Irak ve Vietnam savaşları, tarih boyunca ABD’nin en sevilmeyen savaşları olarak anılageldi. Ancak giderek artan veriler, İran savaşının popülerlik açısından bu savaşların en kötü dönemlerini geride bıraktığını ve bu noktaya çok daha hızlı ulaştığını gösteriyor. Buna rağmen savaşın sevilmeyişinde önemli bir ayrıntı var: Amerikalılar bu savaşa diğerleri kadar odaklanmış değil.
İRAN SAVAŞI TARİHİN EN SEVİLMEYEN SAVAŞLARI ARASINDA
Geçtiğimiz hafta yayımlanan bir ankete göre, Amerikalıların yüzde 68’i İran savaşının “savaşmaya değmediğini” söylerken yalnızca yüzde 28’i aksi görüşte. Bu 40 puanlık negatif fark, Irak ve Afganistan savaşlarına ilişkin daha önce yapılan anketlerden daha kötü bir tablo çiziyor. Afganistan savaşı en kötü anket sonucuna 2013 yılında, yani savaşın başlamasından yaklaşık 12 yıl sonra ulaşmıştı. Irak savaşında ise en kötü dönem 2007’de yaşanmış ve savaşa değmez diyenlerin oranı yüzde 66’da kalmıştı. Aynı dönemde savaşa değer diyenlerin oranı hiçbir zaman yüzde 33’ün altına inmemişti.
AMERİKALILAR İRAN SAVAŞI’NDAN DAHA HIZLI VAZGEÇTİ
Diğer savaşlarda Amerikalıların çoğunluğunun bu savaşlara değmediği sonucuna varması yıllar almıştı. Afganistan’da bu süre neredeyse sekiz yıl, Irak’ta ise yaklaşık bir yıldı. Irak savaşında üçte ikilik bir çoğunluğun savaşa değmez demesi dört yılı bulmuştu. Nisan sonunda yapılan bir ankette ise Amerikalıların yüzde 61’i İran savaşının başlamasından iki aydan kısa bir süre sonra savaşın bir “hata” olduğunu söylüyordu. Irak savaşında aynı orana ulaşmak neredeyse dört yıl, Vietnam’da ise altı yıldan fazla sürmüştü.
SAVAŞ ABD’Yİ GÜÇLENDİRMEDİ, ZAYIFLATTI
Trump savaşı ABD’nin gücünün bir göstergesi olarak tanıtmasına rağmen Amerikalılar aynı fikirde değil. Geçtiğimiz ay yapılan bir ankette kayıtlı seçmenlerin yüzde 45’i savaşın ABD’yi dünyada güçlendirmek yerine zayıflattığını söylerken yalnızca yüzde 33’ü güçlendirdiğini söyledi. Bu oranlar Irak savaşıyla büyük benzerlik gösteriyor. Irak savaşının ikinci yılında yapılan bir ankete göre Amerikalıların yüzde 41’i savaşın ABD’yi zayıflattığını, yüzde 28’i ise güçlendirdiğini düşünüyordu.
ASKERİ MÜDAHALELER ARASINDA DESTEĞİ EN DÜŞÜK OLAN
Savaşın başlangıcında yapılan bir analiz, CNN anketinde İran’a saldırıya verilen yüzde 41’lik ilk desteğin, uluslararası askeri müdahale başlatma konusunda kaydedilen en düşük oran olduğunu ortaya koydu. Gallup’un araştırmasına göre, ABD askeri müdahalelerinin en az yüzde 50 destek almaması neredeyse duyulmamış bir durum. İran savaşı öncesinde bu kuralın tek istisnası, Obama yönetiminin 2011’de Libya’ya yaptığı müdahaleydi. İran savaşı ise üçüncü ayında yalnızca yüzde 34 destek alarak bu alanda da rekor kırdı.
SAVAŞ SEÇMENİN GÜNDEMİNDE ALT SIRALARDA
İran savaşının sevilmeyişiyle diğer savaşlar arasında önemli bir fark var: Amerikalılar bu savaşı ülkenin en önemli sorunu olarak görmüyor. Vietnam savaşı döneminde halkın yüzde 55’i savaşı en önemli sorun olarak tanımlarken Irak savaşında bu oran yüzde 36’ya kadar çıkmıştı. Ancak İran savaşında bu oran tek haneli rakamlarda kaldı. Bunun en büyük nedeni savaşta ABD kara birliklerinin bulunmaması ve ölü sayısının önceki savaşlara kıyasla çok düşük olması. Bu durum Trump üzerinde savaş rotasını değiştirmesi için baskı oluşmasını zorlaştırıyor ve savaşın Kasım ayındaki ara seçimlerde büyük bir oy meselesi haline gelmesini engelliyor.
EKONOMİK ETKİ SEÇİMLERİ ETKİLEYEBİLİR
Öte yandan Amerikalılar ekonominin durumundan oldukça endişeli ve İran savaşı akaryakıt fiyatlarını yükselterek bu sorunu daha da kötüleştiriyor. Savaşın doğrudan bir oy meselesi olmasa da Trump’ın en büyük zayıf noktasına katkıda bulunduğu belirtiliyor. Üstelik savaşın yakın zamanda sona ereceğine dair herhangi bir işaret de bulunmuyor.