İran, ABD ile bir başka savaş turuna hazırlandığını sinyalini vererek, Washington ve müttefiklerine karşı açık tehditlerde bulundu. Bu, Başkan Donald Trump’ı mevcut çatışmayı yeniden başlatmaktan caydırma çabası olarak değerlendiriliyor. Son bir ay içinde İranlı askeri komutanlar, ABD’nin Şubat ayında başlayan düşmanlıklarını yeniden başlatması durumunda, bölge ötesindeki hedeflere saldırmak üzere büyük silah stokları oluşturduklarını iddia eden bir dizi kamu mesajını yoğunlaştırdı. İranlı yetkililer, çatışmanın yeniden başlaması halinde hedeflerini genişleteceklerini belirterek, deniz altı internet kablolarını kesme, yapay zeka veri merkezlerine saldırma ve bölgedeki petrol ve gaz tesislerini hedef alma seçeneklerini gündeme getirdi.
İRAN’IN YENİ HEDEFLERİ
Geçtiğimiz ay İran Devrim Muhafızları sözcüsü Hossein Mohebbi, “Dünya hayret içinde kalacak,” dedi. “Henüz saldırıya uğramamış yeni hedeflerimiz var,” diye ekledi. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın üzerinden neredeyse dokuz ay geçerken, çatışma bir çıkmaza girdi ve herkes Trump’ın nihai hedefinin ne olacağı konusunda belirsizlik içinde kaldı. Her iki taraf da zafer iddialarında bulundu; Tahran hayatta kalmasını, Washington ise İran rejimine verdiği zararı öne çıkardı.
ORDU HAZIRLIKLARI VE HALK ENDİŞELERİ
Trump yönetimi, İran’ı zorla teslim olmaya sürüklemek için yeni ekonomik ve askeri önlemleri test etmeye devam ediyor. Mohebbi, “Savaş bitmedi,” diyerek, “İslam Devrim Muhafızları uzun süreli bir savaşa hazırlandı,” ifadelerini kullandı. İranlı komutanlar güç ve hazırlık sinyalleri verirken, sıradan İranlılar, uzun süredir süren çatışma ve ekonomik belirsizlikle yeniden savaşın olumsuz gerçekleriyle yüzleşmek için hazırlık yapıyor. 70 yaşındaki bir Tahran sakini, “Her gün ve her gece, bombaların yeniden başlamasını bekliyoruz,” dedi.
ABD'NİN ASKERİ STRATEJİLERİ
Son birkaç hafta içinde Beyaz Saray danışmanları, İran için çeşitli seçenekleri tartışmak üzere toplantılar düzenledi. Trump, ara seçimlerden önce yeni bir eylem almayacağını kamuoyuna duyurmuş olsa da, birçok danışman bu ifadenin kesin olup olmadığını bilmediklerini aktardı. ABD askeri, Trump’ın ara seçimlerden önce veya sonra savaş operasyonlarını yeniden başlatma emri vermesi durumunda İran enerji altyapısını ve nükleer tesislerini hedef almak için “tüm bombaların anası” olarak bilinen GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast Bomb’ı kullanmayı içeren yeni saldırı planları geliştirdi.
İRAN'IN ASKERİ DOKTRİNLERİ
İran, artık beklemek yerine saldırıya geçebileceğini gösteren yeni, daha saldırgan bir askeri doktrin benimsedi. Geçtiğimiz hafta Devrim Muhafızları, ülke genelinde 30 balistik füze fırlattıklarını bildirdi. Farzin Nadimi, Tahran’ın yeni uzun menzilli füzelerini Avrupa’ya karşı kullanma kararı alması durumunda hedeflerin, İngiltere’deki ABD hava üsleri veya Almanya’daki Ramstein lojistik merkezi olabileceğini belirtti. Ancak İran, bu olasılığı yalnızca çok yüksek bir tırmanma seviyesine ayırma ihtimali taşıyor.
BÖLGESEL GÜVENLİK ENDİŞELERİ
ABD, Birleşik Krallık’ta konuşlu tüm uzun menzilli bombardıman uçaklarını daha önce belirsiz bir yeni tehdit nedeniyle geri çekti. Bu hareketten birkaç gün önce, Britanya hükümeti, İran’ın UK hava üssünü hedef alan bir planla bağlantılı olarak bir dizi kişiyi gözaltına aldı. İran, karşı saldırılara karşı hazırlığını artırarak, “Eğer bir başka savaş patlak verirse, bölgedeki pek çok denizaltı kablosu, veri merkezi, yapay zeka tesisleri ve diğer altyapılar yok edilebilir,” uyarısında bulundu.
İRAN'IN CEVAP STRATEJİLERİ
İran, savaşa hazırlanırken Washington’u bir saldırının maliyetleri konusunda caydırmaya çalışıyor. Uluslararası Kriz Grubu’ndan Ali Vaez, “Tahran, bir sonraki savaşın çok daha geniş bir cephede, daha az kısıtlama ile ve potansiyel olarak daha ölümcül sonuçlarla yapılacağına dair net bir mesaj vermek istiyor,” dedi. İran, Şubat ayında ABD ve İsrail’in başlattığı savaşta, İslam Cumhuriyeti’nin lideri Ali Khamenei’nin yanı sıra birçok askeri komutanı ve sivil kayıpları hedef alarak intikam aldı.
İKİ ÜLKE ARASINDAKİ GERİLİM
Tahran, komşu Arap ülkelerini Washington ile işbirliği yapmakla suçlayarak, onlara karşı misilleme yaptı. Hürmüz Boğazı’nı etkili bir şekilde kapatarak, Arap şehirlerindeki sivil altyapıya saldırdı. Geçtiğimiz hafta İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Mohsen Rezaei, ABD’nin bölgedeki varlıklarını hedef alacaklarını ve yeni saldırılara karşı hazırlıklı olduklarını belirtti. “Bugün bir savaş başlarsa, tehditlerle başa çıkmak için daha iyi bir konumda olacağız,” dedi.