Kazakistan’ın Almatı bölgesindeki İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi’nde düzenlenen törenle, Ümit adlı dişi Amur kaplanı bozkırdaki doğal yaşam alanına salındı. Törene Kazakistan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Yerlan Nısanbayev ve Rusya Adalet Bakanı Konstantin Çuyçenko katıldı. Bilim insanları, uluslararası doğa koruma kuruluşlarının temsilcileri ve projede görev alan uzmanlar da törende hazır bulundu.
ÜMİT TÖRENLE DOĞAYA SALINDI
Bakan Nısanbayev, kaplanların tarihi yaşam alanlarına dönüşünün uzun yıllara dayanan ortak çalışmanın sonucu olduğunu söyledi. Bugün tarihi bir ana tanıklık ettiklerini ifade etti. Nısanbayev, kaplanların Kazakistan’dan yok olmasının üzerinden 70 yılı aşkın süre geçtiğini hatırlattı. İlk kaplanın yeniden tarihi yaşam alanına bırakıldığını belirtti. Önlerinde kaplanların izlenmesi ve sürdürülebilir bir popülasyon oluşturulması için büyük bir çalışma olduğunu dile getirdi. Böylece kaplanların Kazakistan’da tamamen ortadan kaybolmasından sonra ilk kez bir kaplan tarihi yaşam alanına geri döndü.
UYDU TASMASIYLA 24 SAAT İZLENECEK
Ümit, doğaya salınmadan önce kapsamlı veteriner kontrollerinden geçirildi. Uzmanlar kaplanın sağlık durumunu, davranışlarını ve avlanma becerilerini ayrıntılı şekilde değerlendirdi. İnsanlara karşı tepkisi de incelemelerde dikkate alındı. Tek başına doğada yaşayabilecek durumda olduğuna karar verildi. Ümit’e hareketlerinin anlık takibi için GPS/GSM uydu takip tasması takıldı. Kaplan, uydu sistemi, fotokapanlar ve diğer modern izleme yöntemleriyle 24 saat boyunca uzmanlarca izlenecek.
DİĞER KAPLANLAR ADAPTASYONDA
Ümit, Mayıs 2026’da Rusya’nın desteğiyle Kazakistan’a getirilen dört Amur kaplanından biri. İkisi yetişkin, ikisi yavru olmak üzere ülkeye getirilen diğer kaplanlar özel adaptasyon alanlarında tutuluyor. Erkek kaplan ile iki yavru kaplan, İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi’ndeki alanlarda uzmanların gözetiminde gelişim süreçlerini sürdürüyor. Erkek kaplan ile yavruların veteriner ve davranış testlerinin tamamlanması bekleniyor. Testlerin ardından doğal yaşama bırakılıp bırakılmayacaklarına karar verilecek.
TURAN KAPLANININ GENETİK AKRABASI
Ümit’in salındığı İle Nehri Vadisi ile Güney Balhaş bölgesi tarih boyunca Turan kaplanlarına ev sahipliği yapıyordu. Tugay ormanları ve zengin av hayvanı varlığı bölgeyi Orta Asya’nın en büyük yırtıcıları için uygun hale getiriyordu. Ancak 20. yüzyılın ortalarında doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve kaçak avcılık nedeniyle Turan kaplanı Kazakistan’da tamamen yok oldu. Yabani toynaklı hayvanların azalması da bu süreçte etkili oldu. Bilim insanları, moleküler genetik araştırmaların Turan kaplanı ile Amur kaplanının genetik olarak neredeyse aynı olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor. Bu nedenle Amur kaplanı, Orta Asya’da kaplan popülasyonunun yeniden oluşturulması için en uygun kaynak olarak kabul ediliyor.