İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NI KAPATMAYA KARAR VERDİ
İran, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına yönelik resmi onay aldı. İran basınında yayımlanan haberlere göre, İran Meclisi, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasını onayladı. İran Parlamento Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı İbrahim Azizi, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına oy birliğiyle karar verildi. Ancak son karar Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ait.” diyerek durumu açıkladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan kritik bir su yolu olarak tanımlanıyor. Coğrafi olarak İran ile Umman arasında yer alan bu boğaz, dünya enerji ticareti açısından büyük bir öneme sahip. Hürmüz Boğazı’nın kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman bulunuyor. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ne bağlı Musandam Yarımadası da bu boğazın güney kısmında yer alıyor. Boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezine bağlayarak, bu bölgedeki petrol üreticisi ülkelerin deniz yoluyla uluslararası pazarlara ulaşmasını sağlıyor. Hürmüz Boğazı’nın global enerji arzı ve güvenliğine katkısı, onu uluslararası ilişkiler açısından oldukça kritik bir nokta haline getiriyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANIRSA NE OLUR?
Hürmüz Boğazı’nın küresel önemi, büyük ölçüde deniz yoluyla gerçekleştirilen petrol ticaretinin büyük bir kısmını (yaklaşık %20-25) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının önemli bir bölümünü bu boğazdan geçiyor olmasına dayanıyor. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran gibi petrol ve gaz üreticisi ülkeler, ürünlerini bu boğaz vasıtasıyla dünya pazarlarına ulaştırıyor. Boğazın kapanması veya burada ticari trafiğin aksaması, küresel petrol ve gaz fiyatlarının önemli ölçüde artmasına yol açabiliyor. JP Morgan’ın Haziran 2025 değerlendirmesi, boğazın kapanması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 120-130 dolara yükselebileceğini öngörüyor.
PETROL FİYATLARI ARTACAK MI?
İsrail ve İran arasındaki gerginlik, dünya petrolünün üçte birinin geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı’ndaki fiyat endişelerini yeniden gündeme getiriyor. Boğazın kapanması senaryosu kesin bir durum olmasa da, bu olasılık pek çok kişi tarafından fiyatlara yansıdı. Brent petrol, son bir haftada %12’nin üzerinde artış gösterip 78 dolara kadar ulaştı. Goldman Sachs, boğazın uzun süre kapalı kalması durumunda petrol varil fiyatının 100 doları aşabileceğini tahmin ediyor. JP Morgan ise bu seviyenin 130 dolara ulaşabileceği öngörüsünde bulunuyor.
TÜRKİYE ETKİLENİR Mİ?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, petrol krizinin Türkiye üzerindeki etkilerine dair açıklamalarda bulundu. Bayraktar, “Zaten Türkiye 2019’dan beri İran’dan herhangi bir petrol alımı yapmıyor. İran’dan gaz alıyoruz, petrol almıyoruz. Basra çıkışlı, Hürmüz’ü geçerek Türkiye’ye gelen bir ham petrol tedariki var. Geçen seneki rakamlara göre yüzde 20 civarında. Gabar’dan, petrol ihtiyacımızın yüzde 8’ini karşılıyoruz ama tabii bunlar ikame edilebilir.” ifadelerini kullandı.