İsveç’te pazar günü gerçekleştirilecek olan seçimler, aşırı sağcı İsveç Demokratları’nın hükümete katılıp katılmayacağına dair bir referandum niteliği taşıyor. Bu parti, geçmişte neo-Nazi köklerine sahip olmasına rağmen, son anketlerde yaklaşık %19 oy oranı ile dikkat çekiyor. Mevcut merkez sağ azınlık koalisyonu, Başbakan Ulf Kristersson’ın ikinci dönemini güvence altına almak için bu partiyi kendi bloğuna dahil etme sözü verdi.
SEÇİMİN ÖNEMİ
Seçim, İsveç seçmenlerinin siyasi yönelimlerini derinleştirip derinleştirmeyeceğini gösterecek. Son yıllarda göç ve ulusal kimlik konularında yaşanan konsensüsün altüst olması, ülkedeki entegrasyon, vatandaşlık ve sınır kontrolleri politikalarının daha katı hale gelmesine yol açtı. Kristersson, 2022’den bu yana parlamentodaki işbirliğini, ekonomik büyüme ve enerji ile gıda fiyatlarının düşmesi, çete suçları ve silahlı saldırıların azalması gibi başarılarla ilişkilendiriyor. Seçim sonrası, İsveç Demokratları’na bakanlık pozisyonları verilmesi de söz konusu.
POLİTİKADA YENİ DÖNEM
Son dört yılda, hükümetin mültecilere yönelik sürekli oturum izni kaldırması, sosyal yardımlardaki kuralları sıkılaştırması ve yasal kalma hakkı olmayanların sınır dışı edilmesini artırması dikkat çekiyor. Asylum başvuruları 40 yılın en düşük seviyesine geriledi. Kristersson, artık entegrasyona odaklanacaklarını belirtse de, İsveç Demokratları daha ileri gitmeyi amaçlıyor.
AŞIRI SAĞA YÖNELİM
İsveç Demokratları’nın milletvekillerinden Mattias Karlsson, İsveç kültürü, dili, yasaları ve geleneklerinin öncelikli olduğunu vurguladı. Seçim, aşırı sağın iktidara girmesi durumunda liberal değerlerin ne denli olumsuz etkileneceği konusunda endişeleri artırıyor. Önceki hükümette yer almalarına rağmen, partinin varlığı birçok İsveçli için rahatsızlık kaynağı olmaya devam ediyor.
SİYASİ DENGELER
Aşırı sağın yükselişi, Avrupa’nın siyasi manzarasını değiştirmiş durumda. İsveç Demokratları, Kristersson’ın ana destekçilerinden biri olarak son dört yılını geçirdi. Ancak bazı analistler, bu seçimlerin partinin aşırılıkçı geçmişinden arınma başarısının tanınması olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor. Seçim, bir referandum niteliği taşıyor; İsveç’in aşırı sağ bir yolda devam edip etmeyeceği konusu masada.
MUHALEFETİN STRATEJİLERİ
Andersson, seçmenlerin tercihini sadece kendisi ile Kristersson arasında değil, aynı zamanda İsveç Demokratları’nın savunma, eğitim, kültür ve finans politikalarını şekillendirme yetkisi üzerinde belirleyeceğini ifade etti. Seçim galibi olursa, istikrarlı bir koalisyon kurma çabası oldukça zor olacak. Dört muhalefet partisi, sosyal yardımları artırma konusunda genel bir anlaşmaya sahip olsa da, vergi ve nükleer enerji santralleri gibi anahtar konularda farklı görüşler taşıyorlar.