Cambridge Üniversitesi’nden davranış ekoloğu Alexandra Schnell ve ekibinin yürüttüğü araştırma, mürekkep balıklarının ünlü “marshmallow testi”nin uyarlanmış bir versiyonunu başarıyla geçebildiğini ortaya koyuyor. Bu testte, çocuklardan önlerinde bulunan şekerlemeyi yememek için beklemeleri isteniyor; eğer bekleyebilirlerse daha büyük bir ödül ile karşılaşıyorlar. Bu durum, geleceğe yönelik planlama ve özdenetim yeteneklerini ölçmeyi hedefliyor. Araştırmacılar, altı mürekkep balığını özel bölmeli akvaryumlara koyarak deneyi gerçekleştirdiler. Burada, daha az tercih edilen bir yiyecek olan çiğ karides hemen ulaşılabilir durumda, çok daha cazip olan canlı karides ise belirli bir süre (10-130 saniye) beklendikten sonra erişilebilir hale geliyordu. Eğer bu deniz canlıları hemen karidese yönelirse, ödül olan canlı karides kaldırılıyordu.
SONUÇLAR VE BULGULAR
Araştırma sonuçları, tüm mürekkep balıklarının ödülü erteleyerek beklemeyi tercih ettiğini gösterdi. Bazı bireyler bu süre zarfında tam 130 saniye bekledi. Bilim insanları, bu durumun şempanze ve kargalar gibi büyük beyinli omurgalılarla kıyaslanabilir bir başarı olduğunu belirtiyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayınlanan çalışmanın ikinci aşamasında, mürekkep balıklarına görsel ipuçlarını öğrenme ve değişim sağlama becerileri test edildi. En hızlı öğrenen mürekkep balıklarının, aynı zamanda en uzun süre bekleyebilenler olduğu gözlemlendi. Bu durum, özdenetim ile öğrenme yeteneği arasında olası bir ilişkiyi ortaya koyabiliyor.
MÜREKKEP BALIKLARININ BEKLEME YETENEĞİ
Mürekkep balıkları alet kullanmadıkları gibi yiyecek depolamıyor ve sosyal canlılar da değiller. Araştırmacılar, bu özel yeteneğin onların avlanma biçiminden kaynaklanabileceğini öne sürüyor. Çoğu zaman kamuflaj altında gizlenip bekleyen mürekkep balıkları, yalnızca kısa süreli avlanma anlarında ortaya çıkıyor. Bu durum, avcıların hedefi haline geldikleri için, daha iyi bir yiyecek için bekleyebilmek hayatta kalma avantajı sağlayabiliyor.
GELECEĞE YÖNELİK PLANA DAYANAN BELGELER
Daha önce mürekkep balıklarında “anıya benzer hafıza” tespit edilmişti. 2024’te gerçekleştirilen başka bir araştırmada ise mürekkep balıklarının “yanlış anılar” oluşturduğu gözlemlenmişti. Bilim insanları, bu yeni bulguların mürekkep balıklarının geleceğe yönelik planlama yapabilme olasılığını araştırmak için güçlü bir temel sunduğunu ifade ediyor.