Yıllardır Nvidia, AMD ve Qualcomm karşısında pazar kaybeden Intel, Mart 2025’te Lip-Bu Tan’ı CEO olarak atadığında şirket bir dönüşüme hazırlanıyordu. Silikon Vadisi merkezli yarı iletken devi, yıllardır çip üreticisi olarak pazar liderliğini sürdürmekte zorlanıyor, Tayvan merkezli TSMC ise dünyanın en gelişmiş çiplerinin yüzde 90’ını üreterek Intel’in kendi dökümhanesine rekabet şansı bırakmıyordu. Tan, Nisan 2025’teki ilk kamuoyu açıklamasında “İyileştirilmesi gereken alanlar var ve hızlı çözümler yok” diyerek sorunların farkında olduğunu ortaya koydu. Malezya doğumlu 66 yaşındaki yönetici, daha önce Cadence Design Systems’ın başında 12 yıl geçirmişti ve Intel’deki görevine başladığından beri düşük profilli bir çizgi izliyordu.
TAN’IN KOMPUTEKS KONUŞMASI VE CPU’NUN YENİDEN DOĞUŞU
Geçtiğimiz hafta Taipei’de düzenlenen ve yapay zeka patlamasıyla popülerliği artan Computex fuarında Tan’ın açılış konuşması büyük ilgi gördü. Kalabalık, büyük ölçüde Intel’in temel ürünü olan ve bilgisayarların beyni işlevi gören merkezi işlem birimi (CPU) hakkında daha fazla bilgi almak için toplanmıştı. On yıllardır dizüstü bilgisayarlara ve sunuculara güç veren bu çipler, artık yapay zeka yarışında kritik bir rol üstleniyor ve Intel’e yeniden doğuş fırsatı sunuyor. Asya merkezli özel yatırım firması TriOrient’in başkan yardımcısı Dan Nystedt, “CPU’nun yeniden canlanması şirketi kurtarabilir. Intel’in işinin büyük kısmı CPU’lara dayanıyor” değerlendirmesini yaptı. Intel’den yapılan açıklamada ise Tan’ın icraata odaklandığı ve müşterileri her şeyin merkezine koyduğu belirtilerek “Daha güçlü bir bilanço, yenilenen liderlik ekibi ve mühendislik disiplinine yeniden odaklanma ile Intel, önümüzdeki yapay zeka odaklı büyüme fırsatlarını yakalamaya hazır” ifadeleri kullanıldı.
AJAN YAPAY ZEKA VE INTEL İÇİN YENİ TALEP DALGASI
Intel’in dönüşümü, kişi adına görevleri tamamlayabilen yeni nesil yapay zeka olan ajan yapay zeka sayesinde şanslı bir destek alabilir. Nvidia’nın uzmanlaştığı grafik işlem birimleri (GPU) yapay zeka modellerini eğitmek için ideal olsa da CPU’lar, eğitilmiş modelleri çalıştırma süreci olan çıkarım için daha uygun olduğundan talepte artış yaşanıyor. OpenAI, Anthropic ve Google gibi şirketlerin geliştirdiği yeni nesil yapay zeka ajanlarına güç vermek için çıkarım kritik öneme sahip. Nvidia CEO’su Jensen Huang, Computex öncesinde Taipei’de yaptığı konuşmada “CPU artık orkestra şefi, GPU ise orkestra” benzetmesini yaptı. Nvidia, konferans sırasında CPU alanına büyük bir giriş yaparak dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için yeni bir çip tanıttı ve Vera veri merkezi CPU’sunun tam üretimde olduğunu duyurdu. Tan, Computex’in kenarında gazetecilere yaptığı açıklamada, son bir ayda birçok CEO’nun daha fazla CPU talebiyle kendisini aradığını söyleyerek “Bu bizim için büyük bir fırsat. Gerçekten heyecanlandık” dedi. Analistler, CPU talebindeki artışın Intel’e önümüzdeki birkaç yıl içinde satışlarda ivme kazandırabileceğini, ancak bunun için üretimi hızla artırması ve kaliteyi garanti etmesi gerektiğini belirtiyor.
TAN’IN DÖNÜŞÜM STRATEJİSİ VE ABD DESTEĞİ
Tan’ın Intel’deki stratejisi, Cadence’deki oyun kitabını andırıyor: operasyonları düzene sokmak, mühendisliğe yoğun yatırım yapmak, stratejik satın almalarla şirketi büyütmek ve müşterilerle derin ilişkiler kurmak. Tan, Intel çalışanlarının yaklaşık yüzde 34’ünü işten çıkardı, Almanya ve Polonya’daki üretim tesislerini genişletme planlarını askıya aldı, kurumsal bürokrasiyi azalttı, yeni yetenekler getirdi, ortaklıklar kurdu, çekirdek olmayan varlıkları sattı ve şirketin odağını köklerine geri döndürdü. Computex konuşmasında “Özümüzde Intel bir mühendislik şirketidir. 1. günden itibaren buna karar verdim. Tüm mühendislik birimleri bana rapor veriyor” diyen Tan, mühendisleri yükseltip orta kademe yöneticileri azaltarak çip ve yapay zeka işini daha doğrudan takip edebiliyor. Ayrıca Nvidia ve Softbank’tan yatırım alarak yapay zeka endüstrisindeki etkili oyunculardan stratejik destek sağladı. Tayvanlı pazar araştırma firması Digitimes Research analisti Chiayang Yao, “Tan, Intel’e daha fazla dış kaynak getirmeye çalışıyor, böylece şirketin yalnızca çip üretim sürecini ayarlamak için değil, aynı zamanda üretim hacmini artırmak için daha fazla müşteri çekmek için zamanı ve alanı oluyor” yorumunu yaptı. Bu arada Intel, Trump yönetiminden de destek aldı. ABD hükümeti, Ağustos ayında Intel’in hisselerine yaklaşık yüzde 10’luk bir pay karşılığında 8,9 milyar dolar yatırım yaparak şirketin ABD’deki araştırma ve üretim tesislerini genişletme çabalarına yardımcı oldu. Bu anlaşma, ABD’de yarı iletken üretimini artırma ve ülkenin küresel çip üretiminde lider konumunu sağlamlaştırma çabasının bir parçasıydı. Intel hisseleri bu gelişmelerin ardından yaklaşık yüzde 300 değer kazandı. Analistler, Intel’in özellikle daha fazla müşteri eklemekte ve üretim kalitesini artırmakta zorlanan çip üretim dökümhane işinde hala büyük zorluklarla karşı karşıya olduğunu ancak yıllardır sorun yaşayan şirket için gerekli ilerlemenin kaydedildiğini belirtiyor. Yao, “Tan kanamayı durdurmayı başardı, şirketi yoğun bakımdan genel servise çıkardı” ifadelerini kullandı.