İRAN’IN İSRAİL’E CEVAP SÜRECİ
İsrail’in İran’ın nükleer ve askeri tesislerine yönelik saldırılarının ardından, İran karşılık saldırılarına başladı. Saldırılar devam ederken, ABD basınına yansıyan bilgilere göre, İran, İsrail’in saldırısının bu pazar günü ABD ile İran arasında yapılması planlanan nükleer müzakerelerden önce meydana gelmeyeceğini düşünüyordu. The New York Times (NYT) gazetesinin haberinde, “Yetkililer İran’ın yaptığı yanlış hesabın İsrail’in saldırılarının bilançosunu artırdığını söylüyor” ifadelerine yer verildi. İran’ın üst düzey yöneticileri, ABD’yle nükleer görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı İsrail’in saldırısının bir haftadan fazla bir süre sonra gerçekleşeceğini öngörüyordu. Ancak, altı İranlı yetkili ve iki İran Devrim Muhafızları Ordusu mensubunun görüşlerine dayandırılan haberde, “Ancak devasa bir yanlış hesap yaptılar” yorumu yapıldı.
İRAN YETKİLİLERİNİN GÖRÜŞLERİ
İran yönetimine yakın kaynakların sağladığı bilgilere göre, İranlı liderler, bu pazar günü Umman’da düzenlenmesi beklenen yeni müzakereler öncesinde İsrail’in bir saldırı düzenleyeceğini düşünmüyordu. Aynı zamanda, İsrail’in saldırı yapabileceğine dair çıkan haberler ve raporları ise “İsrail propagandası” olarak değerlendirip dikkate almadılar. İranlı yetkililere göre, bu tür haberler, ülkeyi müzakerelerde nükleer programı hakkında taviz vermeye zorlamak amacı taşıyordu. Bu sebepten, önceden planlanan önlemlerin göz ardı edildiği iddia edildi.
ASKERİ KOMUTANLARIN DURUMU
Kaynakların paylaştığı bilgilere göre, İsrail’in saldırdığı gece İran’ın üst düzey askeri komutanları güvenli alanlarda değil, kendi evlerinde bulunuyordu. Ayrıca, iddiaya göre, İsrail’in saldırılarında yaşamını yitiren Devrim Muhafızları’nın Hava ve Uzay Birimi Komutanı Emir Ali Hacızade ile üst düzey personeli, bir araya gelmemeleri yönündeki talimatı görmezden geldi. Onlar, Tahran’daki bir askeri üste acil durum için toplantıdayken, İsrail’in düzenlediği saldırıda hayatını kaybetti.
İSTİHBARAT VE SAVUNMA AÇIKLARI
NYT’nin elde ettiği özel mesajlarda, bazı yetkililerin öfkeli bir şekilde “Hava savunmamız nerede?” diye sorduğu görüldü. Bir yetkili ise, “İsrail nasıl olur da istediği her şeye saldırıp üst düzey komutanlarımızı öldürebiliyor ve biz bunu durduramıyoruz?” diye sorguladı. Yetkililer, İran’ın saldırının bu denli büyük bir hasara yol açacağını öngörememesinin sebeplerini istihbarat ve savunma zafiyetlerinde gördü. Tahran’dan telefonla yapılan röportajda Ticaret Bakanlığı Enerji Komitesi üyesi Hamid Hosseini, “İsrail’in saldırısı liderliği tamamıyla gafil avladı, özellikle de üst düzey askeri isimlerin ve nükleer bilim insanlarının öldürülmesi… Bu, aynı zamanda düzgün bir hava savunması eksikliğimizi ve kritik bölgelerimiz ile askeri alanlarımızı bombalama kabiliyetini ortaya koydu” yorumunu yaptı.
OLASI PROTESTOLAR VE İNTİKAM TALEBİ
İran hükümetine yakın olduğu ifade edilen Hosseini, İsrail’in İran güvenlik ve ordu yapısına açık bir şekilde sızmasının yetkilileri şok ettiğini belirtti. İsrail’in saldırı gerçekleştirdiği iddiasına göre, İran içindeki askeri ve nükleer hedeflere yönelik operasyonlar gerçekleştirmiş ve saldırılardan önce kurdukları patlayıcı insansız hava aracı üssünü bu süreçte aktif hale getirmişti. İran’da yapılan Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı hakkında bazı detaylar da paylaşılırken, iddiaya göre İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, toplantıda intikam talebinde bulunmuş ancak acele etmeyeceklerini vurgulamıştı. Toplantıda, İran’ın misilleme yapacağı zaman ve yöntemleri üzerine görüş ayrılıkları ortaya çıkarken, bir yetkili, “İsrail, İran’ın altyapısına ya da su ve enerji santrallerine saldırırsa, bu protestoları tetikler” değerlendirmesinde bulundu.