Suudi Arabistan ve müttefikleri, Orta Doğu’da yeni bir ABD-İsrail saldırısının patlak vermesi korkusuyla, İran’a üst düzey güvenlik yetkilileri gönderdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ve Türkiye İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman ile birlikte Tahran’da İran’ın üst düzey yetkilileriyle bir araya geldi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Prens Halid ve Mekke Ortak Savunma Anlaşması ülkelerinin temsilcilerinin ziyaretiyle, mevcut krizde taraflar arasındaki gerilimi azaltma çabalarının bir parçası olduğunu belirtti.
GÖRÜŞMELERİN AMACI
Ziyaretin amacı, taraflar arasında diyalogu teşvik etmek ve Katar ile Pakistan’ın arabuluculuk çabalarını desteklemek olarak ifade edildi. Bakanlık, krizin sona ermesi ve güvenliğin sağlanması için müzakere kanallarının açılmasının önemine vurgu yaptı. Tahran’daki toplantı, Orta Doğu’da gergin bir ortamda gerçekleşti; Başkan Donald Trump’ın önümüzdeki haftaki ara seçimlerden sonra İran’a yeni saldırılar düzenleme olasılığı spekülasyonları artmış durumda.
İLK KATILIM
Bu, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi hedeflerine yönelttiği saldırılardan sonra İran ile Suudi Arabistan arasında gerçekleşen ilk üst düzey temas. İran devlet medyası tarafından yapılan açıklamada, dört ülkenin diyaloglarını sürdürme ve bölgedeki güvenlik ile barışı desteklemek için işbirliğini artırma kararı aldığı belirtildi.
HEDEF VE GÜVENLİK ÇIKARLARI
Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Mekke İttifakı’nı temsil ediyor. Bu yeni koalisyon, bir ülkeye yapılan saldırının tümüne yapılmış sayılacağı ilkesine dayanıyor. Pakistan, savaşın başladığı Şubat ayından bu yana Washington ile Tahran arasında önemli bir arabulucu konumunda bulunuyor. Toplantının önemi, zamanlaması ve katılan yetkililerle ilgili. Mekke Paktı’nın üç üyesinin doğrudan güvenlik çıkarları söz konusu.
İLİŞKİLERDEKİ GÜÇ DENGESİ
Prens Halid bin Selman’ın ziyareti gözlemcileri şaşırttı. İran ve Suudi Arabistan, rekabet eden dini ideolojileri temsil ediyor ve on yıllardır süren bölgesel bir rekabet içinde. Bu durum, bu yılın başlarında ABD ve İsrail’in İslam Cumhuriyeti’ne karşı başlattığı savaşla daha da derinleşti.
İRAN'IN STRATEJİK YAKLAŞIMI
İran, ABD’nin bölgedeki müttefiklerine saldırılarda bulunarak karşılık verdi. İran, Washington’un bölgedeki müttefikleri üzerinden baskı oluşturarak, ABD’nin yeni bir saldırısının bölgede daha fazla İran karşıtı eylemi tetikleyeceğinden endişe ediyor. İran, bölgedeki ülkeleri ABD üslerini kapatmaya çağırırken, kendi yanlıları ve vekilleri de Suudi Arabistan’ın petrol tesislerine saldırılar düzenliyor.
GELECEKTEKİ MÜZAKERELER
İran, güvenlik garantileri arayışında, herhangi bir anlaşmanın yeni bir askeri saldırıyı önleyip önleyemeyeceğini sorguluyor. Kriz Grubu’ndan Azizi, bu toplantının hemen bir diplomatik atılım sağlamayacağını ifade etti. Gelecekte bu ülkelerin Tahran veya Washington üzerindeki etkilerini artıracak yeni unsurlar sunması gerekecek. Şu an için, bu görüşme daha çok savaşın yeniden başlamasını önlemek için son dakikada bir çaba olarak görünüyor.