Britanya Başbakanı Keir Starmer, 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya yasağı getirileceğini ve bu önlemlerin dünyada eşi benzeri görülmemiş bir koruma sağlayacağını açıkladı. Hükümet tarafından yayımlanan açıklamaya göre yasak, kullanıcıların içerik paylaşmasına ve algoritmalarla etkileşime girmesine olanak tanıyan platformları kapsayacak. Bu kapsamda Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X gibi platformlara erişim engellenecek, ancak WhatsApp ve Signal gibi mesajlaşma uygulamaları yasaktan muaf tutulacak.
BİRÇOK ÜLKE ÇOCUKLARI KORUMAK İÇİN HAREKETE GEÇTİ
İngiltere, çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlaması getiren veya getirmeyi planlayan ülkeler arasına katıldı. Şubat ayında İspanya, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirerek platformların katı yaş doğrulama araçları kullanmasını zorunlu kıldı. Malezya da bu ay başında kendi yasağını yürürlüğe koydu. Fransa, Danimarka ve Norveç de çocukların sosyal medyaya erişimini engellemeye yönelik planlarını duyurdu. Aralık ayında ise Avustralya, 16 yaş altına sosyal medya yasağı uygulayan dünyadaki ilk ülke oldu ve 10 platforma erişimi engelledi.
AVUSTRALYA’DAKİ UYGULAMADAN DERS ALINACAK
İspanya’daki yasak henüz anlamlı bir veri üretemezken, Avustralya’nın e-güvenlik komisyonu tarafından yapılan bir anket, birçok çocuğun yasağın etrafından dolaşmanın yollarını bulduğunu ortaya koydu. 19 Ocak ile 2 Şubat tarihleri arasında 8-15 yaş arası çocuğu olan 898 ebeveyn ve bakıcıyla yapılan ankete göre, yasak 10 Aralık’ta yürürlüğe girmeden önce sosyal medya hesabı olan çocukların yaklaşık onda yedisi hâlâ bir hesaba sahipti. Raporda, dört ay öncesine kıyasla 16 yaş altı sosyal medya kullanıcı sayısında azalma olsa da önemli sayıda çocuğun hâlâ platformlarda bulunduğu belirtildi. Avustralya makamları, yeni düzenlemelere uyulmaması nedeniyle henüz hiçbir teknoloji şirketine ceza vermedi ancak Snapchat, TikTok, Facebook, Instagram ve YouTube hakkında soruşturma başlatıldı.
İNGİLTERE DAHA KAPSAMLI BİR MODEL HEDEFLİYOR
İngiltere, Avustralya’nın yasağından daha ileri gitmeyi planlıyor. Hükümet, 16 yaş altı için canlı yayın ve yabancılarla iletişim gibi zararlı işlevlere yönelik dünyada öncü nitelikte engellemeler getirileceğini ve bu önlemlerin oyun siteleri gibi diğer çevrim içi hizmetleri de kapsayacağını açıkladı. Starmer, bu adımların çocukların çevrim içi zararları nasıl deneyimlediğine yanıt veren, sosyal medyaya yönelik toptan bir yasaktan çok daha kapsamlı bir model oluşturacağını söyledi. Teknoloji Bakanı Liz Kendall ise İngiltere’nin Avustralya deneyiminden ders alarak çocukların güvenlik önlemlerini atlatmasını çok daha zor hâle getireceğini ve düzenleyici kurum Ofcom ile bir uygulama stratejisi üzerinde çalışacaklarını belirtti.
YASAĞA DESTEK VE ELEŞTİRİLER
Hükümete göre İngiliz ebeveynlerin onda dokuzu yasağı destekliyor ve çocuk yardım kuruluşları da adımı memnuniyetle karşıladı. Barnardo’nun CEO’su Lynn Perry, yasağın tek başına yeterli olmadığı uyarısında bulunarak sosyal medya şirketlerinin platformlarını güvenli kılma sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini söyledi. Çocukları Koruma Derneği NSPCC’nin CEO’su Chris Sherwood, kararı çocuk koruması açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirirken etkili bir uygulamanın önemine dikkat çekti. Sussex Dükü ve Düşesi Prens Harry ile Meghan da açıklama yaparak kalıcı değişimin daha güvenli platformlar ve anlamlı hesap verebilirlik gerektirdiğini ifade etti. Ancak Meta sözcüsü, yasakların çocukları korumak yerine onları düzenlenmemiş alternatif platformlara itme riski taşıdığını ve etkili olabilmesi için yaş doğrulama sistemlerinin cihaz düzeyinde uygulanması gerektiğini savundu. Snap şirketi sözcüsü de Snapchat’te zamanın büyük kısmının arkadaşlar ve aile arasında özel mesajlaşmayla geçtiğini, toptan bir yasağın gençleri bu ilişkilerden kopararak daha az güvenli platformlara itebileceğini belirtti. X, Google ve TikTok’a konuyla ilgili yorum talebi iletildi.