İtalya’nın milyonlarca kişilik diasporasını etkileyen vatandaşlık yasası değişikliklerinin üzerinden yaklaşık 500 gün geçerken, yargı mücadelesi sürüyor. Geçtiğimiz hafta yeni iki kuşak sınırlamasının Avrupa Adalet Divanı’na sevk edilmesinin ardından, diaspora büyük bir hukuki zafer daha kazandı. İtalya Yüksek Mahkemesi, Ekim 2024’te getirilen ve “küçük sorun” olarak adlandırılan düzenlemeyi iptal ederek, dünyanın dört bir yanındaki on binlerce kişinin vatandaşlık yolunu yeniden açtı.
MAHKEME ‘KÜÇÜK SORUN’U TAMAMEN KALDIRDI
Ekim 2024’te İtalyan hükümeti tarafından uygulamaya konulan “küçük sorun” düzenlemesi, doğumla vatandaşlık veren ülkelerde doğan kişilerin, ebeveynlerinin yeni ülkede vatandaşlığa geçmesi halinde İtalyan vatandaşlığını kaybedeceğini öngörüyordu. Bu durum özellikle ABD, Brezilya, Arjantin ve Kanada gibi ülkelerdeki soyundan gelenleri etkiledi. Ancak Yüksek Mahkeme, 27 Temmuz’da verdiği tarihi kararla, doğdukları ülkede otomatik olarak vatandaşlık kazanan çocukların, ebeveynlerinin vatandaşlıktan çıkması halinde İtalyan vatandaşlığını kaybetmediğine hükmetti.
ÜÇ AİLENİN DAVASI ZAFERLE SONUÇLANDI
Karar, 14 Nisan’da Yüksek Mahkeme’nin en üst düzeyi olan Sezioni Unite’de görülen üç ailenin davasına dayanıyor. Venezuela’dan bir aile ile ABD’den iki ailenin başvuruları “küçük sorun” engeline takılmıştı. Venezuelalı aileyi temsil eden avukat Monica Restanio, karardan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Bu sonuca ulaşmak kişisel bir hayaldi; bir avukatın derinden inandığı bir hakkı savunmaya karar verdiğinde hissettiği türden bir hedef. Bugün hayal gibi görünen şey gerçek oldu” dedi. Restanio, kararı “yıllarca süren çalışma, araştırma ve yorulmak bilmeyen çabanın” sonucu olarak nitelendirdi.
YENİ YASALAR İÇİN UMUT IŞIĞI
Mahkeme kararı vatandaşlık yolunu yeniden açsa da, elde edilmesi kolay olmayabilir. Alt mahkemeler Yüksek Mahkeme’nin kararına uymak zorunda olsa da, konsolosluk gibi hükümet birimleri bağlı değil. Hükümet yeni bir genelge yayımlamazsa, yeni hak sahiplerinin vatandaşlık almak için pahalı davalar açması gerekecek. Diğer büyük engel ise Mart 2025’te getirilen iki kuşak sınırlaması ve Mayıs 2024’te yürürlüğe giren yurtdışında doğanlar için çifte vatandaşlık yasağı. Bu değişiklikler Avrupa Adalet Divanı’nın incelemesine gönderildi. Restanio ve diğer avukat Marco Mellone, daha önce “küçük sorun” engeline takılanların, uygun olmadıklarına dair yanlış bir inançla hareket etmeleri gerekçesiyle dava açarak şansları olduğunu belirtti. Mahkemenin 28 sayfalık kararında, “soy yoluyla İtalyan vatandaşlığının doğumda kazanıldığı, orijinal bir statü olduğu, zamanaşımına uğramadığı, devredilemez olduğu ve her zaman ileri sürülebileceği” ilkesinin yeniden teyit edilmesi, 2025 yasalarından etkilenenler için bir umut ışığı olarak görülüyor.