Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Japonya ile uzun süredir toprak anlaşmazlığı yaşanan Kuril Adaları’na başkanlık dönemindeki ilk ziyaretini gerçekleştirdi. Moskova yönetiminin kontrolündeki Pasifik takımadalarının güneyinde yer alan İturup Adası’na giden Putin, burada bir balık tesisi, hastane ve okulu ziyaret etti. Japonya, söz konusu ziyaret nedeniyle Rusya’ya diplomatik protesto notasını bugün iletti.
İTURUP ADASI’NDA TEMASLAR
Putin, volkanik ada zincirinin güneyinde bulunan İturup’ta yerel halkla kısa bir süre sohbet etti ve Rusya’nın Sahalin bölgesi valisi Valery Limarenko ile bir araya geldi. Ziyaret, Japonya’nın Kuzey Toprakları olarak adlandırdığı zincirin en güneydeki dört adası üzerinde hak iddia etmesi nedeniyle iki ülke arasında yeni bir gerilim yarattı.
JAPONYA'DAN SERT TEPKİ
Japon Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi, Putin’in Japonya’nın Etorofu adıyla bildiği İturup’a yaptığı ziyareti “şiddetle protesto ettiklerini” açıkladı. Motegi yaptığı yazılı açıklamada, “Etorofu Adası da dahil olmak üzere Kuzey Toprakları, hem tarihsel olarak hem de uluslararası hukuk açısından Japonya’nın doğuştan sahip olduğu topraklardır” ifadesini kullandı. Bakan, Rusya’nın Tokyo Büyükelçisi Nikolay Nozdrev’i bakanlığa çağırarak ziyarete ilişkin sert protestoyu iletti ve mesajın “derhal Moskova’ya iletilmesini” talep etti.
MOSKOVA'DAN YANIT
Rusya’nın Tokyo Büyükelçiliği’nden akşam saatlerinde yapılan açıklamada ise Japonya’nın protestosunun “temelsiz” olduğu belirtildi. Açıklamada, Nozdrev’in “güney Kuril Adaları’nın Rusya Federasyonu’nun ayrılmaz bir parçası olduğunu ve II. Dünya Savaşı sonrasında meşru uluslararası gerekçelerle bu birliğe dahil olduğunu” aktardığı ifade edildi. Putin’in seyahatlerinin “Rus yönetiminin egemen kararları olduğu ve yabancı devletlerle tartışma konusu olamayacağı” vurgulandı.
KUZEY TOPRAKLARI ANLAŞMAZLIĞI
Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı’nın son günlerinde adaları Japonya’dan almış, bu anlaşmazlık iki ülkenin savaşı resmen sona erdirecek barış antlaşmasını imzalamasını engellemişti. Uzun yıllardır devam eden müzakere çabaları ise sonuç vermedi. Moskova yönetimi zaman içinde Kuril Adaları’ndaki askeri varlığını da güçlendirerek anlaşmazlıktaki katı tutumunu ortaya koymuştu.
PUTİN'DEN SAVAŞ GEMİSİNDE MESAJ
Putin, İturup’a gelmeden önce Sahalin Adası’nda Rus Pasifik Filosu’nun tatbikatının son bölümüne katılmıştı. Tatbikata katılan bir savaş gemisinde dün konuşan Putin, Kuril Adaları’nın mevcut statüsünün “uluslararası belgelerde II. Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıkan bir gerçeklik olarak sabitlendiğini” söyledi. Ancak Rusya’nın daha önce Japonya ile barış antlaşması imzalamak amacıyla çözüm aramaya hazır olduğunu da kaydetti.
JAPONYA BAŞBAKANI: KESİNLİKLE KABUL EDİLEMEZ
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ise Putin’in ziyaretinin “Kuzey Toprakları konusundaki Japon pozisyonuyla bağdaşmadığını” ve “kesinlikle kabul edilemez” olduğunu belirtti. Takaichi, ziyaretin Ukrayna nedeniyle zaten gergin olan ikili ilişkilere yeni bir darbe vurduğunu kaydederek, Moskova’nın sonuçları anlaması gerektiğini söyledi.
MEDVEDEV'DEN SOSYAL MEDYA YANITI
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, Takaichi’nin açıklamalarına sosyal medya platformu X üzerinden yanıt verdi. Medvedev, “Bu gevezelik hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Kuril Adaları Rus toprağıydı, öyle ve öyle kalacak” ifadelerini kullandı. Başkan ve başbakan olarak görev yaptığı dönemlerde Kuril Adaları’nı dört kez ziyaret eden Medvedev, “Bunu anlamayanlar, yanılgılarının korkunç sonuçlarıyla yüzleşecek” uyarısında bulundu.
Japonya’nın Rusya ile ilişkilerini sürdürme çabasının nedenlerinden biri, eski Japon sakinlerinin adalara dönerek mezarlarını ziyaret edebilmesine imkan tanınması olarak biliniyor. Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya asker göndermesinin ardından Japonya, Rusya’ya yaptırım uygulamış ve Rusya’yı “birincil tehdit kaynağı” olarak listelemişti. Putin, bu durumun iki ülke arasındaki yapıcı ilişkiyi değiştirdiğini belirterek, Rusya’nın Japonya dahil tüm komşularıyla işbirliğine hazır olduğunu söyledi.