İsrail’in seçim gününe sadece birkaç hafta kala, siyasi çekişmenin en keskin noktası gökyüzünde yaşanıyor. Yurt dışında yaşayan on binlerce İsraillinin oy kullanmak için ülkeye dönecekleri bildiriliyor ve Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Likud partisi bu kişilerin bir kısmını geri tutmaya çalışıyor. Çarşamba günü, Likud, yurt dışında yaşayan İsraillilere oy kullanmaları için uçuş ayarlayan “Fly & Vote” adlı yerel girişimin engellenmesi için İsrail Merkez Seçim Komitesi’ne bir dilekçe verdi. Partinin iddialarına göre, bu girişim yasadışı ve yabancı kaynaklı bir operasyon ve seçimlerin güvenilirliğini ciddi şekilde zedeleyebilir.
SEÇİM SÜRECİ VE YURTDIŞI OYLAMALAR
İsrail, yurt dışında yaşayan vatandaşların oy kullanmalarına izin vermiyor; sadece diplomatlar ve resmi elçiler oy verebiliyor. Yurt dışında yaşayan sıradan vatandaşlar, ülkeye dönmek zorunda ya da oy kullanma haklarını kaybetmekle yüz yüze kalıyor. Tayland’da yaşayan dijital içerik üreticisi Adi Ayash, oy kullanmak için dönmek konusunda bir tereddüt yaşamadığını belirtti. “Mevcut İsrail yönetiminin gerçekleri beni çok endişelendiriyor, bu nedenle oy kullanmak benim görevim,” dedi. 27 Ekim’deki seçim, Netanyahu’nun sağcı ve ultra-Ortodoks koalisyonu altında geçen dört çalkantılı yılın ardından yapılacak ilk ulusal seçim olacak. Anketlere göre Netanyahu’nun koalisyonu ve muhalefeti, hükümeti kurmak için gereken 61 sandalye çoğunluğuna ulaşamıyor.
FLY & VOTE GİRİŞİMİ
“Fly & Vote” girişimi, 2023 yılında kurulan ve İsrail’in demokratik temellerini güçlendirmeyi amaçlayan Amerika-İsrail Demokrasi AID Koalisyonu tarafından başlatıldı. Bu grup, herhangi birinin seyahatini doğrudan finanse etmediklerini, ancak uygun fiyatlı uçuş rotaları bulmak için teknoloji kullandıklarını belirtiyor. Şu ana kadar 35,000’den fazla İsrailli kaydolmuş durumda ve iç anketler 50,000’den fazla kişinin oy kullanmak için geri dönmeyi planladığını gösteriyor. Koalisyonun eş kurucularından Batell Blaish Sultanik, “Burada daha büyük bir şey oluyor. Tüm dünyadan gelen bir uluslararası hareket var,” dedi.
LIKUD'UN İTİRAZLARI
Likud partisi ise bu girişimin yasadışı olduğunu savunarak, koalisyonun Amerikan bağışlarını İsrail’deki protesto gruplarına yönlendiren bir siyasi yapı olduğunu iddia etti. Partinin dilekçesinde, katılımcıların kendi biletlerini ödemesi halinde bile, öncelikli uçuş erişimi ve grup indirimlerinin seçim yolsuzluğu anlamına geldiği ifade edildi. Likud’un çabaları, bazı İsraillilerin seçim için geri dönme kararlılığını artırdı. New York’tan “Fly & Vote” grubu ile gelecek olan Josh Drill, “Demokratik haklarımızı engellemeye yönelik her girişim, oy vermek ve bu seçimde yer almak konusundaki kararlılığımızı artırıyor,” dedi.
HUKUKİ SÜREÇ VE ENDİŞELER
Likud’un dilekçesinin sonucu, sunulacak kanıtlarla belirlenecek. İsrail Demokrasi Enstitüsü araştırmacısı Guy Lurie, “Bu, Merkez Seçim Komitesi’ne sunulacak gerçekler ve kanıtlarla ilgili. Uçuş düzenlemenin yasaklı bir fayda olup olmadığı ve Likud’un girişimin yasadışı olduğu iddialarını kanıtlayıp kanıtlayamayacağı merkezi hukuki mesele,” dedi. AID koalisyonu, yasalar çerçevesinde hareket ettiklerini ve yurt dışında yaşayan tüm İsraillilere hizmet ettiklerini belirtiyor.
ULAŞIMDAKİ ENDİŞELER
Muhalefet, Likud’un Ulaştırma Bakanlığı ve Havaalanı Otoritesi üzerindeki kontrolüne dair ayrı bir endişe dile getiriyor. Uçuş slotlarının seçim günü kısıtlanabileceği veya kesintiye uğrayabileceği senaryoları gündeme getirildi. Ulaştırma Bakanı Miri Regev, söz konusu raporu “aşırı bir yalan” olarak nitelendirirken, seçim günü hava sahasının kapatılmayacağını vurguladı. Ultra-Ortodoks seçmenler, geçmişte New York’tan topluca ülkeye dönerken benzer itirazlarla karşılaşmamışlardı. Ancak bu sefer durum farklı. Far-right İletişim Bakanı Shomo Karhi, yurt dışında yaşayan İsraillilerin ülkenin geleceğini etkilemek istiyorlarsa göç etmesi gerektiğini söyledi.