Massachusetts’te bir federal yargıç, Trump yönetiminin geçen yıl çıkardığı tartışmalı kararname kapsamında ülke genelindeki milli parklarda değiştirilen veya kaldırılan tüm tabelaların eski haline getirilmesine karar verdi. Yargıç Angel Kelley, 63 sayfalık sert bir kararla, “Bu yönetim, Amerikan onurunu yüceltme kisvesi altında, kendi tercih ettiği anlatıyla uyuşmayan tüm tabela, sergi ve yorumlayıcı materyalleri kaldırarak milli parklarda sınırlı bir tarih anlatısını dayatıyor ve yarım gerçekler sunuyor” ifadelerini kullandı. Başkan Joe Biden tarafından atanan Kelley, tabelaların 4 Temmuz’dan önce, yani ülkenin 250. kuruluş yıldönümü öncesinde eski haline getirilmesini emretti. Kararda ayrıca Trump yönetiminin milli parklardaki sergilerde daha fazla değişiklik yapması da engellendi.
YARGIÇ KELLEY'DEN SERT KARAR
İçişleri Bakanlığı sözcüsü yaptığı açıklamada Kelley’i “liberal aktivist bir yargıç” olarak nitelendirirken bakanlığın kararı temyize götürebileceğini ima etti. Açıklamada, “Bakanlık, bu hafta sonu Beyaz Saray Güney Çimeni’nde ülkemizin 250. yılını ülke tarihinin en büyük başkanı Donald J. Trump ile kutlarken temyiz seçeneklerimizi değerlendirecek” denildi. Cuma günü verilen karar, şubat ayında bir korumacı ve aktivist koalisyonunun İçişleri Bakanlığı ve Milli Park Servisi’ne karşı açtığı davanın bir parçası olarak geldi. Davacılar, yönetimi “tarihi silmek ve bilimi baltalamak için sürdürülebilir bir kampanya yürütmekle” suçlamıştı.
TRUMP'IN KARARNAMESİ VE KALDIRILAN TABELALAR
Mart 2025’te Trump, “Amerikan Tarihine Gerçeği ve Sağduyuyu Geri Getirme” başlıklı bir başkanlık kararnamesi imzalayarak İçişleri Bakanlığı’na, “geçmişte yaşamış veya hâlâ hayatta olan Amerikalıları uygunsuz şekilde aşağılayan” kamu içeriklerine karşı harekete geçme talimatı vermişti. Save Our Signs isimli savunuculuk grubuna göre bu talimat doğrultusunda iklim değişikliğinden Kızılderili tarihine kadar çeşitli konuları kapsayan en az 45 tabelada değişiklik yapıldı. Şubat ayındaki davada ve cuma günkü kararda örnek olarak gösterilen bir vakada, Wyoming’deki Grand Teton Ulusal Parkı’nda bulunan ve 19. yüzyıl kaşifi Gustavus Cheyney Doane’nin Piegan Blackfeet kabilesinden en az 173 kişinin katledilmesindeki rolüne dikkat çeken bir tabela kaldırıldı. Güney Carolina’daki Fort Sumter Ulusal Anıtı’nda ise yükselen deniz seviyelerinin kalenin duvarlarını ve tarihi geçit alanını sular altında bırakabileceği uyarısını içeren iklim değişikliği tabelası tamamen söküldü.
MİLLİ PARKLARIN EĞİTİM ROLÜ VURGULANDI
Şubat ayındaki davayı açan gruplardan biri olan Ulusal Parkları Koruma Derneği’nin kültürel kaynaklar direktörü Alan Spears, kararı “çok büyük bir olay” olarak nitelendirdi. Spears, “Bu, yargıcın milli parklarımızda anlatılan tarihin yumuşatılması, sansürlenmesi ve temizlenmesine en azından geçici olarak dur diyen iyi, adil ve haklı bir karar” dedi. Kararın park ziyaretçilerinin “tarihimizin tam kapsamını milli parklardan ve sundukları yorumlardan alma” imkanına kavuşacağını belirten Spears, parkların ülkedeki Amerikan tarihi ve kültürünün en büyük koruyucularından biri olduğunu vurguladı. Yargıç Kelley de kararında milli parkların eğitimdeki rolüne dikkat çekerek, parkların “genellikle Amerika’nın en büyük sınıfı” olarak adlandırıldığını ve tarihi yazanların yanı sıra duyulmayanların hikayelerini de anlatma sorumluluğu taşıdığını ifade etti. Kelley, “Hükümetin bu park alanları üzerindeki vesayeti, tarihi tercih edilen parçalar halinde değil, bütünüyle sunma sorumluluğunu da beraberinde getiriyor. Ne yazık ki hükümet bu ilkeleri göz ardı etti” diye yazdı.