İstanbul’da bir özel okul, 2021 yılından itibaren okula giriş ve çıkışlarda “yüz tanıma sistemi” uygulamaya koydu. Bu durumdan rahatsızlık duyan bazı öğretmenler, avukatları aracılığıyla Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na, “kişisel verilerin kaydedilmesi suçu” kapsamında şikayette bulundu. Başvuruda, “Özel nitelikli kişisel verilerin rıza olmaksızın zorla kaydedildiği” ifade edildi. “Müvekkiller işlerini kaybetme, işten çıkarılma korkusuyla bu suç karşısında sessiz kalmışlar ve şikayet etmemişlerdi. Her gün işe giriş ve çıkışlarda müvekkillerin biyometrik veri olan özel nitelikli kişisel verilerini yani yüzlerini kaydetmişler ve depolamışlardır. Her ne kadar ‘isteyen kart isteyen okutur yüzünü okutur’ gibi göstermelik beyanlarda bulunmuş olsalar dahi müvekkillerin rızalarını almadan, zorla sistemlere kaydedip okutmuşlardır. ‘Öncelik yüz okutmak’ denilerek müvekkillerin yüzlerini kaydetmişlerdir. Kaldı ki okutulan kartlarda da müvekkillerin yüzleri yer almaktaydı. Daha sonra ise müvekkillerin işe giriş ve çıkışlarını bu şekilde takip edip tutanaklara düzenli olarak kaydetmişlerdir. Kişisel verilerin sistematik biçimde kayıt altına alınabilmesi için verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin yasayla düzenlenmesi zorunludur. Diğer bir deyişle, kişisel verilerin korunmasına ilişkin gerekli yasal düzenlemeye ve teknik olanaklara sahip olmayan bir idarenin, kişinin rızasını alsa dahi bu konudaki işleminin hukuka uygunluğundan söz etmek olanaklı olmayacaktır.”
OKUL HAKKINDA İNCELEME BAŞLATILDI
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na yapılan başvuruda, okul tarafından gönderilen belgelerde, taraflarına herhangi bir başvuru olmadığı gerekçesiyle usul yönünden başvurunun reddedilmesi talep edildi. Dilekçede, “İlgilinin açık rıcası ve kanunlarda açıkça öngörülmesi” şartı çerçevesinde kişisel verilerin işlendiği, kurumun Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı köklü bir eğitim kurumu olduğu, yüz tanıma sisteminin 2021 yılında devreye alındığı ifade edildi. Ayrıca, yüz okuma sistemi haricinde, okula kartlı giriş çıkış yapma imkânının bulunduğu, giriş çıkışların kontrolünün sağlanmasının, mesai saatlerine uyulması ve güvenlik açısından önemli olduğu, isteyen kişinin yüz tanıma sistemiyle, isteyen kişinin de kart sistemiyle giriş çıkış yapabildiği belirtildi. Okul, tüm çalışanların öğretmen, personel, müdür ya da müdür yardımcısı ayrımı yapılmaksızın bu sisteme dâhil edildiğini ve tüm çalışanlardan kanun kapsamında açık rıza metinlerinin alındığını savundu. Dilekçede ayrıca ihbarda bulunan kişilerin okulda daha önce çalıştığı ve iş akitlerinin sona erdiği, o dönemde ihbar eden kişilerin açık rızalarının alındığı bilgisi verildi.
CEZA KESİLDİ
Tarafların beyanlarının incelenmesi sonrasında, Kişisel Verileri Koruma Kurulu okul hakkında, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan kişisel verilerin işlenmesinde “işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma” ilkesine ve aynı kanunun 12’nci maddesinde belirtilen “veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri alması” hükmüne aykırılık nedeniyle 700 bin TL idari para cezası uygulanmasına karar verdi.