DÜNYADAKİ SON KUZEY BEYAZ GERGEDANLAR
Kenya’nın merkezindeki bir doğa koruma alanında, hayatta kalan dünyadaki son iki kuzey beyaz gergedan, 24 saat silahlı koruma altında yaşamını sürdürüyor. Orta Afrika bölgesindeki yaşam alanlarında yıllar süren kaçak avcılık ve iç savaş, bu özel türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getirdi. Bu durumu ele alan National Geographic’in 24 Ağustos’ta gösterime giren belgeseli “Son Gergedanlar: Yeni Bir Umut”, kuzey beyaz gergedanları kurtarma çabalarını masaya yatırıyor. Film, 2018 yılında sağlık sorunları sebebiyle 45 yaşında hayata veda eden erkek gergedan Sudan’ın son anlarıyla başlıyor. Sudan’ın ardından geriye, bugüne kadar 36 yaşındaki dişi Najin ile 25 yaşındaki kızı Fatu kalıyor.
KURTARMA GİRİŞİMLERİ VE TÜP BEBEK GERGEDANLAR
Kurtarma girişimleri, ölen erkek gergedanlardan alınan sperm örnekleri ile Fatu’dan toplanan yumurtaların tüp bebek yöntemi kullanılarak döllenmesine dayanıyor. Najin ise artık yumurta veremeyecek durumda bulunuyor. 2023 yılında bilim insanları, Fatu’dan sağladıkları üç ayrı yumurta ile toplamda 38 kuzey beyaz gergedan embriyosu üretmeyi başardı. Ancak ne Najin ne de Fatu, sağlık sebeplerinden ötürü taşımakta olduğu embriyoları büyütme kapasitesine sahip. Bu nedenle üretilen embriyolar, akraba tür sayılan güney beyaz gergedanlarına naklediliyor.
TEHLİKE ALTINDA BULUNAN GERGEDAN TÜRLERİ
Günümüzde dünyada beş gergedan türü yaşamını sürdürüyor. Güney beyaz gergedanlarının sayısı yaklaşık 17 bin civarında bulunurken, Uluslararası Doğa Koruma Birliği tarafından “tehdide yakın” statüsünde yer alıyorlar. Endonezya’da bulunan Cava gergedanlarının sayısının yalnızca 50 civarında olduğu biliniyor. İki boynuzlu ve tüylü bir tür olan Sumatra gergedanı da benzer bir tehlike altındadır; doğada 50’den az sayıda kaldığı tahmin ediliyor.