İSRAİL’İN SALDIRILARIYLA BAŞLAYAN KRİZ
İsrail’in İran’ın dev doğalgaz sahasına yönelik saldırılarından sonra, bu doğalgaz sahasını İran ile paylaşan Katar, enerji devleriyle bu hafta kriz görüşmeleri yapıyor. Reuters’a bilgi veren bir endüstri kaynağı ve bölgedeki bir diplomat, Katar’ın devlet enerji şirketi QatarEnergy’nin CEO’su ve ülkedeki enerji bakanı Saad Al Kaabi’nin, enerji şirketlerinden ABD, Britanya ve Avrupa hükümetlerini çatışmanın Katar’ın gaz ihracatını riske atması ve küresel gaz arzına yönelik tehdidin artması konusunda uyarmalarını istediğini aktardı. Katar’ın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) operasyonlarında yaşanacak bir aksama, dünya genelindeki gaz arzını etkileyebilir; çünkü Kanada’nın en büyük doğalgaz rezervlerinden ihraç edilen gazın yaklaşık %20’sini kesintiye uğratabilir.
KATAR ENERJİ ŞİRKETİNE YABANCI DESTEK
Reuters’a konuşan bölgedeki bir diplomat, “QatarEnergy, yabancı ülkelerin olası bir tırmanmanın Katar’daki gaz üretimine etkilerinin tamamen farkında olmasını sağlıyor” dedi. Kaabi, Doha’da QatarEnergy’nin North Field genişletme projesinde yer alan şirketlerin bağlı olduğu ülkelerin büyükelçileriyle de bir toplantı yaptı. Şu an için sevkiyatta bir aksama yaşanmıyor; ABD’li enerji devleri ExxonMobil ve ConocoPhillips, İngiliz Shell, İtalyan Eni ve Fransız TotalEnergies, Katar’ın LNG ihracatını önümüzdeki yıllarda yaklaşık %82 oranında artıracak genişleme projesinde pay sahibi. Katar, yılda 77 milyon ton sıvılaştırılmış doğalgaz üretiyor ve şu ana kadar QatarEnergy’nin ihracatında bir kesinti yaşanmıyor.
KATAR’IN ENDİŞELERİ
Katar, İsrail’in İran’ın doğalgaz sahasına yönelik saldırısını, QatarEnergy tesislerine yaklaşık 200 kilometre mesafede gerçekleşmiş olmasına rağmen “pervasız bir hamle” olarak tanımladı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid El Ansari, “Bu sahalarda faaliyet gösteren şirketler uluslararası şirketlerdir ve özellikle North Field’da küresel bir varlık söz konusudur” şeklinde bir açıklama yaptı. İsrail’in İran’daki gaz sahasına yönelik yeni saldırılar, Katar’ın açık deniz tesislerindeki çalışanların güvenliğini tehdit edebilir ve operasyonların durmasına neden olabiliyor. Katar, ayrıca İsrail’in İran’ın Buşehr nükleer santraline yapacağı muhtemel bir saldırının da benzer sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Radyoaktif kirlilik durumunda, büyük ölçüde açık denizde yer alan Katar sondaj platformlarına erişim sağlanamayacak.
LNG TAŞIMACILIĞINDA KESİNTİ ENDİŞESİ
QatarEnergy, bu hafta LNG tankerlerine Hürmüz Boğazı’nda kalmaları ve yalnızca yüklemeden bir gün önce Körfez’e girmeleri talimatını verdi. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, en çok Asya’daki alıcıları etkileyecek. Bu alıcılar, Atlantik havzasından gaz kargolarını çekebilmek adına fiyat tekliflerini artırmak zorunda kalacak ve Avrupa’daki alıcılarla rekabet edecektir. Reuters’ın değerlendirmesine göre, LNG arzındaki potansiyel aksaklıklar, Asya spot sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) fiyatlarını yükseltmiş durumda. Cuma günü itibarıyla fiyatlar, milyon İngiliz ısıl birimi (mmBtu) başına 14,00 dolara ulaşarak, geçen haftaya göre %11’lik bir artış göstermiştir.