Finansal hesapların üçüncü kişiler tarafından kullanılması, suç zincirinin bir parçası olma riskini taşırken, bu işlemlere aracılık edenlerin de önemli sorumlulukları bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, kiralık hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek amacıyla “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” hazırladı. Rehber, şüpheli işlem bildirimlerinin niteliğini artırmayı hedefliyor.
KİRALIK HESAPLARIN TANIMI VE KULLANIM ALANLARI
Kiralık hesap, banka, ödeme ve elektronik para hesapları gibi çeşitli finansal araçları kapsıyor. Bu hesaplar dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar gibi suçlarda kullanılabiliyor. Hesapların kontrolü yalnızca IBAN paylaşımıyla değil, mobil bankacılık şifreleri ve tek kullanımlık kodların devriyle de sağlanabiliyor. Gerçek kişilere ait hesaplar, kiralık hesap yapılarında en yaygın araçlardan biri olarak öne çıkıyor.
SOSYAL AĞLAR ÜZERİNDEN HESAP TEMİNİ
Hesap temini, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla da gerçekleşebiliyor. “Hesabına para gelsin, sen bana gönder” gibi basit talepler, kişilerin hesaplarını başkalarına kullandırmasına yol açabiliyor. Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar, bu tür işlemlerle ilgili mevzuatlar çerçevesinde bazı yükümlülüklere sahiptir.
ŞÜPHELİ İŞLEMLERİN TESPİTİ VE YÜKÜMLÜLÜKLER
Kiralık hesaplarla mücadelede, şüpheli işlemlerin tespit edilmesi ve finansal sistemin suç faaliyetlerinde kullanılmasının önlenmesi hedefleniyor. Yükümlülüklere, işlemin amacı hakkında bilgi edinme ve müşteri faaliyetlerini sürekli izleme gibi zorunluluklar dahil. Müşterinin mesleği, gelir durumu ve işlem hacmi gibi unsurların karşılaştırılması önemli.
ÖNLEMLER VE TEDBİRLER
Kiralık hesap kullanımının tespit edilmesi durumunda, mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması öncelikli tedbirler arasında yer alıyor. Ayrıca, işlem limitlerinin düşürülmesi ve müşteri ile bağlantılı hesapların daha sık izlenmesi gibi önlemler de gündeme gelebiliyor. Hesapların üçüncü kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde, iş ilişkilerinin sona erdirilmesi gerekebilir.
ADLİ SÜREÇLER VE SORUMLULUKLAR
Yükümlülüklere uyulmaması, adli süreçlere yol açabilir. Suçun niteliği ve ilgili kişilerin bilgileri bir arada değerlendirildiğinde, bilerek kiralık hesap ağlarını kullananlar hakkında adli işlemler başlatılabilir. Ancak yalnızca idari yükümlülüklere aykırılık durumları tek başına cezai sorumluluk doğurmamaktadır.