Gideon Saar, Kudüs’te yeni açılan Nauru Büyükelçiliği’nin mavi kurdelesini keserken gülümsedi. İsrail Dışişleri Bakanı, 12.000 kişilik bu küçük Pasifik adasını “İsrail’in uluslararası toplamdaki en büyük dostlarından biri” olarak tanımladı. İki gün sonra, Saar, Ljubljana’daki yeni elçiliğin açılışını yaptı ve yeni merkez sağ hükümeti, özellikle Avrupa Birliği’nde İsrail’in yanında durdukları için övdü. Ancak Londra’da durum oldukça farklıydı; İsrail, son yılların en sert diplomatik eleştirisiyle karşılaştı. Birleşik Krallık ve 11 diğer ülkenin, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yaptırım ve ticaret kısıtlamaları getirme kararı, İsrail için ciddi bir darbe oldu.
İsrail'in Londra'daki Krizi
İsrail, Londra’da yaklaşık bir yıldır büyükelçisiz kalıyor. Başbakan Benjamin Netanyahu’nun atadığı temsilci Tzachi Braverman, bir ceza soruşturması nedeniyle ülkeyi terk edemediği için bu görev boş durumda. Bu durum, İsrail’in dış ilişkilerindeki daha geniş bir tabloyu yansıtıyor: Batı Avrupa’daki geleneksel ortakların uzaklaşmasıyla birlikte, sağcı hükümet, daha küçük ve ideolojik olarak daha uyumlu ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor.
Birleşik Krallık'ın Yeni Yaptırımları
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, yeni yaptırımları, İsrail’in E1 yerleşim projesini ilerletme kararına doğrudan bağladı. Eleştirmenler bu projenin, Batı Şeria’yı ikiye bölerek gelecekteki Filistin devletinin mümkün olma ihtimalini ortadan kaldıracağını belirtiyor. Uzun vadeli bir değişimin parçası olarak, Eylül 2025’te Birleşik Krallık, Kanada ve Fransa, Filistin’in devletliğini tanıdı. Geçtiğimiz Haziran ayında ise, bu ülkeler ve diğer bazı devletler, yerleşimcilerin şiddetini finanse eden bireyler ve ağlara yönelik koordineli yaptırımlar açıkladı.
Uluslararası Tepkiler ve Yaptırımlar
Bazı devletler ek cezai önlemler aldı; Fransa, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in ülkeye girişini yasaklarken, İtalya, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir hakkında, İsrail’in Gazze’ye yardım götüren bir filo ile ilgili olarak gözaltına aldığı aktivistlerin muamelesi sebebiyle soruşturma başlattı. Hollanda, Ben Gvir ve Smotrich’i “istenmeyen kişi” ilan ederek yerleşim ürünlerinin ithalatını yasakladı.
İsrail'in Diplomasi Stratejisi
Her ne kadar bazı öneriler başarılı olmasa da, İsrail, AB’den gelen daha geniş eylemleri şimdilik geciktirmeyi başardı. Uzun yıllar boyunca, Viktor Orban’ın hükümetini kullanarak AB tedbirlerini engelleyen İsrail, şimdi Budapeşte’deki liderlik değişikliği sonrası Slovenya’nın bu rolü üstlendiğini görüyor. Fransa ve İsveç’in yerleşim ticaretine yönelik AB yasak önerileri engellendi.
Askeri İşbirlikleri ve Yeni İttifaklar
Bazı Batı Avrupa ortaklarıyla ilişkiler soğurken, diğerleri savunma ticareti yoluyla İsrail ile ittifaklarını derinleştiriyor. Geçtiğimiz ay, İsrail, Yunanistan ile 3.5 milyar dolarlık hava savunma anlaşması imzaladı. 2026 yılı başında ise, İsrail Havacılık Sanayileri, Almanya ile 3.1 milyar dolarlık bir anlaşma yaparak Arrow füze savunma sistemlerinin tedarikini genişletti.
İsrail'in Tepkileri ve Yeni Yönelimleri
Yeni yaptırımlara karşı İsrail, sert bir tutum sergiliyor. Saar, Britanya Konsolosluğu’nu kapatmayı, Filistin Otoritesi güvenlik güçlerine verilen İngiltere eğitimini sonlandırmayı ve birçok Britanyalı yetkiliye ülkeye giriş yasağı getirmeyi hemen açıkladı. Netanyahu ise Birleşik Krallık’ı “İslam Cumhuriyeti” olarak nitelendirirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u antisemitizmi artırmakla suçladı.
Güney Amerika'ya Yönelik Hamleler
İsrail, bazı Batılı müttefikleriyle ilişkileri soğuturken, diğer bölgelerde ilişkilerini yeniden şekillendiriyor. 2026 yılını “Güney Amerika Yılı” ilan eden Saar, Arjantin, Ekvador, Paraguay ve Kolombiya’yı ziyaret ederek Bolivya, Şili ve Honduras ile ilişkileri yeniden tesis etti. Ayrıca, Venezuela ile 2009’dan bu yana ilk kez bir iletişim kanalı açarak, geçen ay deprem yardımı gönderdiler.
Yeni Büyükelçilikler ve Uluslararası Tanınma
İsrail, Zambiya, Estonya, Moldova, Fiji ve Slovenya’da yeni büyükelçilikler açtı. Ayrıca, Somaliland’ın bağımsız bir devlet olarak tanınan ilk ülke oldu. Somaliland, Kudüs’te bir büyükelçilik açarak bu alanda çok az sayıda ülkenin bulunduğu bir bölgede yer aldı. Arjantin, Kolombiya, Kosta Rika ve Demokratik Kongo, bu listeye katılma niyetlerini açıkladı.
Uzun Vadeli İlişkiler ve Zorluklar
Daniel Shek, eski bir İsrail büyükelçisi, bu yeni yönelimin ciddi maliyetleri olduğunu belirtiyor. Hükümetin, yıllar boyunca ekonomik, bilimsel ve kültürel ortaklıklara dayanan ilişkileri zedelediğini ifade ediyor. Shek, yaptırımların yerleşimlere yönelik olduğunu ve şu anda etkilerinin sınırlı kaldığını, ancak yine de hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Yaptırımların uygulanmasının önemli olduğunu söyleyen Shek, bazı durumların geri alınamayacağını belirtti.