İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPATILMASINI ONAYLADI
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma konusunda resmi bir karar aldığını duyurdu. İran basınında yer alan bilgilere göre; İran Meclisi Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına onay vermiştir. İran Parlamento Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı İbrahim Azizi, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına oy birliğiyle karar verildi. Ancak son karar Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ait.” şeklinde bir açıklama yaptı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlayan ve coğrafi olarak İran ile Umman arasında yer alan önemli bir su yoludur. Bu boğaz, dünya enerji ticareti açısından kritik bir öneme sahiptir. Kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman yer alır. Ayrıca, Musandam Yarımadası’nın güney kıyıda bulunduğu da dikkat çekmektedir. Boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne ve buradan da Hint Okyanusu’na bağlar. Bu durum, Basra Körfezi’ndeki petrol üreten ülkelerin açık denizlere ulaşımını sağlamakta ve boğazı, uluslararası enerji arzı açısından kritik kılmaktadır.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI VE ETKİLERİ
Hürmüz Boğazı’nın küresel önemi birkaç temel nedene dayanmaktadır. Dünya genelinde deniz yoluyla gerçekleştirilen petrol ticaretinin yaklaşık %20-25’i ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının üçte biri bu bölgeden geçmektedir. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran gibi büyük enerji üretici ülkeler, ürünlerini uluslararası pazarlara Hürmüz Boğazı üzerinden ulaştırmaktadır. Boğazın kapanması ya da ticari taşımacılığın aksamaları, global petrol ve gaz fiyatlarında büyük artışlara sebep olabilir ve bu durum dünya ekonomisine olumsuz yansır. JP Morgan’ın Haziran 2025 değerlendirmesine göre, boğazın kapanması halinde petrol fiyatlarının varil başına 120-130 dolara yükselebileceği öngörülüyor.
PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIRIŞ ENDİŞESİ
İsrail ve İran arasında artan gerilimler, Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak olası bir kesinti endişesini tekrar gündeme getirdi. Boğazın kapanması henüz resmi bir adım olmasa da, bu olasılıklar fiyatlara yansımaya başladı. Brent petrol, son bir haftada %12 oranında artış göstererek 78 dolara kadar yükseldi. Goldman Sachs, boğazın uzun süre kapalı kalması durumunda petrolün varil fiyatının 100 doları geçeceğini öngörürken, JP Morgan bu tahmini 130 dolara çıkardı.
TÜRKİYE’DE ETKİLERİ OLACAK MI?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, olası bir petrol krizinin Türkiye’yi nasıl etkileyebileceğine ilişkin açıklamalarda bulundu. Bayraktar, “Zaten Türkiye 2019’dan beri İran’dan herhangi bir petrol alımı yapmıyor. İran’dan gaz alıyoruz, petrol almıyoruz. Basra çıkışlı, Hürmüz’ü geçerek Türkiye’ye gelen bir ham petrol tedariki var. Geçen seneki rakamlara göre bu tedarik yüzde 20 civarında. Gabar’dan, petrol ihtiyacımızın yüzde 8’ini karşılıyoruz ama bunlar ikame edilebilir” şeklinde konuştu.