İsrail, sandık başına gitmesine sadece birkaç hafta kala, siyasi mücadele gökyüzünde yoğunlaşmış durumda. Yurt dışında yaşayan on binlerce İsraillinin oy kullanmak için ülkeye döndüğü bildirilirken, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Likud partisi bu kişilerin bir kısmının dönmesini engellemeye çalışıyor. Likud, Çarşamba günü, “Fly & Vote” adlı girişimin engellenmesi için İsrail Merkez Seçim Komitesi’ne başvurdu; bu girişim, yurt dışında yaşayan İsraillilere seçim günü için ülkeye dönmeleri konusunda yardım ediyor. Likud, bu girişimin yasa dışı ve yabancı fonlarla desteklendiğini öne sürerek, seçimlerin bütünlüğünü ciddi şekilde zedeleyebileceğini iddia etti.
SEÇİMDE YURT DIŞINDAN GELEN OYLARIN ÖNEMİ
İsrail’de oylama süreci, çoğunlukla yurt dışında yaşayan vatandaşlar için zorlu bir hal alıyor. Çoğu batılı demokrasinin aksine, İsrail’de yurtdışında bulunan vatandaşlar oy pusulası gönderemiyor; yalnızca diplomatlardan ve resmi temsilcilerden oy kullanmalarına izin veriliyor. Yurt dışında yaşayan sıradan vatandaşlar, ülkeye dönmek zorunda kalıyor ya da oy verme haklarını kaybediyor. Tayland’da yaşayan dijital içerik üreticisi Adi Ayash, oy vermek için geri dönmekte bir tereddüt yaşamadığını belirtti. Ayash, “Demokratik hakkımı uçuş maliyetleri yüzünden kullanmamak, bana aşırı bir ikiyüzlülük gibi geliyor,” dedi.
NETANYAHU'YA KARŞI MUHALEFETİN GÜCÜ
27 Ekim’deki seçim, Netanyahu’nun sağcı ve ultra-Ortodoks koalisyonunun dört çalkantılı yılının ardından yapılan ilk ulusal seçim olacak. Anketler, Netanyahu’nun koalisyonunun ve parçalı muhalefetinin, hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalye çoğunluğuna ulaşamadığını gösteriyor. Likud, yurt dışında yaşayan İsraillilerin geri dönmesinin muhalefet partilerine destek olabileceğinden endişe ediyor.
FLY & VOTE GİRİŞİMİ
“Fly & Vote”, 2023 yılında kurulan ve misyonunu “İsrail’in demokratik temellerini güçlendirmek” olarak tanımlayan Amerika-İsrail Demokrasi Yardım Koalisyonu tarafından başlatıldı. Bu grup, doğrudan seyahat masraflarını karşılamadığını, ancak uygun fiyatlı uçuşlar için ticari listelemeleri araştırmak amacıyla teknoloji kullandığını belirtiyor. Şu an itibarıyla, 35.000’den fazla İsrailli kayıt yaptırmış durumda ve iç anketler, 50.000’den fazla kişinin oy kullanmak için geri dönmeyi planladığını gösteriyor. Koalisyonun kurucu ortağı Batell Blaish Sultanik, “Bu, daha büyük bir şeyin yaşandığını gösteriyor. Tüm dünyadan uluslararası bir hareket var,” dedi.
LIKUD'UN İTİRAZLARI
Ancak Likud partisi bu girişimi kabul etmiyor. Partinin başvurusunda, koalisyonun siyasi bir yapı olduğunu ve Amerikan bağışlarını İsrail protesto gruplarına yönlendirdiğini savunuyor. Likud, bu grubun muhalefet Demokratlar partisiyle bağlantılı olduğunu iddia ediyor. Katılımcılar kendi biletlerini satın alsalar bile, Likud, öncelikli uçuş erişimi ve grup indirimlerinin yasadışı avantajlar olduğunu öne sürüyor.
SEÇİM GÜNÜ UÇUŞ KISITLAMALARI
İsrail Demokrasi Enstitüsü araştırmacısı Guy Lurie, Likud’un başvurusunun kanıtlara dayandığını belirtti. “Bu, Merkez Seçim Komitesi’ne sunulacak olan gerçekler ve kanıtlara bağlı. Uçuşların organize edilmesinin yasaklı bir avantaj olup olmadığını ve Likud’un girişimin yasadışı bir faaliyet olduğunu kanıtlayıp kanıtlayamayacağını belirleyecek,” dedi.
MUHALEFET ENDİŞELERİ
Muhalefet, Likud’un Ulaşım Bakanlığı ve Havaalanı İdaresi üzerindeki kontrolünü sorguluyor. Uçuşların kısıtlanabileceği veya seçim günü etrafında aksaklıkların yaşanabileceği senaryoları gündeme getiriyorlar. Ulaşım Bakanı Miri Regev, bu raporları “büyük bir yalan” olarak nitelendirdi.
SAĞ CIHADA DEĞİŞİM
Bu sefer, aşırı sağcı İletişim Bakanı Shomo Karhi, yurtdışında yaşayan İsraillilerin ülkenin geleceğini etkilemek istiyorlarsa göç etmeleri gerektiğini söyledi. “Burada yaşamayan kimse, ‘Sadece Bibi değil’ adına geri dönmemeli,” dedi.