Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, sahte belge kullanımıyla mücadele amacıyla Sahte Belge ile Mücadele Gözetim Programı III’ü (SBİMP-III) tamamladı. Program, risk analizi ve gönüllü uyum odaklı bir denetim anlayışıyla yürütüldü. Bu kapsamda, KURGAN sistemi aracılığıyla 34 bin 315 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi.
RİSK ANALİZİ YÖNTEMİ
KURGAN sistemi, geçmiş veriler üzerinden risk çıktıları üreterek şüpheli işlemleri tespit etti. Ancak sistem, yalnızca sahte belge kullanımıyla ilgili kesin bir tespit sağlamıyor. Mükelleflere, riskli görülen işlemleri araştırmaları ve gerekli belgeleri sunmaları için rehberlik edildi.
GÖNÜLLÜ UYUM SONUÇLARI
Bilgi isteme yazısı alan mükelleflerin bir kısmı, düzeltme beyannamesi vererek vergisel yükümlülüklerini yerine getirdi. Düzeltme beyannameleri sonucunda toplam KDV matrahı 25 milyar 984 milyon lira olarak kaydedildi. Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahı ise 2 milyar 746 milyon lira düzeltildi.
VERGİ MATRAHI DÜZENLEMELERİ
Düzeltme beyannamelerinin yüzde 97,46’sının ihtirazi kayıt olmaksızın verilmesi, mükelleflerin gönüllü uyum sağladığını gösterdi. 28,7 milyar liralık toplam matrah, 2025 yılında tespit edilen 7,9 milyar liralık farkın yaklaşık 3,63 katı oldu.
ETKİNLİK VE KAPASİTE ARTIŞI
Bu program, vergi inceleme kapasitesinin daha etkin kullanılmasına katkı sağladı. Mükelleflerin gönüllü uyum yoluyla düzeltme yapması, müfettişlerin zamanını daha yüksek risk taşıyan konulara yönlendirdi. Ayrıca, şüpheli işlemlerin diğer tarafları hakkında da inceleme altyapısı oluşturuldu.
GELECEK İNCELEME ALTYAPISI
Gönüllü düzeltme dışında kalan işlemlerde, alıcı tarafına yönelik karşıt inceleme çalışmaları yapıldı. Bu sayede, müfettişlerin ilerideki incelemelerde daha güçlü bir delil altyapısına sahip olmaları sağlandı. KURGAN, riskli işlemlerin erken belirlenmesine ve incelemelerin daha hızlı tamamlanmasına destek oldu.
RİSKLERDEN HABERDAR ETME
Gözetim programının amaçlarından biri, mükellefleri vergisel riskler hakkında önceden bilgilendirmekti. Bilgi isteme yazısıyla bilgilendirilen mükelleflere, araştırma ve belge hazırlama süresi tanındı. Böylece mükellefler, gerektiğinde inceleme süreçlerine hazırlıklı bir şekilde katılabilecek.