Türkiye, mutfakların vazgeçilmezi olan kuru soğan üretiminde dünya sıralamasında 6. sırada yer alıyor. Temmuz ayında tarlalara giren üreticiler, eylüle kadar hasat yapmayı planlıyor. Geçen yıl 2.9 milyon ton olarak gerçekleşen kuru soğan üretiminin bu yıl yüzde 13.5 oranında azalacağı öngörülüyor.
Üretimdeki Düşüşün Nedenleri
Sektör temsilcileri, üreticilerin giderek daha az soğan ektiğini belirtiyor. Bu durumu etkileyen en önemli faktörler arasında yükselen maliyetler ve çiftçilerin istedikleri fiyatları alamamaları yer alıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Temmuz 2026 raporuna göre, 2024/25 sezonunda kişi başı soğan tüketiminin 26.6 kilogram olması bekleniyor. Aynı dönemde kendine yeterlilik oranı ise yüzde 104.1 olarak tahmin ediliyor. Türkiye kendine yeterli görünse de kuru soğan fiyatları sık sık ekonomik tartışmaların merkezine geliyor.
İthalat Düzenlemeleri
Temmuz ayında Ticaret Bakanlığı, kuru soğan arz güvenliğini artırmak ve fiyat istikrarını sağlamak amacıyla ithalatta gümrük vergisinde geçici bir düzenleme yaptığını açıkladı. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, kuru soğan ithalatındaki gümrük vergisi geçici olarak düşürüldü. 31 Ağustos 2026 tarihine kadar uygulanacak vergi oranı, önceki yüzde 49.5 seviyesinden yüzde 5’e indirildi. Bu karar öncesinde kuru soğan fiyatları marketlerde 70 TL’ye kadar yükselmişti.
Üreticilerin Fiyat Beklentileri
Üreticiler, kuru soğan satış fiyatlarının 15-20 TL bandına gerileyerek maliyetlere yakınlaştığını ifade ediyor. Soğan Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (SO-DER) Başkanı Reşit Kaya, üretim maliyetlerinin kilogram başına 15-17 TL civarında olduğunu belirtiyor. Çiftçilerin piyasa koşullarında ürünlerini değerlendirmekte zorlandığını vurguluyor. TZOB Nevşehir Ziraat Odası Başkanı Kahraman Kaya ise geçen yıl zarar eden üreticilerin bu yıl soğan ekmediğini aktarıyor. Kaya, “Soğanın maliyeti 15-16 TL bandında, çiftçimizin üretimden para kazanması için satış fiyatının en az 20-22 TL olması gerekiyor” diyor.
Yıllara Göre Soğan Üretimi
2025: 2.8 milyon
2024: 2.6 milyon
2023: 2.6 milyon
2022: 2.3 milyon
2021: 2.5 milyon