Amerika Birleşik Devletleri genelinde cyclospora parazitine bağlı şiddetli ishal vakalarının artması, restoranları ve tüketicileri harekete geçirdi. Detroit’teki vegan restoran Street Beet, marul başlarının ilk katmanını soyup çift yıkamaya başlarken müşterilerin yaklaşık dörtte biri siparişlerinde marul istemiyor. Bazı müşterilerse pico de gallo, kişniş ve diğer yeşil ağırlıklı malzemelerin çıkarılmasını talep ediyor. Tofu tavuk ve miso sosuyla hazırlanan tavuklu Caesar dürüm, restoranın en popüler ürünlerinden biri olmasına rağmen siparişlerde düşüş yaşandı. Geçtiğimiz hafta satışlar, önceki yılların aynı dönemine kıyasla 3 bin dolar azaldı.
RESTORANLAR VE TÜKETİCİLER SALGININ ETKİSİYLE YENİ ÖNLEMLER ALIYOR
Restoranın operasyon direktörü Danae Florias, “Bunu toplumun dışarıda yemek yeme ve ticari ürünler konusundaki endişesine bağlıyoruz. Gözle görülür bir düşüştü ve salgının azalması ya da kontrol altına alınması ve kaynağın belirlenmesine kadar bu şekilde devam etmesini bekliyoruz” dedi. Bu yaz yaşanan cyclospora salgınında kaynağın hangi gıda, üretici veya tedarikçi olduğu henüz belirlenememiş olsa da özellikle Michigan ve Ohio’da çok sayıda vaka görüldü. Geçmişte salatalık ve taze meyveler bu tür vakalarla ilişkilendirilmişti.
Detroit’te çocuk beslenme uzmanı olarak görev yapan Hannah Hargrove, arkadaşlarının paraziti kapmasının ardından ailesinin beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini söyledi. Ailesi taze ürünler yerine dondurulmuş meyve sebzelere, kalın kabuklu meyvelere ve konserve ürünlere yöneldi. Hargrove, taze ürünleri yıkamaya devam etseler de artık hızlı bir durulamadan ziyade yıkama işlemine “ekstra özen” gösterdiğini belirtti. Salgının kafa karışıklığına yol açarak sağlıksız seçimlere neden olmasından endişe duyduğunu ifade eden Hargrove, “Bir diyetisyen olarak en son görmek istediğim şey, insanların salgın yüzünden meyve ve sebze yememesi” dedi.
New York’ta yaşayan arşivci Denise, cyclospora vakalarının artmasıyla birlikte taze ürünlerden uzaklaştığını söyledi. Sağlık yetkililerinin paraziti öldürmek için ürünlerin iç sıcaklığının 158 dereceye kadar ısıtılmasını önerdiğini hatırlatan Denise, meyveleri haşlamayı düşündüğünü belirtti. Avokado, muz ve limon gibi soyulabilen ürünlere yönelen Denise, Caesar dürüm ve kiraz gibi favori yiyeceklerinden şimdilik uzak durduğunu ifade etti.
BAZI ZİNCİRLERDE SATIŞ DÜŞÜŞÜ GÖZLENMEDİ
Yüzlerce kişinin cyclospora nedeniyle hastalandığı New York’ta salgın herkesi aynı ölçüde etkilemedi. Brooklyn’de bulunan Sweetgreen şubesi çalışanları, bazı müşterilerin sipariş vermeden önce mutfak temizlik protokollerini sorguladığını ancak geçen hafta satışlarda herhangi bir düşüş yaşanmadığını söyledi. Aynı durum, taze sebzelerle hazırlanan salata kaseleri sunan Cava ve Dig Inn zincirlerinde de görülmedi.
Ohio’daki Portia’s Cafe ise normalden daha sakin bir salı günü geçirdiğini ancak satışlarda belirgin bir fark olmadığını açıkladı. Haziran başından bu yana 360’dan fazla doğrulanmış vakanın görüldüğü eyalette restoran, bazı sebzelerini kendi yetiştiriyor, diğerlerini yerel kaynaklardan temin ediyor.
ZİNCİR MARKETLER VE FAST FOOD DEVİ TEDBİRLİ
Taco Bell sözcüsü, “kamu yetkilileri salgınla zincir veya herhangi bir malzeme, tedarikçi, restoran ya da perakendeci arasında bağlantı doğrulamamış olsa da, ihtiyati tedbir olarak belirli restoranlarda bazı malzemeleri geçici olarak kaldırdıklarını” duyurdu. Chipotle ise konuyla ilgili soruşturmanın farkında olduklarını ve tedarik ettikleri malzemelerin salgınla ilişkilendirilmediğini düşündüklerini belirtti.
PARAZİTİN BELİRTİLERİ HASTALARI ZORLUYOR
Cyclospora korkusu şaşırtıcı değil. Parazit vücuda girdikten sonra haftalarca süren sulu ishal, kramp ve şişkinliğe neden oluyor. Hastalar günlerce tuvaletten çıkamadıklarını bildiriyor. Bir kullanıcı, iki haftadan uzun süren sindirim sorunları yaşadığını belirterek “1-5. günler en kötüsüydü. Kendimi çok zayıf, yorgun, stresli, rahatsız ve doğrusu acı içinde hissediyorum” dedi. Bir diğer kullanıcı ise “Hayatımda böyle bir dışkı hiç görmedim” ifadelerini kullandı.
SALGININ KAYNAĞI HENÜZ BELİRSİZ
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre parazit, insanlar dışkıyla kirlenmiş yiyecek veya su tükettiğinde yayılıyor. Dışkılar büyük ticari çiftliklere kötü çalışma koşulları, gübreler, et ve kümes hayvanı tesislerinden gelen atıklar veya kirlenmiş su yolları yoluyla bulaşabiliyor. Bazı politikacılar salgını Trump yönetiminin sağlık altyapısını parçalamasıyla ilişkilendirdi. 2025 yılında CDC, cyclospora ve diğer gıda kaynaklı hastalıkların takibini isteğe bağlı hale getirmiş, yalnızca salmonella ve E. coli takibini zorunlu kılmıştı.
Demokrat Kongre Üyesi Rosa DeLauro, “Bu tür salgınlar ve muhtemelen daha kötüleri, rotamızı değiştirene kadar tekrar tekrar yaşanacak” dedi.
KÜÇÜK ÇİFTLİKLER SALGINDAN ETKİLENMEDİ
Bölgesel bir iç mekan tarım şirketi olan Gotham Greens, ürünlerinin “saha koşullarından korunan kontrollü sera ortamlarında yetiştirildiği” için salgından etkilenmediğini duyurdu. Gıda ve sağlık fenomenleri ise tüketicileri ticari marketlerden uzak durup yerel çiftçi pazarlarına yönelmeye çağırdı.
Washington eyaletinde küçük bir çiftliğin sahibi Jeff Stainthorp, eyalette büyük bir salgın olmamasına rağmen müşterilerinden parazit korkusu duyanlar olduğunu söyledi. Hasadın her aşamasında bizzat bulunması ve Washington’da güvenlik uyarısı ya da geri çağırma olmaması nedeniyle ürünlerinin güvenli olduğunu ifade etti. Büyük ticari çiftliklerdeki “sömürücü işgücü uygulamalarının” kirlenmeyi tetikleyebileceğini belirten Stainthorp, işçilerin genellikle hasat birimi başına ücret aldığını, bunun da tuvalet molası vermelerini veya hastayken işe gelmemelerini engellediğini söyledi.
Stainthorp, cyclospora paniğinin bir faydası olabileceğini belirterek “Umarım bu, insanları gıda sistemimizin mevcut yapısı hakkında düşündürür. Gezegen, sağlığımız ve bu sistemde çalışmak zorunda olan insanlar için iyi değil” dedi.