ABD’NİN ORTA DOĞU’DA SAVAŞ KARARI ÜZERİNDE DÜŞÜNCE SÜRECİ
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da savaşa girip girmeme kararı üzerinde düşünmeye devam ederken, İsrail, İran’a yönelik hava saldırılarına devam etti ve İsfahan yakınlarındaki nükleer tesisleri hedef aldı. İsrail ve İran medyasına göre, İsrail kuvvetleri cumartesi sabah saatlerinde yerin üstünde bulunan bu nükleer tesisi vurdu. Daha önce de İran’ın nükleer programını zayıflatma çabası doğrultusunda bu tesisi hedef alan İsrail, bu hamlesiyle durumu tekrar gündeme taşıdı. Ancak İran’ın stratejik olarak en önemli nükleer tesisi olan Fordo, dağın altında yer aldığı için İsrail’in mevcut silahlarıyla ulaşamadığı konumda kalıyor. Bu nedenle Tel Aviv, yalnızca ABD’nin sahip olduğu GBU-57 serisi MOP sığınak delici bombayı ve onu taşıyabilen B-2 uçaklarını talep ediyor.
SAVAŞIN EVRİMİ BAŞKAN TRUMP’IN KARARINA BAĞLI
Beyaz Saray’dan perşembe günü yapılan açıklamada, Trump’ın İran’a yönelik saldırı konusunda “iki hafta içinde karar vereceği” ifade ediliyor. Bu karar, savaşın nasıl bir evrilme göstereceği konusunda kritik bir rol oynayacak. Financial Times’ın (FT) aktardığına göre, 13 Haziran’da düzenlenen sürpriz saldırının ardından İsrail, İran hava sahasını neredeyse tamamen kontrol altına almış durumda. Bu durum, İran’ın füze fırlatma kapasitesini önemli ölçüde kısıtladı ve İran’ın üst düzey askeri liderlerinden bir kısmını da hedef almış oldu. Ayrıca, İsrail Savunma Bakanı’nın suikast tehdidi karşısında İranlı dini lider Ali Hamaney’in gizlenmiş olduğu bilgisi verildi.
TRUMP’IN İRAN HAKKINDAKİ DEĞERLENDİRMELERİ
Trump, İsrail ordusunun savaşta elde ettiği başarılar sonrasında İran’ın müzakere masasına ateşkes talebiyle gelmesi konusunda temkinli bir duruş sergiliyor. Cuma günü yaptığı açıklamada, “İran savaşta iyi bir iş çıkarıyor ve baktığınızda İran o kadar iyi bir iş çıkarmıyor. Bu şartlarda durmak çok zor” dedi. Trump ayrıca, “Avrupa bize yardım edemeyecek” diyerek, Cenevre’deki Avrupa liderliği altında İran’la yapılan müzakereleri önemsediğini gösteren bir tavır sergilemedi. Cuma günkü müzakereler hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, Fransa, Almanya ve İngiltere dışişleri bakanlarının İranlı mevkidaşlarına, Tahran’ın “ABD’nin operasyona katılmasını engellemek” amacıyla İsrail saldırısı altında Washington ile müzakere etmeme konusundaki kırmızı çizgisini terk etmek zorunda kalabileceği uyarısında bulunduğunu ifade etti.
İSTİHBARAT VE GABBARDA’YA YANIT
FT’ye konuşan bir kaynak, “Kırmızı çizgileri üzerine çok dikkatlice düşünmelerini söyledik. ABD müdahalesinin şu anda planlanan bir şey olduğunu İran tarafına bildirdik” dedi. Trump ayrıca, ABD istihbaratının İran’ın Fordo’daki uranyum zenginleştirme kapasitelerinin nükleer silah üretimi için kullanılmadığı yönündeki bulgusunu da yalanlayarak, kendi atadığı Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard’ın bu yıl Kongre önünde yaptığı beyanatlarla ilgili “O yanılıyor” ifadelerini kullandı. Gabbard, Fordo ile ilgili açıklamalarıyla İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nunkiyle çelişkili bir duruş sergilemişti. Gabbard, Mart ayında, ABD istihbarat topluluğunun İran’ın nükleer silah üretmediğini düşündüğünü belirtmişti.
Ancak Cuma gecesi geç saatte, Gabbard, X platformunda İran’ın bomba montajını tamamlaması halinde “haftalar ila aylar içinde nükleer silah üretebileceğini” paylaştı.
RADYASYON SIZINTISI YOK
İran’ın Fars haber ajansına göre, İsrail’in son saldırıda İsfahan’daki tesisin bazı bölümlerini hedef almayı başardığı kaydedildi. İlgili haberde, radyasyon sızıntısının olmadığı bilgisi verildi. Bunun yanı sıra, İsrail ordusu, İran Devrim Muhafızları’nın Kudüs Gücü kolunun iki üst düzey liderini öldürdüğünü de açıkladı. Bu liderlerin bölgedeki İran’nın vekil milislerinin finansmanı ve eğitiminde önemli rol oynadıkları belirtildi.