Luigi Mangione’nin Aralık 2024’te bir sağlık sigortası şirketinin üst düzey yöneticisini öldürmesiyle ilgili olarak tutuklanmasının ardından, eski bir savcı, Mangione için en iyi savunmanın akıl sağlığı savunması olabileceğini öne sürdü. Dönemin CNN hukuk analisti ve şu an Mangione’nin avukatı olan Karen Friedman Agnifilo, delillerin Mangione’nin eylemini gerçekleştirdiğini açıkça ortaya koyacağını, bu nedenle akıl sağlığı savunmasının düşünüleceğini söyledi. Mangione’nin sınıf birincisi olduğunu, hayatı boyunca parlak bir öğrenci olduğunu ve iyi bir aileden geldiğini belirten Agnifilo, bir noktada önemli bir değişim yaşandığını ifade etti.
MANGIONE’NİN SAVUNMA STRATEJİSİ VE AKIL SAĞLIĞI İDDİASI
Mangione, tutuklanmasından üç gün sonra, kendisini Manhattan Bölge Savcılığı adına yargılayan ekibin eski bir üyesi olarak görev yapmış olan Agnifilo’yu avukat olarak tuttu. 28 yaşındaki Mangione, UnitedHealthcare CEO’su Brian Thompson’u öldürdüğü iddiasıyla cinayet ve silah suçlamalarının yanı sıra federal düzeyde takip suçlamalarını da reddetti. Eylül ayında başlaması beklenen eyalet duruşmasında Mangione’nin, sanığın eylemi kabul ettiği ancak psikiyatrik nedenlerle tam sorumlu tutulamayacağını savunduğu bir akıl sağlığı savunması yapıp yapmayacağı henüz netlik kazanmadı.
MAHKEME SÜRECİ VE SAVUNMA İÇİN ZAMAN TALEBİ
Mangione’nin avukatları, geçtiğimiz Ağustos ayında mahkemeye sundukları bir dilekçede, olası bir akıl sağlığı savunması kararlarını savcılığa bildirmek için daha fazla süre talep etti. Bu konu hakkında kamuoyuna yansıyan başka bir gelişme yaşanmazken, savunmanın talebi üzerine bu ay başında yapılan bir duruşma kapalı gerçekleştirildi. Mangione’nin bu hafta eyalet mahkemesine çıkması bekleniyor.
GÜÇLÜ DELİLLER KARŞISINDA AKIL SAĞLIĞI SAVUNMASININ ZORLUKLARI
Hukukçular ve adli psikologlar, aleyhindeki güçlü deliller göz önüne alındığında, akıl sağlığı savunmasının Mangione için en olası seçenek olduğunu belirtiyor. Geçtiğimiz ay verilen önemli bir kararla yargıç, savcıların Mangione’nin sırt çantasında bulunan ve cinayette kullanıldığı iddia edilen silahı ve sağlık sektörüne yönelik düşmanlık ile CEO’yu “ortadan kaldırma” arzusunu ifade eden yazıları mahkemede delil olarak sunmasının önünü açtı. Uzmanlar, Mangione’nin Thompson cinayetinden önceki davranışlarında “önemli bir değişim” olduğuna dikkat çekiyor.
JÜRİ ÜZERİNDE ETKİ VE İNSANİLEŞTİRME ÇABASI
Psikiyatrik bir savunma, Mangione’nin avukatları için onu jüriye karşı daha sempatik gösterme fırsatı da yaratabilir. Adli psikolog Kris Mohandie, jürilerin her zaman “neden” sorusuna yanıt aradığını ve bu tür bir savunmanın eylemin nedenini açıklamaya yardımcı olacağını belirtiyor. Mohandie, bu savunmanın aynı zamanda, çok saldırgan bir eylemi insanileştirebileceğini ve doğru yapılırsa Mangione’yi daha sempatik kılabileceğini ifade etti.
SAVUNMAYA DESTEK VE KAMUOYU TEPKİSİ
Thompson cinayeti, ABD sağlık sektörüne karşı büyük bir öfke dalgasına yol açarken, Mangione’ye yönelik bir destek hareketi de başlattı. Destekçiler mahkeme duruşmalarında onu görmek için sıraya girerken, savunması için 1,5 milyon doların üzerinde bağış toplandı. Güvenlik güçleri, bu desteği soğukkanlı bir cinayetin şok edici bir “kutlaması” olarak nitelendirerek kınadı. Mohandie, akıl sağlığı savunmasının Mangione’nin avukatlarına, jüri üyelerinin sağlık sektörüne yönelik potansiyel hayal kırıklığına hitap etme imkanı verebileceğini söyledi.
SAVUNMANIN RİSKLERİ: YENİ DELİLLERE KAPI AÇABİLİR
Öte yandan hukukçular, bu tür bir savunmanın savcılara daha fazla bilgi sağlayabileceği uyarısında bulunuyor. Akıl sağlığı savunması, savcıların tıbbi kayıtlara erişmesine ve sanığın aile üyelerini ifade vermeye çağırmasına olanak tanıyabiliyor. Eski savcı Gary Galperin, bu tür savunmaların genellikle son çare olarak başvurulduğunu, çünkü gerçek bir akıl hastalığı savunmasının sanığın yaptığının yanlış olduğunu bilmiyor olmasını gerektirdiğini belirtti.
EED SAVUNMASI: AŞIRI DUYGUSAL BOZUKLUK İDDİASI
New York’taki bir diğer savunma seçeneği ise, sanığın geçici olarak kontrolünü kaybetmesine neden olan aşırı duygusal bir bozukluğun (EED) etkisi altında hareket ettiğini iddia etmek. Jüri bu savunmayı kabul ederse, suçlama cinayetten adam öldürmeye indirgeniyor ve daha az hapis cezası öngörülüyor. EED savunması genellikle eşini aldatan birini bulmak gibi anlık tepkilerle işlenen suçlarda kullanılsa da, uzun süreli travma birikimi sonucu hareket eden kişiler için de geçerli olabiliyor.
ÖNCEKİ DAVALARDA EED SAVUNMASI ÖRNEKLERİ
Eski bir ilaç yöneticisi olan Gigi Jordan, oğlunu öldürdüğü davada başarılı bir EED savunması yaparak cinayet yerine adam öldürmekten mahkum oldu. Jordan, eski kocasının kendisini öldüreceğine ve oğlunun tehlikede olduğuna inandığını savundu. Bir diğer yüksek profilli davada ise, 1984 yılında sekiz çocuk ve iki kadını öldüren Christopher Thomas, kokain bağımlılığı ve eşinin sadakatsizliğine duyduğu öfke nedeniyle aşırı duygusal bozukluk altında hareket ettiği gerekçesiyle adam öldürmekten hüküm giydi.
MANGIONE’NİN DAVRANIŞLARI VE YAZILARI SAVUNMAYI ZORLAŞTIRABİLİR
Uzmanlar, Mangione’nin cinayet öncesi ve sonrasındaki yazıları ve davranışlarının, psikiyatrik bir savunmayı zorlaştırabileceğini belirtiyor. Yetkililer, Mangione’nin kendini gizlemek için kapüşonlu bir sweatshirt giydiğini, susturucu kullandığını ve şehirden kaçış planı yaptığını iddia ediyor. Bu tür eylemlerin, yaptığının yanlış olduğunu bilmediği yönündeki bir savunmayı zayıflattığı ifade ediliyor. Ayrıca sırt çantasında bulunan ve aylar öncesine tarihlenen günlük kayıtlarının, Mangione’nin sağlık sektörüne yönelik hayal kırıklığını ve saldırı niyetini açıkça ortaya koyduğu belirtiliyor. Savcıların bu yazıları, Mangione’nin planlı ve kasıtlı hareket ettiğini kanıtlamak için kullanması bekleniyor.