Kanada, Amerika Birleşik Devletleri’nde prestijli kurumlara yönelik sert önlemler alınırken, birçok akademisyeni kendi topraklarına davet etti. Kanada Sanayi Bakanı Mélanie Joly, Perşembe günü 64 akademisyenin işe alındığını ve bu kişilerin Kanada’daki çeşitli üniversitelerde sekiz yıl boyunca 500 milyon Kanada doları (350 milyon dolardan fazla) destek alacağını duyurdu. Bu akademisyenlerin 48’i Harvard, Cornell ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü gibi Amerikan kurumlarından geliyor ve tıp, mühendislik, iklim bilimi gibi çeşitli disiplinlerde uzmanlıkları bulunuyor.
KANADA’NIN ARAŞTIRMA STRATEJİSİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, göreve döndüğünden beri elit kolejleri hedef alarak federal fonlamaları keserek kontrol sağlamaya çalışıyor. Araştırmacılar, Beyaz Saray’ın bilimsel hibeleri kimin alacağı üzerindeki artan etkisinden endişe duyuyor. Bu durum, ABD’deki akademisyenlerin araştırma geleceğini sorgulamasına neden olan bir kargaşaya yol açtı. Joly, British Columbia Üniversitesi’nde düzenlediği basın toplantısında, “Bazı ülkeler araştırmaları kesip akademik özgürlüğe sırt çevirebilirken, biz bilime ve araştırmaya yatırım yapıyoruz” dedi.
TRUMP’IN TEPKİSİ
Joly’ye, bu işe alımların ticaret savaşında bir tırmanma olarak görülüp görülmeyeceği sorulduğunda, Kanada’nın kendi kararlarını aldığını belirtti. “ABD yönetimi kendi kararlarını alıyor, biz de kendi kararlarımızı alıyoruz,” diyen Joly, “Bu harika profesörlerin Kanada’ya gelmesinden çok mutluyuz” ifadelerini kullandı. Araştırmacılar için sağlanan bu finansman, Kanada’nın Küresel Etki + Araştırma Yetenekleri İnisiyatifi’nden geliyor ve 1.7 milyar Kanada doları tutarında bir proje.
ÜNİVERSİTELERDEN DESTEK AÇIKLAMALARI
Profesörleri işe alan kurumlar, bu adımı içeren bir dizi açıklama yaptı. Doktor Benoit-Antoine Bacon, dokuz araştırmacıyı işe alan UBC’nin rektörü olarak, “Bu dokuz olağanüstü araştırmacıyı ağırlamaktan mutluluk duyuyoruz. Çalışmaları önemli ve anlamlı bir etki yaratacak” dedi. Toronto Üniversitesi’nin başkanı Melanie Woodin ise, “Bu kritik hükümet desteği, Kanada’nın belirsiz uluslararası ortamda olağanüstü bir araştırma mükemmeliyeti temeli oluşturmasına yardımcı oluyor” şeklinde konuştu.
ÜLKESİNDEN AYRILAN ARAŞTIRMACILAR
Araştırmacılardan bazıları, ABD’deki akademik özgürlük endişelerinin bu karara katkıda bulunduğunu belirtti. RNA biyolojisi araştırmacısı Phillip Zamore, işe alım sürecinin sorun haline gelmesi üzerine kurumunu terk etmeye karar verdiğini kaydetti. “Amerika’da en iyi çalışmamı yapamam,” diyen Zamore, “En iyi insanları işe alıp onlara güvenli bir ortam sağlayamam” ifadelerini kullandı. McGill Üniversitesi’ne geçecek olan medya uzmanı Ethan Zuckerman, bu durumu “çığır açan çalışmalara katılma fırsatı” olarak değerlendirdi. “Kanada’nın, demokrasiye yönelik ticari ve siyasi tehditlere karşı araştırmaları destekleme isteği, dünya genelinde otoriterliğin yükseldiği bir dönemde derin bir gereklilik” dedi.