TRUMP’IN ASKER ÇEKME PLANI
İsrail medyası, Beyaz Saray’dan gelen üst düzey yetkililerin, Trump’ın Suriye’de bulunan binlerce Amerikan askerini geri çekmek istediğine dair bir mesaj ilettiğini aktarıyor. Bu durum, İsrail’de büyük bir endişe ve kaygı yaratıyor. İsrail ordusu, Golan Tepeleri’ndeki Suriye topraklarını işgalini güçlendiriyor.
GOLAN TEPELERİ’NDEKİ ASKERİ FAALİYETLER
İsrail ordusu, Suriye’deki Beşşar Esad rejiminin çökmesinin ardından, Golan Tepeleri’ndeki Hermon Dağı’nın Suriye tarafında kurduğu “geçici” askeri karakolların görüntülerini paylaştı. Açıklamada, İsrail birliklerinin zorlu kış koşullarında barınmaları için yalıtımlı yapılar inşa edildiği, bölgeye jeneratör, ısıtıcı ve kışlık askeri kıyafetler nakledildiği belirtildi. İsrail ordusu, 8 Aralık’ta Beşşar Esad rejiminin çökmesiyle, Suriye-İsrail arasındaki uluslararası anlaşmayı ihlal ederek Golan Tepeleri ile Suriye’nin himayesindeki tampon bölgeyi işgal etmeye başladı. Savunma Bakanı Yisrael Katz, orduya kış boyunca Hermon Dağı’nda kalmaları için talimat verdi. Katz, bu adımın işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki toprak gasbedilen bölgelere inşa edilmiş İsrail yerleşim birimlerini korumak amacıyla atıldığını savundu.
İŞGAL TARİHİ VE SÜRECİ
Stratejik öneme sahip Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgali 1967’de başladı. İsrail ordusu, 5 Haziran 1967’de başlayan “Altı Gün Savaşı” sırasında Golan Tepeleri’ni de işgal etti. 1973’te, Suriye’nin Golan Tepeleri’ni İsrail işgalinden kurtarma çabası başarısız oldu. Tel Aviv ile Şam arasında 5 Haziran 1974’te Kuvvetlerin Çekilme Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma ile birlikte İsrail, Yom Kippur Savaşı’nda işgal ettiği Suriye topraklarından çekilmeyi kabul etti ancak 1967’de işgal ettiği Golan Tepeleri’nde kalmaya devam etti. 1981’de Golan Tepeleri’ni tek taraflı olarak ilhak ettiğini açıklayan İsrail, bu kararı uluslararası toplum tarafından tanınmadı. Birçok girişimde bulunulmasına rağmen Golan Tepeleri’nin geleceği konusunda anlaşmaya varılamadı. 2000 yılında ABD’nin arabuluculuğunda yapılan müzakereler de başarısız oldu; İsrail, Celile Gölü çevresindeki su kaynağını Suriye’ye bırakmayı kabul etmedi.
SON DURUM VE İLERLEYİŞ
Suriye ve İsrail, barış anlaşması sağlamak amacıyla 2008’de Türkiye’nin arabuluculuğunda dolaylı görüşmelere başladı. Ancak, İsrail’in Gazze’ye saldırması ve dönemin Başbakanı Ehud Barak’ın istifası ile görüşmeler kesildi. Netanyahu, 2016’da Bakanlar Kurulunu Golan Tepeleri’nde toplayarak burayı “İsrail toprağı” olarak tanıma çağrısında bulundu ancak uluslararası toplum bu isteği kabul etmedi. Donald Trump, 25 Mart 2019’da Suriye toprağı Golan Tepeleri üzerindeki “İsrail egemenliğini tanıdıklarını” duyurdu. Suriye’de 27 Kasım’da başlayan çatışmaların ardından 8 Aralık’ta 61 yıllık Baas rejiminin çökmesiyle birlikte, İsrail ordusunun Suriye’ye saldırıları hız kazandı. İsrail, Suriye’deki işgalini genişleterek başkent Şam’ın 25 kilometre kadar yakınına kadar ilerledi.