Araştırmacılar Ali Arda Dalseçkin, Süreyya Güder Köşgeroğlu ve Muhammed Hamza Kayrıcı tarafından yapılan analizde, 6 Şubat sonrası deprem bölgesindeki konut stokunun önemli ölçüde azaldığı ve kiraların hızla yükseldiği belirtildi. Depremin etkileri sadece bu bölgeyle sınırlı kalmadı; göç hareketleri, kiralık konut talebini ve kiraları artırdı. Deprem sonrası yaşanan bu durum, Türkiye’nin birçok ilinde hissedildi.
YENİ KONUT ÜRETİMİ ARTIYOR
Bölgedeki kamu öncülüğünde kapsamlı bir yeniden imar süreci başladı. TOKİ, 2025 yılı başında 201 bin deprem konutunu tamamlamayı hedefliyor. Yıl sonuna kadar bu rakam yaklaşık 434 bine ulaşacak. TOKİ’nin deprem öncesinde üç yılda ürettiği konut sayısı ise yaklaşık 213 bin. Bu durum, arzda önemli bir artışa işaret ediyor. Kiralardaki artış, arzın yeniden güçlenmesiyle ivme kaybetmeye başladı.
KİRA ARTISLARINDA DÜZENLEME
2023 yılının Aralık-Temmuz döneminde deprem bölgesinde kira artışı yüzde 122 iken, 2024’te bu oran yüzde 52’ye düştü. 2025’te yüzde 21 ve 2026’da ise yüzde 19 olarak gerçekleşti. Depremden dolaylı olarak etkilenen illerde de kira artış hızının yavaşladığı gözlemlendi. 2024 ve 2025 yıllarında kira enflasyonu, diğer illere yakın bir seyir izledi.
GERİ GÖÇ SÜRECİ VE ETKİLERİ
Konutların teslimi ile hanehalklarının geri dönüş kararları, çeşitli ailevi kısıtlamalar nedeniyle aynı anda gerçekleşmiyor. Bu durum, geri dönüş sürecinin gecikmesine yol açıyor. Deprem konutu projelerinin tamamlanmasıyla birlikte inşaat sektörü, deprem bölgesinde gerilerken, diğer illerde hızlı bir artış gösterdi. İnşaat kapasitesinin bölge dışına yönelmesi, konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğine işaret ediyor.
KİRA DİNAMİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Geri göç sürecinin zamana yayılması, deprem sonrası yeniden imar sürecinin kira dinamikleri üzerindeki etkilerinin uzun vadeli olabileceğini gösteriyor. Deprem bölgesindeki konut arzı artışının, hem deprem bölgesinde hem de dolaylı etkilenen illerde kira artışlarını baskılamaya devam edeceği öngörülüyor. Bu durum, konut arzındaki iyileşmenin kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyebileceğine işaret ediyor.