Vic Bulbon, konut alımında uygun fiyatların giderek zorlaştığı bir ortamda, daha az maliyetli bir mülk türüne yöneliyor: daireler. Son haftalarda ülke genelinde konut fiyatları rekor seviyelere yaklaşırken, mortgage faiz oranlarının %7’yi aşması, birçok Amerikalı için ev sahibi olmayı zorlaştırıyor. Daireler, fiyatların düştüğü bir alan olarak dikkat çekiyor, ancak artan aidatlar ve ek masraflar, sahip olma maliyetlerini yükseltiyor.
DAİRE SATIŞLARINDA DÜŞÜŞ
Ekim ortası itibarıyla, daire satış fiyatları, ABD’nin en büyük 100 pazarından 99’unda tek ailelik ev fiyatlarının gerisinde kaldı. Ulusal düzeyde, tek ailelik ev fiyatları bir yıl öncesine göre %1.5 artarken, daire fiyatları %1.1 düştü. Seattle’da yaşayan Bulbon, bu şehrin daire fiyatlarının en fazla düştüğü yer olduğunu belirtti; fiyatlar geçen yıl %7’ye yakın bir azalma gösterdi. Birçok pazarda, daire fiyatları bir yıl öncesine göre en az %3 düşüş yaşadı.
FAİZ ORANLARINDAN ETKİLENME
Daireler, genellikle mülkiyete giriş noktası oldukları için daha yumuşak piyasalarda düşük performans sergileyebilir. Yüksek faiz oranları ve fiyatlar, talep üzerinde baskı oluştururken, inşaatın yoğun olduğu yerlerde yeni daire arzı hızlı bir şekilde eklenebilir. Bulbon, görme engelli olduğu için komşuların ve bina olanaklarının kendisini daha güvende hissettirdiğini, ancak şu anki ekonomik koşulların ev alımını riskli hale getirdiğini aktardı.
GÜVENLİK KURALLARI VE YENİ DÜZENLEMELER
2021 yılında Florida’da bir binanın çökmesi sonrası, ABD daire pazarındaki güvenlik endişeleri arttı. Söz konusu bina, büyük onarımlara ihtiyaç duymasına rağmen yeterli rezerv fonuna sahip değildi. Florida, yeni güvenlik kuralları uygulamaya koyarak, daire sahiplerine ek masraflar getirdi. Bu durum, eyalet genelinde daire fiyatlarını ve arzını olumsuz etkiledi.
AİDATLARDAKİ ARTIŞ VE ETKİLERİ
Daire satın almak, tek ailelik ev almaktan temelde farklı bir süreçtir. Tek ailelik evde, kişi hem evi hem de altındaki araziyi satın alırken, dairede bireysel bir birime sahip olup, ortak alanlara (koridorlar, asansörler vb.) ortak bir ilgiye sahip olunur. Yeni düzenlemeler, daire derneklerinin binalar için daha büyük rezervler tutmasını zorunlu kılarken, bu durum aidatların artmasına neden olabilir.
MALİYETLERİN ARTMA RİSKİ
Fannie Mae ve Freddie Mac tarafından belirlenen yeni kurallar, 2027 yılında yürürlüğe girecek ve yeni alıcıların uygun mortgage alabilmesi için daire derneklerinin daha fazla rezerv tutmasını gerektirecek. Bu durum, bazı derneklerin aidatları artırmasına yol açabilir. Uzmanlar, insanların maddi durumlarının zayıf olduğu bu dönemde, artan maliyetlerin daire sahiplerini zorlayabileceğine dikkat çekiyor.
DAİRE SAHİPLERİ SATIŞA YÖNELİYOR
Birçok daire sahibi, yüksek onarım masrafları veya artan aidatlar karşısında dairelerini satma yoluna gidiyor. Los Angeles’tan bir emlakçı, daire sahiplerinin aidatların iki katına çıkmasını veya üç katına çıkmasını kabul edemeyeceklerini ifade etti. Bulbon ise, Seattle’da 300.000 ile 400.000 dolar arasında bir daire bulmayı umuyor ve ailesinin finansal desteğiyle alım yapmayı planlıyor. Daire sahipliği konusunda hem avantajlar hem de dezavantajlar olduğunu belirtiyor.