PARKİNSON TESHİSİNDE YENİ UMUT
Bristol Üniversitesi’nden hayvan davranışları uzmanı Nicola Rooney’nin liderliğinde yapılan çalışma, bir Golden Retriever ve bir Labrador’un hastalardan alınan deri örneklerinden Parkinson’u yüksek doğrulukla saptamayı başardığını gösteriyor. Araştırmada, Parkinson hastalarına özgü belirli bir “koku imzası” belirlendi. Özellikle ciltteki yağlı salgıların, bu hastalıkla ilgili ipuçları taşıdığı düşünülüyor. Rooney, köpeklerin %70 ila %80 oranında doğru teşhis koyduğunu, bunun da şansa bağlı olmayacak kadar yüksek bir başarı olduğunu ifade ediyor.
HASTALIĞI KOKUDAN ANLAMAK
Parkinson’un kokusunun tespiti, yaklaşık on yıl önce İskoç hemşire Joy Milne sayesinde gündeme gelmişti. “Süper-koklayıcı” olarak bilinen Milne, eşine Parkinson teşhisi konulmadan 12 yıl önce vücudundaki farklı kokuyu fark ettiğini belirtiyor. 2016’da yapılan küçük bir çalışmada, Milne sadece gömlek koklayarak tüm Parkinson hastalarını doğru bir şekilde tespit etti. Hatalı olarak işaret ettiği tek kişi ise bir yıl sonra gerçekten Parkinson tanısı aldı.
TIBBİ KÖPEKLERİN ROLÜ
Medical Detection Dogs programı ile Manchester Üniversitesi’nin ortak yürüttüğü son çalışmada, köpeklerin neyi kokladığı ve bu kokunun neden oluştuğu ayrıntılı olarak incelendi. 2019’da Manchester Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, Parkinson hastalarına özgü koku bileşenlerini tespit etti ve bu bulgular, Joy Milne tarafından da doğrulandı. Şu anda bu bileşenlerle test aşamasında olan bir tanı swabı geliştiriliyor.
EĞİTİM SÜREÇLERİ FARKLI
Ancak eğitim süreci her köpek için uygun değil. Son deneyde eğitilen 10 köpekten yalnızca 2’si testi başarıyla tamamlayabildi. Bu köpeklerden biri sağlıklı bireylerin örneklerinin %10’unu hatalı bir şekilde “Parkinsonlu” olarak işaretledi. Diğeri ise sadece %2 oranında hata yaptı. Genel başarı oranı, köpeklerin hastalığı tesadüfi olmayan bir şekilde tespit edebildiğini gösteriyor.