Kuzey Kutbu’ndaki Kanada’da küçülen bir buz tabakası, yeni araştırmalara göre insanların fosil yakıtları yakarak gezegenin bir sonraki buzul çağını durdurmuş olabileceğini ortaya koyuyor. Yaklaşık 20.000 yıl önce, geniş Laurentide Buz Tabakası, Kuzey Kutbu’ndan Illinois’e kadar uzanıyor ve bazı yerlerde iki mil kalınlığındaydı. Şu anda geriye sadece Kanada’nın Nunavut bölgesindeki Baffin Adası’ndaki Barnes Buz Kapağı kalmış durumda.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BUZ TABAKASI
Araştırma, Barnes Buz Kapağı’nın yaklaşık 2.000 yıl önce yavaş yavaş yeniden genişlemeye başladığını ve bu durumun yeni bir buzul dönemi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak 1960’larda, insan kaynaklı iklim değişikliği yaz sıcaklıklarını artırarak bu buz tabakasının aniden küçülmesine neden oldu. Çalışmanın yazarlarından ve Lamont-Doherty Yer Gözlemevi’nde görevli jeokimyacı Nicolás Young, “Her şey normaldi, bir sonraki buzul dönemi başlamaya hazırlanıyordu — ve birden durdu,” diyor.
ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Bilim insanları, Laurentide Buz Tabakası’nın geçmişte hiç bu kadar küçük olup olmadığını anlamak için çalışmalara başladılar. Ancak, buz tabakası yeniden oluştuğunda jeolojik ipuçlarının silindiği için bu zorlu bir görev. Barnes Buz Kapağı, tabanına donmuş durumda olduğu için kaymıyor ve büyüdükçe gömdüğü bitkileri koruyor. Bilim insanları, buz tabakasının kenarındaki uzun süredir ölü olan yosunları toplayarak ne zaman yaşadıklarını tespit ettiler. Young, “Buz kenarının genişlemesini izleyebiliyoruz, çünkü yosunları kaplıyor ve öldürüyor,” diyor.
BULGULAR VE SONUÇLAR
Yapılan analizler sonucunda, buz tabakasının 3.000 yıl önce minimum boyutuna ulaştığını ve yaklaşık 2.000 yıl önce soğuyan sıcaklıklara bağlı olarak yeniden büyümeye başladığını ortaya koydu. Ancak, bu büyümenin 1960’larda durması, araştırma yazarlarına göre yeni bir buzul çağının başlangıcını engelledi. Young, “İnanmıyoruz ki bu bir tesadüf; o dönemde atmosfere olağanüstü miktarda sera gazı saldık,” diyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNE ETKİLER
Dartmouth Koleji’nden yer bilimleri profesörü Meredith Kelly, araştırmanın “bitkilerin yeni radyokarbon tarihleme” tekniklerini kullandığını belirterek, Barnes Buz Kapağı’nın ilerlemesi ve gerilemesi hakkında net bir resim sunduğunu ifade etti. Ancak, bu süreçlerin başka bölgelerdeki buzul hareketleriyle karşılaştırılması gerektiğini de ekliyor. Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü’nden fizikçi Andrey Ganopolski, karbon kirliliğinin bir sonraki buzul çağının başlangıcını önemli ölçüde geciktirip geciktirmediği konusunda birçok araştırma yapıldığını belirtti.
GELECEKTEKİ BUZUL DÖNEMİ
Young ve diğer yazarlar, Laurentide Buz Tabakası’nın tekrar büyümesini yeni bir buzul çağının başlangıcı olarak kabul ettiklerini ifade ediyorlar. Ayrıca, 1970’lerde bazı bilim insanlarının dünyada yeni bir buzul çağının başladığını öne sürdüğü tartışmalı bir döneme de ışık tutuyorlar. Young, “Yeni araştırmalar, aslında yeni bir buzul döneminin başlamış olduğunu gösteriyor; sadece yolculuğun başındaydı ve şimdi durdu,” diyor.
Young, çalışmanın küresel ısınmanın “insanlığı bir buzul çağından kurtardığı” anlamında yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Buzul dönemleri çok uzun zaman dilimlerinde gerçekleşiyor ve buz tabakasının insanların günlük yaşamlarını etkileyecek boyutlara ulaşmasının binlerce yıl alacağını belirtiyor. Bunun yerine, bulgular insanların Dünya’nın sistemlerini ne kadar derinden etkilediğini gözler önüne seriyor. Young, “Bu buzul çağını sadece ertelemekle kalmadık, ama muhtemelen gelecekteki başka bir buzul dönemin de çok uzun bir süre için engelledik,” diyor.