ABD Senatörü Lindsey Graham, kısa ve ani bir hastalık sonucu 71 yaşında hayatını kaybederken, önceden Trump’ı eleştiren isim sonradan onun sadık müttefiki oldu. Graham, Ukrayna ziyaretinden döndükten sonra rahatsızlanmış ve Washington’daki evinde acil müdahaleye rağmen hayatını kaybetmişti. Sözcüsü, ailenin özel hayat talebini ileterek kamuoyuna bilgi verdi.
SON UKRAYNA ZİYARETİ VE ÖLÜMÜ
Graham, 2022’deki Rusya işgalinden bu yana onuncu kez gittiği Ukrayna’dan döndükten kısa süre sonra rahatsızlandı. Washington’daki evinde göğüs ağrısı şikayetiyle acil yardım çağrısı yapıldı ve ekipler olay yerine sevk edildi. Yaklaşık 25 dakika sonra kalp masajı uygulandığı bildirildi ancak kurtarılamadı. Graham’ın ofisi, ölümün Cumartesi günü gerçekleştiğini duyururken, hastalığın ayrıntılarına ilişkin bilgi vermedi. Başkan Trump, Graham ile ölümünden saatler önce konuştuğunu ve senatörün yorgun olduğunu ancak iyi göründüğünü söylediğini aktardı.
TRUMP İLE YAKINLAŞMA SÜRECİ
Graham, 2016 başkanlık ön seçimlerinde Trump’ın en sert Cumhuriyetçi muhaliflerinden biriydi. Trump’a Müslüman yasağı önerisi nedeniyle “cehenneme git” çağrısı yapmış, onu partinin “en kusurlu adayı” olarak nitelendirmişti. Ancak Mart 2017’deki bir toplantının ardından iki isim arasındaki ilişki tamamen değişti. Trump’ın ikinci döneminde Graham, Senato’daki en güvenilir isimlerden biri haline geldi ve kendisini bir noktada başkanın “Kuzey Yıldızı” olarak tanımladı. Bütçe Komitesi başkanlığı dahil kritik roller üstlenen Graham, Trump’ın vergi indirimleri ve sosyal programlarda değişiklik öngören yasa paketinin ilerlemesinde kilit rol oynadı.
MCCAIN İLE DOSTLUK VE PARTİ İÇİ DÖNÜŞÜM
Graham’ın siyasi kariyeri, önce Arizona Senatörü John McCain, ardından Trump ile olan yakın ilişkileri üzerine kuruluydu. McCain’in 2018’de ölümüne kadar süren dostlukları, göçmenlik reformu gibi zorlu konularda iki partili çalışmalara imza attı. Graham, 2013’te Senato’dan geçen kapsamlı göçmenlik reformu paketinde McCain’le birlikte çalıştı ve DREAM Yasası’na sponsor oldu. Meghan McCain, babasının siyasi kariyerine dair anılarının çoğunda Graham’ın yer aldığını belirterek, onunla Demokrat Senatör Joseph Lieberman arasındaki partiler üstü bağı vurguladı.
DIŞ POLİTİKADA MÜDAHALECİ ÇİZGİ
Graham, İran, Irak, İsrail ve Ukrayna konularında müdahaleci tutumuyla tanınıyordu. 2015’teki nükleer anlaşmaya karşı çıkan en sert senatörlerden biriydi ve İran’a yönelik önleyici saldırı çağrılarını 2010’da yapmaya başlamıştı. 2003 Irak işgalini desteklemiş, 2007’deki asker takviyesini savunmuş ve Irak’ta yedek subay olarak görev yapmıştı. Afganistan’da da benzer şekilde tam asker çekilmesine karşı çıkan Graham, ABD’nin 20 yıllık savaştan erken çekilmesinin “yeni bir 11 Eylül’e yol açacağı” uyarısında bulunmuştu.
UKRAYNA VE İSRAİL DESTEĞİ
Graham, Ukrayna’ya askeri yardımın devamı ve Rusya’ya yaptırımlar konusunda Senato’daki en ısrarcı isimlerden biriydi. Savaş boyunca Kiev’e on kez gitti, son ziyareti ölümünden hemen önce gerçekleşti. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, geçtiğimiz hafta iki kez görüştüğü Graham’ın “özgürlüğün gerçek bir savunucusu” olduğunu söyledi. İsrail konusunda ise 7 Ekim saldırılarından sonra bölgeye birden çok kez giden Graham, Başbakan Netanyahu tarafından “İsrail’in Washington’daki en iyi dostu” olarak nitelendirildi. Netanyahu, İsrail’in “en büyük dostlarından birini kaybettiğini” açıkladı.
ERKEN YAŞAM VE SİYASİ BAŞLANGIÇ
Graham, lisans eğitimi sırasında 15 ay içinde annesini ve babasını kaybetti; babası kalp krizi, annesi kanser nedeniyle öldü. O dönem 13 yaşında olan kız kardeşi Darline’ı büyüttü ve daha sonra resmen evlat edindi. Graham hiç evlenmedi ve çocuğu olmadı. ABD Hava Kuvvetleri’nde savcı ve savunma avukatı olarak görev yaptıktan sonra 1994’te Temsilciler Meclisi’ne seçildi, 2002’de Senato’ya girdi. Beşinci dönem için bu sonbaharda yeniden seçilmeye hazırlanıyordu.
ÖLÜMÜNÜN ARDINDAN TEPKİLER
Graham’ın ölümünün duyulmasının ardından siyaset dünyasından ve uluslararası müttefiklerden taziye mesajları yağdı. Başkan Trump, Graham’ı “harika bir politikacı, doğal bir yetenek” olarak tanımlayarak kaybın çok büyük olduğunu söyledi. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Graham’ın federal yargı, ulusal savunma ve Güney Karolina üzerinde nesiller boyu sürecek bir etki bıraktığını belirtti. Başkan Yardımcısı JD Vance ise anlaşmazlıklarına rağmen Graham’ı “siyasetimizde eşsiz bir figür” olarak nitelendirdi. Zelenskiy, Ukrayna’nın Graham’ın “cesur savunucuları” için minnettar olduğunu ifade etti.