İran-İsrail Savaşında Yeni Bir Aşama
İran ile İsrail arasında 13 Haziran 2025’te başlayan ve “Yükselen Aslan Operasyonu” adı verilen çatışmalar, 20 Haziran 2025 itibarıyla sekizinci gününe girdi. Bu süreçte İsrail, gece saatlerinde 60’tan fazla savaş uçağı ile İran’ın askeri sanayi tesislerine yönelik büyük ölçekli bir hava harekâtı düzenlediğini duyurdu. İran, buna karşılık olarak İsrail’in güneyindeki Beerşaba kentini balistik füzelerle hedef aldı. İran’ın saldırıları sırasında Nevatim Hava Üssü ve bir siber güvenlik merkezi vurulurken, İsrail’in hava savunma sistemi Demir Kubbe’nin bu saldırılarda yalnızca %65 başarı oranı gösterdiği belirtildi.
İran’ın Saldırısının Etkileri
İran’ın “Gerçek Vaat-3” operasyonu kapsamında fırlattığı balistik füzeler, Beerşaba’daki stratejik noktaları hedef aldı. Nevatim Hava Üssü, İsrail Hava Kuvvetleri’nin en önemli üsleri arasında yer alıyor ve F-35 savaş uçaklarının bulunduğu bir merkez olarak biliniyor. İran devlet medyası IRNA, bu saldırının “İsrail’in nükleer ve askeri hedeflerine misilleme” olduğunu iddia etti. Ayrıca Beerşaba’daki siber güvenlik merkezinin de hedef alındığı kaydedildi. Saldırıda, Beerşaba’daki Soroka Hastanesi’nin de hasar gördüğü ve acil durum servisi Magen David Adom’un bu olayda 32 kişinin yaralandığını bildirdiği duyuruldu. İran ise hastanenin hedef alınmadığını, yalnızca yanındaki askeri komuta merkezi ve istihbarat kampını vurmayı amaçladığını savundu. Bununla birlikte, İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Sharren Haskel, İran’ı “sivil hedefleri kasten vurmakla” suçladı.
İsrail’in Karşı Atakları
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), gece boyunca 60’tan fazla savaş uçağı ile İran’ın askeri sanayi tesislerine saldırdığını belirtti. IDF sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, operasyonun İran’ın balistik füze üretim kapasitesini ve askeri altyapısını “ciddi şekilde zayıflatmayı” amaçladığını vurguladı. Hedefler arasında Tahran yakınlarındaki füze üretim tesisleri, Kermanşah’taki bir askeri üs ve Devrim Muhafızları’na ait komuta merkezleri yer alıyor. Daha önce Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislere de saldırılar düzenlendiği biliniyor.
Demir Kubbe’nin Performansı
İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sistemi, İran’ın son 24 saat içinde gerçekleştirdiği balistik füze saldırılarına karşı beklenenden düşük bir performans sergiledi. ABD’li bir yetkili, CBS News’e yaptığı açıklamada, Demir Kubbe’nin yalnızca %65 başarı oranı elde ettiğini belirtti. Bu oran, sistemin geçmişte kısa menzilli roketlere karşı %90’ın üzerinde başarı sağladığı dönemdeki performansını göz önüne alındığında dikkate değer bir düşüş gösteriyor. IDF, İran’ın hipersonik Fettah-1 ve uzun menzilli Sejjil füzelerinin sistemin sınırlarını zorladığını kabul etti. İran’ın füzeleri, Tel Aviv, Hayfa ve Petah Tikva gibi şehirlerde de ciddi hasara yol açtı.
İsrail’de Olayların Ardından
Reuters, Petah Tikva’da yerleşim bölgelerinde büyük hasar rapor edildiğini bildirirken, İsrail, toplamda 400 füze ve 1.000 drone saldırısına maruz kaldığını fakat yalnızca 35 füzenin şehir merkezlerine isabet ettiğini açıkladı. Buna karşın, İran’ın saldırıları sonucunda 24 kişi yaşamını yitirirken, 600’den fazla kişi yaralandı. İran devlet medyası, İsrail saldırısında yaralanan Ali Hamaney’in yakın müttefiki Ali Şemhani’nin durumunun iyi olduğunu bildirdi. Halbuki daha önceki haberlerde, Şemhani’nin saldırılarda hayatını kaybettiği öne sürülmüştü.
Ali Şemhani’nin Rolü
Şemhani, İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yakın yardımcıları arasında yer alıyor ve Suudi Arabistan ile diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesine yönelik önemli bir anlaşmanın imzalandığı görüşmelerde Tahran’ı temsil etti. 2013’ten bu yana ülkenin en üst düzey güvenlik yetkilisi olarak görev yaptı ve çeşitli önemli görevlerde bulundu. Şemhani, İran diplomasisinin yükselen yıldızlarından biri olarak tanınıyor.
Uluslararası Tepkiler ve Açıklamalar
İsrail’in saldırılarının ardından 657 kişi hayatını kaybederken, 2.037 kişi yaralandı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran’ın Hondab bölgesindeki Arak ağır su üretim tesisinin hasar gördüğünü açıkladı. Ayrıca, ABD’nin İran’a karşı taktik nükleer silah kullanabileceği yönündeki haberler “sadece spekülasyondan ibaret” olarak değerlendirildi. Kremlin, İran’da rejim değişikliği düşünülemeyeceğini ve bu konunun konuşulmasının bile kabul edilemeyeceğini belirtti.
Füze Saldırıları ve Erken Uyarı Sistemleri
İsrail’de, İran’ın kullandığı füzelerin hızına dikkat çekildi. Erken uyarı sisteminin süresi 6-7 dakikaya düştü ve bu durum İsrail’in hazırlık süresini kısalttı. İran, Beerşaba’daki hastaneye yönelik doğrudan bir saldırı düzenlemediğini, yalnızca yanındaki askeri karargaha yapılan saldırının etkisi ile hastanenin hasar gördüğünü bildirdi.
Saldırıların Sonrası ve Güvenlik Önlemleri
İsrail’in güneyinde saldırı alarmları çaldı ve çatışmaların etkisiyle çok sayıda araç ve binalar hasar gördü. İran, İsrail’e füzelerle karşılık verirken, Norveç’in Tel Aviv Büyükelçiliği konutuna el bombası atıldı. Norveç Dışişleri Bakanlığı, saldırıda herhangi bir çalışanının yaralanmadığını bildirdi. Ayrıca, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’ye yönelik bir suikast girişiminin engellendiği duyuruldu.