Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) üye 125 ülkeden 82’si, cinsel taciz iddialarıyla karşı karşıya kalan Başsavcı Karim Khan’ın görevden alınması yönünde oy kullandı. Khan suçlamaları başından itibaren reddederken, karar ABD’nin mahkemeye yönelik artan baskısıyla aynı döneme denk geldi. UCM’nin yönetim organı olan Taraf Devletler Asamblesi Başkanı Päivi Kaukoranta, Khan’ın “ağır suiistimal ve görevi ciddi şekilde ihlal” ettiğine hükmedildiğini açıkladı.
KARİM KHAN'A YÖNELİK TACİZ İDDİALARININ DETAYLARI
Khan’ın görevden alınması, iddiaların ilk kez 2024 yılında ortaya çıkmasının ardından BM merkezinde cuma günü yapılan gizli oylamayla gerçekleşti. İddiaları ortaya atan ve yalnızca Sarah adıyla anılmak isteyen UCM çalışanı, Khan’ın kendisini cinsel tacize uğrattığını, rızası dışında elleme, öpmeye çalışma ve dijital-genital penetrasyon gibi eylemlere maruz bıraktığını öne sürdü. Sarah, Khan’ın kendisine yönelik fiziksel ve duygusal sınırları yavaş yavaş ihlal ettiğini belirterek davranışlarının kendisini “küçük düşürülmüş” hissettirdiğini söyledi.
SORUŞTURMA SÜRECİ VE HUKUKİ TARTIŞMALAR
Khan’ın avukatı Tayab Ali, oylamanın ardından yaptığı açıklamada kararın herhangi bir yasal ve gerekçelendirilmiş bulguya dayanmadığını, Khan’ın suçlamaları en başından beri reddettiğini ve adil bir şekilde dinlenme hakkının ihlal edildiğini savundu. Ali, BM İç Denetim Ofisi’nin (OIOS) yürüttüğü soruşturmada herhangi bir suistimal ve cinsel taciz bulgusuna rastlanmadığını belirtti. Buna karşılık Kaukoranta, UCM’nin Khan’ın yasal sürecine tam saygı gösterdiğini ve OIOS soruşturmasının suistimal iddialarını destekleyen kanıtlar bulduğunu öne sürdü.
İSRAİL SORUŞTURMASI VE CADI AVI İDDİALARI
Khan ve savunucuları, suçlamaların Mayıs 2024’te İsrailli yetkililer aleyhine savaş suçu iddialarıyla tutuklama emri çıkarmasının ardından itibarını zedeleme girişimi olduğunu iddia etti. Bu dönemde Sarah’ın suçlamalarının İsrail tarafından Khan’ı itibarsızlaştırmaya yönelik devlet destekli bir çabanın parçası olduğu yönünde spekülasyonlar ortaya çıktı. Sarah, “devlet ajanı” olduğu yönündeki iddiaları şiddetle reddetti. Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı Andreas Kravik, Khan’ın görevden alınmasına destek veren ülkesi adına, savcının “görev yapamaz” durumda olduğunu söyledi.
ABD'NİN TUTUMU VE ULUSLARARASI YANKILAR
Görevden alma kararı, özellikle ABD’nin UCM’ye yönelik yoğun eleştirilerinin arttığı bir dönemde geldi. ABD UCM’ye üye değil ve Netanyahu ile Gallant aleyhindeki tutuklama emirleri ile geçmişte Afganistan’da ABD askerlerine yönelik soruşturma gerekçesiyle aralarında Khan’ın da bulunduğu 11 UCM yargıcı ve savcısına yaptırım uyguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM’de “deliler ve manyaklar” olduğunu belirterek, hiçbir ABD’li yetkilinin orada yargılanmayacağını ifade etti.