı NY Times yazarı Shirzad Chamine.
CHAMİNE’İN GÖRÜŞLERİ
Psikolog Mark Traves, Chamine’in görüşlerini 2 Mart 2024 tarihli Forbes yazısında detaylandırıyor. S. Chamine, bu sesin ruhun derinliklerinde gizli olduğunu belirtiyor. Kendi bulgularını özetleyecek olursam, beynimiz karmaşık devreler aracılığıyla hayatın zorlukları karşısında olumsuz duygular üreten sesler barındırıyor. Bu olumsuz duygularda kalmak, öz şüphe ve kaygı döngüsünü devam ettirerek kişisel gelişimi olumsuz yönde etkileyebilir. Öte yandan, prefrontal korteksin ve beynin empati devresinin ortasında yer alan bölge, bilgelik ve netlik içeren iç sesimizi barındırır. Zorluklar karşısında şefkat, şükran, merak ve odaklanma gibi olumlu duygular üretir. Chamine’in teorisi, başarısız olduğumuzda bizi eleştiren, kaygılarımızı büyüten ve acımasız bir iç sesi tanımlamak üzerine odaklanıyor. Bu içsel eleştiri; kaygı ve tatminsizlik yaratan mükemmeliyetçilik, geçmişteki başarıları küçümseyerek sürekli yeni övgüler arayışında olmak, başkalarını memnun etme çabası sonucu karşılık bulmamak, kendine acıma yoluyla dikkat çekme gibi durumları içeriyor.
BİLGE KİŞİ VE OLUMSUZ SESLERİN DENGESİ
Bu içsel eleştirel sesleri dengeleyen, her birimizde bulunan bilgelik kaynağı olan “bilge”dir. Chamine’e göre, bilgenin gücünü artırarak içindeki sabotajcıları susturabilir ve hayatımız üzerinde yeniden söz sahibi olabiliriz. Bu bağlamda üç ana kavram öne çıkıyor:
1. **Empati**: Başkalarının duygularını anlama ve paylaşma yeteneği.
2. **Keşif**: Zorluklara merakla ve açık fikirlilikle yaklaşmak, yeni çözümler üretmemiz için fırsatlar yaratır. Bu keşif duygusu, belirsizliği kucaklamamıza ve hayatın karmaşasıyla ilgilenmemizi teşvik eder.
3. **Yenilik**: Yaratıcılığı ve hayal gücümüzü kullanarak sorulara yeni çözümler bulmamızı sağlar.
Chamine, “Başkalarına bu kavramlardan bazılarını öğrettiğime sevindim. Çocuklarımıza verdiğimiz resmi eğitimde en önemli konu, kendi zihinsel ve duygusal deneyimleri üzerinde ustalık geliştirmeleri (Pozitif Zeka Eğitimi) dışında her şeyi öğretmekteyiz. Bütün çocuklarımız bu eğitimle büyüse, nasıl bir dünya yaratacağımızı hayal edin. Benim uzun vadeli vizyonum budur.” diyor. Ayrıca, “Fiziksel olarak formdaysanız bedensel bir stres hissetmeden dik tepelere tırmanabilirsiniz. Eğer zihinsel olarak zindeyseniz, büyük zorluklarla negatif duygular olmadan başa çıkabilirsiniz. Pozitif zekanızı geliştirdiğinizde hem daha mutlu olacak hem de içsel huzuru yakalayacaksınız.” şeklinde ekliyor.
*** İlgi duyanlar için Shirzad Chamine’in 20 dakikalık eğlenceli TedX konuşması “Know Your Saboteurs” aşağıda. Konuşma ve alt yazı İngilizce. 30 Temmuz 2024 Heybeliada