Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin Avrupa Birliği ile “eşsiz bir ittifak” peşinde olduğunu açıkladı. Bu durum, Ottawa’nın derinleşen ticaret savaşı ortamında Washington’dan uzaklaşma çabalarının bir göstergesi. Son iki yılda Kanada’nın ABD’ye olan ekonomik bağımlılığını azaltma çabaları, 27 üyeli bu bloğa katılma fikrinin ülke içinde daha fazla destek bulmasına yol açtı.
KANADA'YA YENİ BİR YOL HARİTASI
Carney, Pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Kanada’nın Avrupa Birliği’ne üye olmayı istemediğini ancak bloğa “eşsiz bir ittifak” oluşturma üzerine görüşmelere başladıklarını belirtti. Kanada’nın Avrupa ile mevcut geniş kapsamlı ticaret anlaşması bulunduğunu vurgulayan Carney, “Aynı değerlere sahibiz, önceliklerimiz benzer, çok tamamlayıcı güçlerimiz var” dedi. Bu hafta Avrupa Parlamentosu’na bir konuşma yapacak olan Carney, Kanada’nın Avrupa ile ilişkilerinin güçlendiğini de ifade etti.
AVRUPA İLE DERİNLEŞEN İLİŞKİLER
Carney, Avrupa’daki liderlere Kanada’nın “ilişkili üye” olarak özel bir rol üstlenmesini önerdi. Bu öneri, Avrupa Birliği içinde bazı liderler tarafından olumlu karşılanmış durumda. Avrupa ve Kanada yetkilileri, ticaret engellerinin azaltılması, Avrupa ile Kanada arasında deniz altı kabloları döşenmesi gibi konuları görüşüyor. Ayrıca, Kanada gazının Avrupa’ya ulaşımı için boru hatlarının yönlendirilmesi, yeni yapay zeka ve teknoloji altyapıları inşa edilmesi gibi projeler de gündemde. Bu şartlar altında, Kanada’nın Avrupa Birliği ile ilişkisi, Avrupa dışındaki bir ülke için eşi benzeri görülmemiş bir duruma dönüşebilir.
TİCARET RİVAYETLERİ
Kanada ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret ilişkisi son yıllarda önemli bir gelişim gösterdi. 2017’de yürürlüğe giren Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması’nın ardından, iki taraf arasındaki mal ve hizmet ticareti geçen yıl 130.8 milyar Euro’ya (151 milyar dolar) ulaştı. Bu da son on yılda %80’den fazla bir artışı ifade ediyor. Avrupa’dan Kanada’ya yapılan başlıca ihracat kalemleri arasında otomobiller, makineler ve ilaçlar yer alırken, Kanada’nın Avrupa’ya ihracatı ham petrol, gübre ve kritik minerallerden oluşuyor.
SÜRECİN ZORLUKLARI
Carney, Avrupa ile olan ilişkilerini güçlendirmek için çaba sarf ediyor. Ancak Kanada’nın Avrupa Birliği’ne katılımı için üstesinden gelinmesi gereken ciddi engeller var. Ülkelerin AB’ye katılabilmesi için sıkı bir süreçten geçmesi ve tüm mevcut üye ülkelerin onayını alması gerekiyor. Şu anda, AB üyeliği için bekleyen dokuz ülke bulunuyor. Ayrıca, Norveç ve İsviçre gibi bazı Avrupa ülkeleri, resmi AB üyeliği olmaksızın bloğa ticaret ve serbest dolaşım konularında ortaklık yapıyor.
KAMUOYU GÖRÜŞLERİ
Kanadalıların Avrupa Birliği ile ilişkileri güçlendirme isteği yüksek, ancak tam üyelik konusunda görüşler bölünmüş durumda. Son yapılan bir ankete göre, Kanada halkının yaklaşık %80’i dış politika, savunma ve ekonomik öncelikler konusunda Avrupa Birliği ile işbirliğini derinleştirmek istiyor. Ancak, tam üye olma konusunda destek, siyasi eğilimlere göre farklılık gösteriyor. Öte yandan, bazı Kanadalılar AB ile yakınlaşmanın, Kanada’nın en büyük ticaret ortağı olan ABD’den daha fazla uzaklaşmasına yol açabileceğinden endişe ediyor.
Carney’in Avrupa Birliği ile ilişkileri derinleştirme çabaları, muhalefet lideri Pierre Poilievre tarafından “gerçeklikten kopuk” olarak nitelendirildi. Poilievre, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Asla 51. ABD eyaleti olmayacağız. Ve asla 28. AB eyaleti olmayacağız” ifadelerini kullandı.