Avrupa’yı kavuran aşırı sıcak hava dalgası rekor sıcaklıklara, ölümcül yangınlara ve kitlesel tahliyelere yol açarken şimdi de kıta genelinde enerji krizi tehdidi baş gösterdi. Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Tuna Nehri’nin bazı bölgelerinde su seviyesinin rekor düşük seviyeye inmesi nedeniyle ülkenin tek nükleer santralinin kapanmanın eşiğinde olduğunu belirterek “En zor beş gün önümüzde” uyarısında bulundu. Ülke elektriğinin yaklaşık yarısını üreten tesiste, reaktör çekirdeğinin ve diğer kritik bileşenlerin soğutulması için Tuna’dan alınan su kullanılıyor ve bu sistem erimeyi önlüyor. Magyar, santralin ilk kez kapanması durumunda dahi nükleer kazayı önlemek için büyük miktarda su gerektiğini ve “bilinmeyen bir bölgede” olduklarını söyledi.
Magyar video açıklamasında, “Su seviyeleri düşmeye devam ederken santrali kapatma ihtimali hâlâ mevcut” ifadelerini kullandı. Başbakan daha sonra yaptığı açıklamada ise önümüzdeki günler için “su yönetimi tahminlerinin” bir ölçüde daha iyimser olduğunu belirtti. 44 yıldır ilk kez kapanma riskiyle karşı karşıya kalan Paks Nükleer Santrali’nin devre dışı kalmasının yaygın bir enerji krizine yol açabileceğini kaydeden Magyar, Romanya’nın da Tuna’nın bazı bölgelerinde kontrollü patlamalar yaparak suyu ülkenin kilit nükleer santrallerinden birine yönlendirmeye çalıştığını aktardı.
AVRUPA'DA YANGIN VE KURAKLIK
İspanya, Fransa ve Portekiz’de geçen ay yaşanan yıkıcı yangınların ardından aşırı sıcakların etkili olduğu Avrupa genelinde büyük şehirler için sıcaklık alarmları verilirken, kuraklık yeşil alanları tozlu kahverengi bölgelere dönüştürüyor. Sıcak hava dalgaları, yangınları körüklerken kıtanın su kaynakları ve buna bağlı altyapı üzerinde de benzeri görülmemiş bir baskı oluşturuyor. Enerji güvenliği alanında çalışmalar yapan Oslo Üniversitesi öğretim üyelerinden Francesco Sassi, “Orta ve Doğu Avrupa’da yaşanan şiddetli kuraklık ve sıcak hava dalgaları, suyun gaz ya da uranyum kadar kritik bir enerji kaynağı olduğunu gösteriyor” dedi. Sassi, Macaristan’daki “eşi benzeri görülmemiş” durumun ülkenin enerji şebekesinin “bel kemiğini” etkilediğini ifade etti.
ROMANYA'DA İKİ REAKTÖR KAPANMIŞTI
Tuna Nehri kıyısındaki tek nükleer santral Paks değil. Romanya’da geçen ay Tuna’nın su seviyesinin düşmesi nedeniyle iki nükleer reaktör kapanmak zorunda kalmış, bu durum elektrik üretimindeki düşüş nedeniyle ülkede ulusal olağanüstü hâl ilan edilmesine yol açmıştı. İki reaktör, düşük su seviyesi nedeniyle daha önce aynı anda şebekeden hiç ayrılmamıştı. Romanya donanması, geçen pazartesi Tuna’nın Bala kanalında kontrollü patlamalar yaparak suyu, reaktörlerin kapatıldığı Cernavoda Nükleer Santrali’ne yönlendirmeye çalıştı.
Magyar, kriz sırasında kişisel ve ticari enerji tüketimini azaltan vatandaşlara teşekkür ederek ülkenin enerji arzının istikrarlı olduğunu söyledi. Önümüzdeki günlerin kritik olduğunu vurgulayan Magyar, “Ülkemizin şu anda ihtiyaç duyduğu büyük bir başarı” dedi.
İTALYA VE YUNANİSTAN'DA ALARM
İtalya’da Sağlık Bakanlığı verilerine göre yılın dördüncü sıcak hava dalgası nedeniyle pazartesi günü 25 şehir için kırmızı alarm verildi. Yunanistan’da ise Atina’nın kuzeybatısında orman yangınıyla mücadele eden iki yangın söndürme helikopteri havada çarpıştı. Yunanistan İtfaiye Teşkilatı’na göre helikopterlerden biri yere çakıldı ve iki mürettebat üyesi hayatını kaybetti.
İNGİLTERE'DE KURAKLIK RESMİLEŞTİ
İngiltere’de de ardışık sıcak hava dalgaları etkili oluyor. Met Office verilerine göre İngiltere’nin yarısından fazlası ve Galler’in tamamı resmi olarak kuraklık ilan edildi. Sıcaklıkların bu hafta yeniden yükselmesi beklenirken, “sıcaktan çok kısa bir süreliğine kurtulduğumuz” ifade edildi. Met Office’in ilk istatistikleri, hem İngiltere hem de Galler’de temmuz ayının 190 yılın en kurak temmuzu olduğunu gösteriyor.
İSVİÇRE VE FRANSA SINIRINDA KURUYAN GÖL
Tuna Nehri’nin yanı sıra kıta genelinde birçok nehir de kuraklıktan etkileniyor. İsviçre ve Fransa sınırındaki Brenets Gölü, Doubs Nehri’nin su seviyesinin düşmesiyle neredeyse tamamen kurudu. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na konuyla ilgili yorum soruldu.