Dini gruplar, 1990’da alınan ve dini inançların serbestçe uygulanmasını kısıtlayan bir kararı tersine çevirmesi için Yüksek Mahkeme’ye uzun zamandır baskı yapıyor. Bu karar, sakramental peyote kullanımı nedeniyle işten çıkarılan iki Yerli Amerikan kilisesi üyesinin aleyhine verilmişti. Bu durum, eyaletlerin ve yerel yönetimlerin dini uygulamaları dolaylı yoldan ihlal eden yasaları savunmasını kolaylaştırmıştı ve 1963’ten bu yana süregelen içtihatlardan önemli bir sapmayı temsil ediyordu.
YÜKSEK MAHKEME'DE YENİ DAVALAR
Salı günü görülecek bir davada, iki Katolik anaokulu ve Denver piskoposluğu, Colorado’daki evrensel anaokulu programına katılmak istiyor ancak eyaletin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğini kapsayan ayrımcılık yapmama anlaşmasını imzalamak istemiyorlar. Federal bir temyiz mahkemesi, St. Mary Katolik Cemaati’nin aleyhine karar vererek Smith kararına dayanarak eyaletin pozisyonunu destekledi.
YENİ DURUMLAR VE GÖRÜŞLER
1990’daki karar, devletlerin artık “dini tarafsız” bir yasayı haklı çıkarmak için “zorlayıcı” bir kamu yararı göstermeleri gerekmediğini belirtmişti. Mahkeme’nin son dönemdeki eğilimleri göz önüne alındığında, Katolik gruplara karşı alt mahkeme kararını tersine çevirme olasılığı yüksek görünüyor. Ancak yargıçların ne kadar ileri gideceği belirsizliğini koruyor.
SMITH KARARININ ETKİLERİ
St. Mary Katolik Cemaati’nin avukatları, mahkemeye Smith kararını tamamen iptal etmesi için baskı yapıyor. Şu anki Yüksek Mahkeme, dini muhafazakârların yanında yer alırken, daha önceki davalarda Smith kararını göz ardı etti. Üç yargıcın, bu durumu eleştirdiği ve Smith kararını iptal etme isteğini dile getirdiği biliniyor.
TRUMP YÖNETİMİ'NDEN DESTEK
Trump yönetimi, Katolik anaokulunu destekleyerek mahkemeye, 1990 tarihli davayı geçersiz kılmak yerine aşabileceğini öneriyor. Colorado’nun, bazı özellikler için okulların eşitliği ihlal etmesine izin veremeyeceğini ileri sürüyor.
1990 DAVASI VE SONUÇLARI
1990 davası, Oregon’daki özel bir rehabilitasyon merkezinde çalışan Alfred Smith ve Galen Black’in peyote kullanımı nedeniyle işten çıkarılmasıyla başlamıştı. Oregon Yüksek Mahkemesi, devletin dini pratikle ilgili bir etkinlik için fayda sağlamayı reddetmenin dini özgürlükleri ihlal ettiğine hükmetmişti. Ancak Yüksek Mahkeme, bu kararı gözden geçirerek dini uygulamaları kısıtlayan yasaların haklı çıkarılması için yeni bir standart getirmişti.
COVID-19 DÖNEMİNDE DİNİ ÖZGÜRLÜKLER
Yüksek Mahkeme, COVID-19 pandemisi sırasında dini özgürlük argümanlarına açık oldu. 2021’de, Kaliforniya’daki bir topluluk kısıtlamasının, evlerdeki dua toplantılarını engelleyemeyeceğine karar verdi. Philadelphia’da, Katolik Sosyal Hizmetler’in, eşcinsel çiftleri evlat edinme konusunda sert davranması nedeniyle bir sözleşmesinin askıya alınmasıyla ilgili davada da dini grupların yanında yer aldı.
ST. MARY PARISH V. ROY DAVASI
St. Mary Parish v. Roy davasında Colorado devlet avukatları, Smith çerçevesinin uygulanamaz olduğunu iddia eden görüşü reddediyor. Becket Fund for Religious Liberty, Colorado’nun son dönem Yüksek Mahkeme kararlarını göz ardı ettiğini savunuyor. 2022’deki Carson v. Makin davasında, Yüksek Mahkeme’nin dini okulları dışlayan bir Maine burs programını iptal ettiğini hatırlatıyor.