ABD, İran’ın ekonomisini çökertmek amacıyla yeni bir plan başlattı. İran ise, bu duruma karşı bölgesel ve küresel bir yanıt verme tehdidinde bulundu. Hazine Bakanı Scott Bessent, Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, ABD’nin İran’ın yıllar içinde oluşturduğu karmaşık ağları hedef alacağını duyurdu. Bu hamle, ABD ve İsrail’in başlattığı ve diplomatik bir çözüm bulunamadan çıkmaza giren altı aylık savaşın ardından geldi.
İRAN'IN YANIT STRATEJİLERİ
İran, uzun süredir Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini engelleyerek bölgedeki ülkelerin petrol ve gaz ihracatını kısıtlıyor. Husi grubu, Yemen’den Kızıl Deniz’de Suudi petrol ihracatına yönelik yeni saldırılar düzenlemeye başladı. Üst düzey askeri yetkililer, Hürmüz Boğazı’nın ötesindeki enerji hedeflerine saldırma tehdidinde bulunuyor.
YÜKSEK TANSİYON VE TEHDİTLER
İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Mohsen Rezaei, ekonomik savaşın devam etmesi durumunda Hürmüz Boğazı ve Hazar Denizi’nden petrol ihracatının sıfıra ineceğini belirtti. Televizyonda yaptığı bir röportajda, “Deprem benzeri bir şekilde misilleme yapacağız” dedi. Olumsuz bir durum, küresel petrol fiyatlarını artırabilir ve ABD’deki benzin fiyatlarının yükselmesine yol açabilir.
İRAN'IN CEVAP HAKKI
İran, bu süreçte, ABD’nin Bulgaristan’daki yakıt ikmal uçaklarını hedef alabileceği uyarısında bulundu. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baghaei, “İran, herhangi bir saldırganlık eyleminin kaynağını hedef alma hakkına sahiptir” ifadelerini kullandı. İran, daha önce 11 ülkeye saldırılar düzenledi ve bu ülkeler arasında Britanya’nın Kıbrıs’taki üslerinin de yer aldığı düşünülüyor.
NÜKLEER PROGRAM VE TARTIŞMALAR
İran’ın nükleer programının barışçıl olduğu iddiasına rağmen, bazı resmi çevrelerde Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’ndan (NPT) çekilme isteği gündeme gelmeye başladı. İran parlamentosu, NPT’den çekilme önerisini tartışıyor. Rezaei, “NPT’nin etkisi yok mu?” diyerek, insanları nükleer silah geliştirmeye yönlendiren bir söylem geliştirdi.
ABD'NİN STRATEJİK HATALARI
Uzmanlar, ABD’nin uyguladığı yaptırımlar ve askeri eylemlerin, İran’ın temel müzakere pozisyonlarından ödün vermesini sağlamayacağını belirtiyor. İran, enerji akışlarını ve altyapıyı tehdit ederek bölgesel maliyetleri artırma yeteneğine sahip. Washington’un ekonomik abluka çabalarının, İran’ın yanıtlarını daha da çeşitlendireceği ifade ediliyor.