Fransız futbolcu Kylian Mbappé ve Hello Kitty’nin arkasındaki Japon şirketin ortak noktası, bu hafta itibarıyla Çinli hayranları ve tüketicileri kızdırmaları oldu. Bu durum, büyük kazançların tehlikeye girmesiyle birlikte hızla özür dilemek ve zarar kontrolü yapmak zorunda kalmalarıyla sonuçlandı. Daha önce de benzer olaylar yaşanmıştı; son yıllarda, sporculardan moda evlerine kadar birçok yabancı marka ve ünlü, benzer sıkıntılarla karşılaştı.
MBAPPÉ'İN YANLIŞ ANLAMASI
Real Madrid forveti Mbappé, bir Fransız sohbet programında yer alan bir videoda, yüzünün “bir adamın – sanırım Çin diktatörü” olarak photoshoplandığı komik bir meme hakkında konuştu. Bu “adam” ise, felaket politikaları sonucunda on milyonlarca ölüm yaşatan eski Çin lideri Mao Zedong’du. Mao’nun ölümünden elli yıl sonra, bu karmaşık miras hâlâ Çin içinde oldukça hassas bir konudur. Mbappé’nin bu sözleri, Çin sosyal medya platformlarında anında büyük bir tepkiye yol açtı ve birçok marka, “Çin halkının duygularını inciten söz veya davranışlara sıfır tolerans” gösterdiklerini belirterek onunla olan bağlarını kopardı.
RESMİ ÖZÜR
Devlet medyası, Mbappé ile ilgili tüm içerikleri ve reklamları kaldırdı. İspanyol futbol ligi La Liga ile birlikte düzenlenen tüm etkinliklerin yayınlarını durdurdu. Daha fazla yaptırım tehdidiyle karşılaşan Mbappé, Salı günü resmi bir özür dilemek zorunda kaldı. “Sözlerim yanlış anlaşıldı ve bu durumun Çin’deki birçok insanı ve dünya genelindeki Çin topluluklarını incittiğini şimdi anlıyorum,” dedi. La Liga ve Mbappé ile bağlantılı diğer markalar da, Çinli ortaklarına duydukları saygıyı vurguladı.
HELLO KITTY OLAYI
Tepkiler henüz dinmeden, bu sefer Hello Kitty’nin üreticisi Sanrio üzerinde bir tartışma başladı. Şirket, Japon casus dramı VIVANT ile iş birliği yaparak Sanrio karakterlerini içeren ürünler üretti. Ancak, bu dizi Çin devlet medyası tarafından anti-Çin olarak nitelendirildi ve sosyal medyada kullanıcılar, diziyi Çinli istihbarat ajanlarının Japon casusları işkence yaparken tasvir ettiğini eleştirerek büyük yankı uyandırdı. Perşembe günü, Sanrio iş birliğini sonlandırdığını duyurdu ve “bu iş birliğinin Sanrio’nun kurumsal değerleriyle tutarsız ifadeler içerdiğine inanıyoruz,” açıklamasında bulundu.
ÇİN'DE İŞ YAPMAK
Her iki durumda da, Sanrio ve Mbappé, Çin sosyal medyasında yanlış bir şey yapanların alışılmış özür sürecini izledi: saygılı bir şekilde özür dilemek, açıklamaları geri çekmek, tartışmalı ürünleri durdurmak ve olayın geçmesini ummak. Bu durum, 2018’de Dolce & Gabbana, 2019’da Versace ve Houston Rockets ile NBA gibi birçok markada benzer şekilde yaşandı. Yabancı markaların veya ünlülerin Çin’de iş yaparken oldukça dikkatli olmaları gerekiyor; çünkü Çinli tüketici, ülkesine ve halkına yönelik herhangi bir saldırıyı çok hassas bir şekilde karşılıyor.
RİSKLER VE FIRSATLAR
Birçok marka, Çin’in devasa tüketici pazarına erişmek için bu riskleri göze alıyor. Sanrio Çin, 2026’nın ilk yarısında 117 milyon dolar gelir bildirdi. Spor yıldızları da, özellikle basketbola düşkün bir ülkede futbol için cazip olan sponsorluklardan yararlanmak için bu pazarın kapılarını aralamak istiyor. Ancak, Batılı spor ligleri ve takımları, oyuncularını Çin’i kızdırmaktan kaçınmaları için kamuoyunda uyaramaz. Spor analisti Mark Dreyer, “Bu, mantıklı bir iş pratiği ve çok milyon dolarlık sponsorluklar söz konusu olduğunda daha da önem kazanıyor,” dedi.
UZUN VADELİ SONUÇLAR
Bazı tartışmalar hızla sona ererken, diğerleri uzun vadeli ve maliyetli zararlara yol açabiliyor. Örneğin, Dolce & Gabbana, ırkçı içerikli reklamlar ve bir kurucu ortağının gönderdiği iddia edilen rahatsız edici özel mesajlar sonrası hâlâ Çin’de istenmeyen bir marka. Houston Rockets’ın genel menajerinin Hong Kong pro-demokrasi protestolarını desteklemesinin ardından, Çin NBA ile tüm bağlarını kopardı ve takımların ülkede oyun oynamasını yasakladı. Sanrio ve Mbappé için toparlanma sürecinin ne kadar süreceği belirsizliğini koruyor. “Çin’de iş yapmanın riskleri bunlar,” diyen Zak Dychtwald, “Her şey yolunda gittiğinde herkes kutlar. Ama ters gittiğinde, sonuçları acı verici ve hızlı olabilir,” şeklinde konuştu.