ABD’de konut piyasası, jeopolitik gerginliklerin etkisiyle artan mortgage oranları ve rekor seviyedeki konut fiyatları nedeniyle alıcılar için giderek zorlaşıyor. Geçtiğimiz hafta 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi, İran’a yönelik yeni saldırıların finans piyasalarını sarsmasıyla birlikte neredeyse bir yılın en yüksek seviyesi olan %6,55’e yükseldi. Bu artış, birçok ekonomistin düşen faiz oranlarıyla bahar alım sezonunda piyasada bir canlanma beklediği iyimser havanın sona ermesine neden oldu.
SALDIRILAR SONRASI MORTGAGE ORANLARI YÜKSELDİ
Şubat ayında ortalama mortgage faizi üç buçuk yılın ardından ilk kez %6 seviyesinin altına inmişti. Ancak günler sonra Ortadoğu’da yeniden alevlenen çatışmalar bu gidişatı tersine çevirdi. Yatırımcılar, çatışmaların petrol fiyatlarını ve enflasyonu yüksek tutacağı endişesiyle tahvil getirileri ve mortgage oranlarının yükselmesine yol açtı.
KONUT SATIŞLARI VE KREDİ BAŞVURULARI GERİLEDİ
Artış gösteren mortgage oranlarının potansiyel alıcıları piyasadan uzak tuttuğuna işaret eden veriler gelmeye devam ediyor. Ulusal Emlakçılar Birliği (NAR) tarafından Perşembe günü yayımlanan rapora göre, haziran ayında bekleyen konut satışları bir önceki aya göre %5,4, geçen yılın aynı dönemine göre ise %0,3 oranında geriledi. NAR Başekonomisti Lawrence Yun, “Neredeyse bir yılın en yüksek mortgage oranları ve rekor seviyedeki ulusal medyan konut fiyatı, özellikle ilk kez ev alacaklar için zor bir konut piyasasına katkıda bulunuyor” dedi. Mortgage Bankacıları Birliği verilerine göre ise geçen hafta mortgage başvuruları %7 oranında azalırken, geçen yıla kıyasla %2 düşüş kaydetti.
ENFLASYON VE ENERJİ FİYATLARI BELİRLEYİCİ OLUYOR
Mortgage oranları genellikle 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisine paralel hareket ediyor. Geçen hafta sonu ve bu hafta başında, kısa süreli bir ateşkesin ardından ABD ile İran arasında tansiyonun yeniden yükselmesiyle birlikte bu getirilerde dalgalanma yaşandı. Geçen ay çatışmalara geçici olarak ara verilmesi enerji fiyatlarının düşmesine ve buna bağlı olarak enflasyonun soğumasına yol açmıştı. Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun Salı günü açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre, yıllık enflasyon mayıstaki %4,2’den haziranda %3,5’e geriledi. Bu düşüşün büyük kısmı enerji fiyatlarındaki azalmadan kaynaklandı. Ancak son iki haftadır yeniden alevlenen çatışmalar petrol fiyatlarını tekrar yukarı çekti. Kısa bir aranın ardından benzinin galon fiyatı bir haftada 15 sent artarak 3,94 dolara yükseldi. Zillow Kıdemli Ekonomisti Kara Ng, “Mortgage oranları, daha soğuk enflasyon verileri ile yeniden canlanan enerji riskleri arasında sıkışmış durumda. Haziran ayındaki yumuşak enflasyon, Fed’in kısa vadede faiz artırma olasılığını azalttı, ancak yükselen petrol fiyatları enflasyon görünümü ve borçlanma maliyetleri üzerindeki baskıyı sürdürüyor” dedi. Zillow, son ekonomik aksaklıklara rağmen mortgage oranlarının 2026 sonuna kadar %6,4’e kadar kademeli olarak düşeceğini, ancak bu oranın geçen yılın sonundaki seviyenin üzerinde kalacağını tahmin ediyor.
KONUT YASASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ AMA MORTGAGE’A DOKUNMUYOR
Geçtiğimiz hafta, geniş kapsamlı iki partili konut satın alınabilirliği önlemleri resmen yasalaştı. Bu durum, Kongre’nin birçok Amerikalının yüksek konut maliyetine duyduğu hayal kırıklığının farkında olduğunu gösteriyor. Yasa, çeşitli önlemlerle piyasaya daha fazla konut arzı eklemeyi amaçlıyor ve özel sermayenin müstakil ev satın almasına ilk kez sınırlama getiriyor. Ancak yasa, tahvil piyasası tarafından belirlenen mortgage oranlarını ele almıyor. Başkan Donald Trump, konut yasasına itiraz etti ve yasa onun imzası olmadan otomatik olarak yürürlüğe girdi. Trump, muhalefetini dile getirdiği bir sosyal medya paylaşımında, yasanın “düşük faiz oranlarına kıyasla daha az öneme sahip olduğunu” söyledi.