KİRA KAYIP KAÇAKLARINI ÖNLEME ADIMLARI
Ekonomi yönetimi, kira kayıp kaçaklarını engellemek ve vergi gelirlerini artırmak amacıyla çeşitli yeni adımlar atıyor. Bu süreçte, kira sözleşmesi olmayan ve ödemelerini elden yapan kiracılar, mülk sahipleriyle resmi kontratlar yapma ve ödemelerini resmi yollarla gerçekleştirme talebinde bulunduklarında, kiralarını artıracak ya da evlerini boşaltmaları gerektiği şeklinde yanıtlar alabiliyor.
YAZILI KİRA SÖZLEŞMESİ ZORUNLULUĞU
Milliyet’e konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, “Kira kontratı yapılmadan kiraya verilen evler aslında çok az sayıda. Bunlar, adres beyanında bulunma zorunluluğu olmayan, bazen öğrenciler için veya kısa dönemli kiralamalar için düzenleniyor. Kira sözleşmelerinin hukuk sistemimizde yazılı olma şartı yok. Kiracı ve mal sahibinin aralarındaki ilişkiyi ispat edebilmeleri, kira artışlarının izlenebilmesi ve aboneliklerin üzerine alınması gibi pek çok farklı gerekçeden dolayı kira sözleşmeleri yapılıyor. Her durumda kiracılar mutlaka yazılı bir kira sözleşmesi ile kiralama yapmayı istemelidir. Bu, onların en doğal hakkı ve yasal haklarını ispat edebilmeleri açısından elzem bir konudur” diyor.
KİRA ÖDEMELERİ VE CEZALAR
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın mevcut düzenlemesine göre, kira ödemelerinin belgelendirilmesi için belirli kurallar bulunuyor. Konutlarda her bir kira için aylık 500 TL ve üzerindeyse ödemenin banka veya PTT üzerinden yapılması zorunlu. Kısa süreli kiralamalarda, tutara bakılmaksızın tüm bedellerin bankadan yapılması gerekiyor. İş yerlerinde ise miktar sınırı olmadan, tüm ödemeler bankadan gerçekleştirilmeli. Bu kurallara uyulmadığı takdirde, her bir işleme konu tutarın yüzde 5’i oranında usulsüzlük cezası uygulanabiliyor. Ödeme bankadan yapılmazsa, örneğin 10 bin TL kira için 500 TL’lik bir ceza çıkıyor. Yeni dönemde ise elden ödeme yapıldığında cezanın yüzde 10’a çıkarılacağı belirtiliyor. Yani 10 bin TL’lik bir kira bedelinin elden ödenmesi durumunda, bin TL’lik bir ceza riski söz konusu olacak.
MAL SAHİBİ VE ÖDEME GÜVENİ
Kiralanan dairenin gerçek sahibi kim? Mal sahibi, elden ödemeniz olsa bile “ben ödeme almadım” diyerek dava açabiliyor ve ödediğiniz tutarlar için yükümlü olabiliyorsunuz. Ayrıca, kiraladığınız kişinin gerçek mal sahibi olup olmadığına dikkat etmek gerekiyor. Eğer ödemeyi yaptığınız kişi, sözleşmede kiraya veren kişi değilse, kiralar ödenmediği gerekçesiyle dava açılabiliyor. Banka üzerinden para gönderirken, kira ifadesinin yer alması zorunlu değil, ancak “kira ödemesi” olarak belirtilmesi faydalı olur. Bu şekilde yapılan para transferleri, hazır beyan sisteminde de görünür ve mal sahipleri vergi ödemelerinde bu tutarları dikkate alır.