Yeni bir genetik analiz, dünyanın en yaşlı kara hayvanı olan Jonathan adlı dev kaplumbağanın uzun yaşam sırlarına dair ipuçları sunuyor. 194 yaşında olduğu düşünülen Jonathan, Seyşeller Adaları’na özgü bir Aldabra dev kaplumbağası ve hayatının büyük bir kısmını Britanya’ya ait olan St. Helena Adası’nda geçirdi. Dev kaplumbağalar, yeryüzündeki en uzun ömürlü kara hayvanları arasında yer alıyor ve bazıları 100 yıldan fazla yaşayabiliyor.
UZUN YAŞAMIN SIRLARI
Bu hayvanların uzun yaşam süresinin bir nedeni, hayatı oldukça yavaş yaşamaları olabilir; bu durum genetik düzeyde de kendini gösteriyor. Cambridge Üniversitesi’nden biyoloji araştırmacısı Justin Gerlach, “Metabolizma hızlarının bizimkine kıyasla çok düşük olduğu varsayımı her zaman mevcuttu” dedi. “Bu, hücre içindeki süreçlerin daha yavaş olduğu anlamına geliyor; dolayısıyla daha az kimyasal reaksiyon oluyor ve bu da hücrelere ve DNA’ya daha az zarar veriyor.” Gerlach ve ekibi, Jonathan’ın genomunu ve genleri açıp kapatan epigenomunu inceledi. Araştırmacılar, zamanla kaçınılmaz hücresel hasarı önleyen 287 gen varyantı buldu.
GENETİK KONTROLLERİN ÖNEMİ
Gerlach, “Jonathan’ın DNA onarımı ve iltihaplanmayı azaltma konusunda özellikle iyi olan bazı genleri var,” dedi. Bu mekanizmalar, yaşlanma süreçlerini yavaşlatmada önemli rol oynuyor. Analiz, Jonathan’ın yaşlılıkta bile doğru genleri doğru seviyelerde ifade etmeye devam edebileceğini öne sürüyor. “Hücrelerimiz yanlış şeyler yapmaya başlıyor ve örneğin kanser oluyoruz. Ancak Jonathan, çok daha genç bir hayvanın genetik kontrollerine sahip,” diye ekledi.
UZUN YAŞAM VE GENETİK MEKANİZMALAR
Diğer hayvan türleri de uzun yaşama kapasitesine sahip, ancak bu uzun yaşamın genetik ve moleküler mekanizmaları hakkında çok az bilgi mevcut. Birmingham Üniversitesi’nde moleküler biyogerontoloji alanında çalışan Joao Pedro de Magalhaes, “Bazı türlerin neden çok daha uzun yaşadığına dair anlayışımız, yaşlanma ve uzun yaşam konusundaki bilgimizi önemli ölçüde geliştirebilir,” dedi.
JONATHAN'IN YAŞI VE TARİHİ
Jonathan’ın kesin yaşı bilinmiyor; ancak 1882 yılına ait bir fotoğrafına dayanarak yaklaşık 194 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Bu tür kaplumbağalar genellikle 50 yaşında bu boyuta ulaşıyor, bu da araştırmacıların mevcut yaşını belirlemesine olanak tanıyor. 2022 yılında St. Helena valisi, Jonathan’a resmi bir doğum günü verdi: 4 Aralık 1832. Ancak Gerlach, Jonathan’ın 200 yaşında veya daha yaşlı olabileceğini belirtiyor.
ESKİ DÖNEMDEKİ KAPLUMBAĞA AVI
19. yüzyılda dev kaplumbağalar “merak” olarak görülüyordu; bu nedenle Jonathan, bir sömürge yöneticisi için ilginç bir hediye olmuş olabilir. O dönemde keşif gemileri, dev kaplumbağaları yiyecek kaynağı olarak topluyordu. Gerlach, “Gemiler, Seyşeller, Galapagos veya Mauritius’tan kaplumbağaları topluyor ve onları aylarca beslemeden tutabiliyordu” dedi.
JONATHAN'IN SAĞLIĞI
Ağırlığı yaklaşık 180 kilogram olan Jonathan, katarakt nedeniyle görme yetisini kaybetmiş olmasına rağmen hala aktif. Popüler bir turistik cazibe olan Jonathan, bu yıl viral bir şaka ile öldüğü iddia edilince St. Helena hükümeti, onun hala hayatta olduğunu doğrulamak zorunda kaldı. Çalışma yazarları, yaşlılık ve enfeksiyon riski nedeniyle DNA örneklerini ağızdan alarak topladı.
SONUÇLARIN ÖNEMİ
Jonathan’ın DNA’sı ve epigenomu, Seyşeller’deki genç kaplumbağalarla karşılaştırıldığında dikkat çekici benzerlikler gösterdi. Araştırmacılar, genetik bulguların insan sağlığına olası uygulamaları hakkında daha fazla bilgi edinmeyi umuyor. Gelecekte, daha fazla dev kaplumbağa ve uzun ömürlü diğer türleri inceleyerek, uzun yaşamın genetik nedenlerini daha iyi anlamayı hedefliyorlar.