SAHA DENETİMLERİ KAYIT DIŞI EKONOMİ İLE MÜCADELEDE ÖNEMLİ ROL OYNADI
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kayıt dışı ekonomiyle savaş kapsamında yapmış olduğu saha denetimlerini 2024 yılında 1,1 milyonu aşan bir sayı ile gerçekleştirdi. Bakanlıktan alınan bilgilere göre, bu mücadeleyi sürdüren GİB, saha denetimlerini hızlandırdı. Başkanlık, vergi kayıp ve kaçağını önlemek amacıyla analizler yapıyor, uyumsuz mükellefleri tespit etmek için belirli mükellef gruplarını denetliyor. Ayrıca, ihbar ve şikayetlerle sahadan gelen öneriler de dikkate alınarak denetim alanları belirleniyor. GİB, 2024 yılında birçok sektörde KDV oran uyumsuzlukları, belge düzeni ve ödemelerin kayıtlarla uyumu gibi konuları denetledi. Bu denetimlerin içerisine bandrollü ürünler ve akaryakıt ürünleri de dahil oldu. Sonuç olarak, 1 milyon 125 bin 410 saha denetimi yapıldı. Tespit edilen uyumsuzluklar neticesinde 7,4 milyar lira ceza kesildi. Denetimlerde, 32 bin 255 kişinin vergi kaydı olmaksızın kayıt dışı çalıştığı tespit edildi ve bu durum üzerine gerekli işlemler yapılarak 10 milyar lira vergi tahakkuk ettirildi.
KİRA GELİRİ BEYANINDA ÖNEMLİ ARTIŞ GÖRÜLDÜ
Kira gelirlerine yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, 2024 yılında kiracı olabilecek 425 bin konutta yoklama yapıldı. Bu süreçte 376 bin yeni mükellefin beyanname vermesi sağlandı. Böylece, 2024 yılı için beyanname veren mükellef sayısında bir önceki yıla oranla yüzde 26’lık bir artış meydana geldi. Çalışmalar ayrıca, 55 bine yakın mükellefin geçmiş yıllara ait kira beyannamesi vermesini teşvik etti. İncelenen beyanlarla toplamda 3,1 milyar lira kira geliri kayıtlara girdi. GİB, bu yıl da kira gelirlerinin doğru beyanı için benzer çalışmalara devam edecek.
BANDROLLÜ ÜRÜNLERDE DENETİMLER SÜRDÜRÜLÜYOR
Tütün ve alkollü içkilerde 2007 yılından bu yana uygulanan bandrol sistemi, bu ürünlerin kaçak ya da kayıt dışı olup olmadığını belirlemeyi kolaylaştırıyor. Gelir İdaresi, bu alanda özel olarak oluşturulmuş bandrol ekipleriyle denetimleri sürdürüyor. 2024 yılında bu ekipler 16 milyondan fazla sigara ve alkollü içki ile yaklaşık 600 milyon dal makaron denetledi. Bu denetimler sonucunda kaçak olduğu tespit edilen 2 milyon sigara ve alkollü içki ile 120 milyon dal makaron, adli süreç başlatılması amacıyla kolluk kuvvetlerine bildirildi.
KAYIT DIŞI HASILAT İÇİN İZAHA DAVET ÇALIŞMALARI BAŞLATILDI
GİB tarafından nakdin yoğun kullanıldığı sektörlerde izaha davet ve gönüllü uyum süreçleri hayata geçirildi. Fiziki ve sanal POS cihazlarının usulsüz kullanımı veya IBAN yoluyla yapılan tahsilatlar üzerinden kayıt dışı kalmış hasılatlar analiz edildi. Bu bağlamda, kayıtlara yansımayan hasılatlar için mükelleflerden açıklama talep edildi. Ayrıca, şirketlerin ortaklarına dağıttığı kar payı, sporcuların elde ettiği ücret geliri ve özel tekne ile yat satışları gibi konuların yer aldığı 25 ayrı başlıkta vergi ziyaına neden olan mükellefler belirlendi. Bu kapsamda, 137 bin 25 mükellef ile iletişime geçilerek 132,5 milyar lira kayıt dışı hasılat için gönüllü uyum ve izaha davet çalışması başlatıldı. İlk aşamada 252 bin 322 beyanname ile 27,3 milyar liralık kayıt dışı hasılatın beyanı gerçekleştirildi. Sonuçlanmamış olan kayıt dışı hasılatı beyan etmeyen mükelleflere yönelik gerekli iş süreçleri başlatılacak.
DENETİMLERDE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÖNEMİ VURGULANDI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu alandaki denetimlerin önemini vurgularken, “Geçtiğimiz yıl yaptığımız düzenlemelerle vergi cezalarında etkinliğin artırılması amacıyla ceza tutarlarında önemli artışlar yaptık, kayıt dışı çalışan mükelleflere artırımlı cezalar öngördük. Ayrıca, daha önce ceza uygulaması bulunmayan uyumsuzluklara da ceza uygulaması getirdik. Geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da kayıt dışılıkla mücadelemiz aralıksız devam edecek.” diye belirtti. Şimşek, saha denetimlerinde çok önemli tespitler gerçekleştirdiklerini de kaydederek, “Vergide adalet ve verimlilik ilkesi çerçevesinde kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye yönelik denetimlerimiz yeni nesil analiz teknikleriyle sürecek. Bakanlık olarak bu yıl da bir yandan vergiye gönüllü uyumu gözetirken bir yandan da kayıt dışı ile mücadele denetimlerimizi katbekat artırarak yeni bir safhaya geçeceğiz.” sözlerini ekledi.