Lincoln Anıtı’nın önünde yer alan yansıma havuzunun (Reflecting Pool) suyunu berraklaştırmak amacıyla kullanılan 1,7 milyon dolarlık “ozon nanokabarcık” sistemi, her çay kaşığı suya 500 milyon mikroskobik kabarcık gönderme kapasitesine sahip. Enjekte edilen oksijenin, yosun, bakteri ve diğer kimyasalları oksitlemesi yani bilimsel olmayan bir ifadeyle paramparça etmesi bekleniyor. Trump yönetimi bu teknolojiyi “son teknoloji” olarak tanıtırken, projenin başlangıcında bu alanda ülkedeki sayılı firmalardan biri olan Ohio merkezli küçük bir şirketi, on yıllardır temizlenemeyen 6,5 milyon galonluk bu simge yapıda teknolojinin işe yarayıp yaramayacağını görmek için görevlendirdi. Sadece beş yıllık bir geçmişe sahip olan bu teknoloji, daha önce hiçbir havuzda resmi olarak kullanılmadı veya araştırılmadı.
SU KALİTESİNİ SAĞLAYAN FİRMA SİYASİ ODAK HALİNE GELDİ
Başkan Donald Trump’ın, havuz tabanının soyulması ve vandalizm iddiaları gibi sorunlarla boğuşan geniş kapsamlı yenileme projesine ilişkin sorular artarken, havuzun su kalitesinden sorumlu Greenwater Services şirketi ulusal spot ışıklarının altına itildi. Şirket, siyasi sularda alışık olmadığı bu durumu yönetebilmek ve bir yandan da havuzun asıl suyuna odaklanabilmek için yakın zamanda bir kriz iletişim firması tuttu. Şirketin başkanı ve operasyon sorumlusu Chas Antinone, projenin kendilerine düşen kısmının planlandığı gibi gidip gitmediği sorusuna tek kelimeyle yanıt verdi: “Evet.” Antinone, “Bu işte ne bir siyasi bağlantım var ne de umursuyorum. Bizim işimiz buraya gelip Yansıma Havuzu’nu temiz tutacak ve olması gerektiği gibi yansıtmasını sağlayacak bir teknoloji getirmekti.” ifadelerini kullandı. Hem federal hem de Ohio eyaletindeki kampanya finansmanı raporlarının incelenmesi, Antinone’un herhangi bir bağış yapmadığını gösterdi. Ancak şirket ve ihalesiz sözleşmesi, havuza bir süreliğine yosunların geri dönmesi, sahibinin Trump kampanyasına yaptığı bağışların ortaya çıkması ve havuzun Amerika’daki bölünmüşlüğün sembolü haline gelmesiyle siyasi bir bataklığa sürüklendi.
YENİ TEKNOLOJİNİN UZUN VADEDE İŞE YARAYACAĞI BELİRSİZ
Greenwater Services’in teknolojisinin uzun vadede işe yarayıp yaramayacağı sorusu ise cevapsız kalırken, İçişleri Bakanlığı teknolojinin çalışması için gerekli olan ve on yıllardır bakımı yapılmayan boruların kapsamlı onarımı için henüz bir takvim belirlemedi. Pool Magazine editörü ve havuz servis sektörü geçmişine sahip Joe Trusty, nanokabarcık sisteminin “sektörde çok konuşulan bir terim” olduğunu belirtti. Trusty, “Bu kadar büyük ve sığ bir su kütlesinde, özellikle de Yansıma Havuzu gibi bir yerde etkili olup olmayacağı ise henüz belli değil.” dedi. Greenwater Services, Trump yönetimiyle olan çalışma takvimini ayrıntılı olarak paylaştı. Bu hesaba göre, Başkan’ın havuzu Amerika’nın 250. kuruluş yıl dönümü olan 4 Temmuz kutlamalarına kadar yenileme talebini karşılamak için bazı düzenlemeler yapılması gerekiyordu. En başından beri şirketin esnek olması gerekiyordu.
GEÇİCİ SİSTEMLERİN KALDIRILMASI YOSUN PATLAMASINA YOL AÇTI
Proje için kalıcı ozon nanokabarcık ünitesinin fabrikada henüz tam olarak üretilmemiş olmasına rağmen havuz suyla dolduruluyordu. Bu nedenle şirket, kalıcı yapı tamamlanana kadar sistemi çalıştırmak için geçici ekipmanlar getirdi. Havuzun suyla yeniden doldurulmasından iki gün sonra, 6 Haziran’da Yansıma Havuzu’na çıplak gözle görülebilen dört adet mobil makine yerleştirildi. Farklı çalışma prensibine sahip bu üniteler, nozullardan suya nanokabarcıklar gönderirken küçük beyaz kabarcık bulutları oluşturuyordu. Şirket, dört makinenin de kalıcı sistemle aynı güçte çalıştığını belirtti. O sırada su berraktı ve her şey yolunda gidiyordu. Ancak 12 Haziran’da, projeye yakın bir kaynağa göre şirketten, Milli Park Servisi tarafından geçici yapıları kaldırması istendi ve herhangi bir gerekçe sunulmadı. Dört ünite devre dışı bırakılarak sahadan kaldırıldı. Projeye yakın bir kişi ve o öğleden sonra bir kameranın kaydettiği görüntülere göre, yosun patlaması bu boşlukta meydana geldi. Greenwater Services, geçici sistemlerin kaldırıldığı bu zaman aralığı hakkında yorum yapmak istemedi. İçişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray, makinelerin neden sudan çıkarılmasının istendiğine dair soruları yanıtsız bıraktı. Bu 24 saatlik süre zarfında Trump yönetimi, National Mall’da yüksek profilli bir UFC fotoğraf çekimi etkinliği düzenledi. Ertesi gün şirket, geçici makineleri yeniden kurdu.
KALICI SİSTEM DEVREDE, DENETİMLER SÜRÜYOR
Dört geçici ünite çalışmaya devam ederken, kalıcı ünite 16 Haziran’da geldi ve montajına başlandı. Şirkete göre 25 Haziran’da geçici üniteler kaldırıldı ve kalıcı sistem kendi başına çalışmaya başladı. Şirket sözcüsü Erin Kramer, “Sanırım herkesin öğrendiği şey, sistemin çalışmasına izin verildiğinde suyu temizlediği ve temiz tuttuğu oldu.” dedi. Geçici ünitelerin aksine kalıcı ozon nanokabarcık teknolojisi havuzun içinde değil, hemen yanındaki ABD Park Polisi ahırlarında bulunan küçük bir pompa binasında konumlandırıldı. İçişleri Bakanlığı’nın belediye su şebekesinden çekildiğini doğruladığı su, sisteme giriyor ve tekrar filtreleniyor. Bu aşamada Greenwater Services’in teknolojisi devreye giriyor. Bir oksijen yoğunlaştırıcı havayı çekiyor ve bu o2’yi saf oksijen moleküllerine ayırmak için bir elektrik akımı göndererek “ozon” oluşturuyor. Bu ozon, basınçlı bir dizi özel nozul aracılığıyla ana su borusuna enjekte ediliyor. Bu ana boru, Yansıma Havuzu’nun etrafında dolaşan ve su girişini sağlayan çok sayıda mevcut küçük boruya ayrılıyor. İçişleri Bakanlığı, yıllardır bakımsız olan binlerce fitlik borunun onarılması ve potansiyel olarak değiştirilmesi gerektiğini daha önce belirtmişti. Ozon nanokabarcık sistemi, boruların en azından bir kısmının kullanılabilir olmasına dayanıyor. Antinone, boruların bir kısmının kullanılabilir olduğunu ancak kaç tanesinin çalıştığından emin olmadığını söyledi. Milli Park Servisi’nin hangi boruların çalıştığını test etmeyi planladığını belirten Antinone, yosunların geri gelmesi halinde boru sisteminin bakılacak ilk yerlerden biri olacağını ifade etti.
UZMANLAR TEKNOLOJİYİ UMUT VERİCİ BULUYOR
Ozon nanokabarcık teknolojisi oldukça yeni olmasına rağmen sektör uzmanları tarafından umut verici bulunuyor. Ohio Eyalet Üniversitesi Gıda, Tarım ve Çevre Bilimleri Fakültesi Su Kalitesi Direktörü Heather Raymond, Greenwater Services’in teknolojisini yıllardır test ediyor ve araştırıyor. Raymond’a göre bu teknolojiyi bu kadar güçlü kılan temel faktörlerden biri, güçlü yosun kırıcı kabarcıklardaki ozonun su içinde kalarak günlerce reaksiyona girebilmesi. Önceki versiyonlarda kabarcıklar yüzeye çıkarak güç kaybediyordu. Raymond, yeni teknolojinin bakterilerle savaşmak için daha biyolojik olarak aktif bir mikrosistem oluşturduğu için güçlü bir “çift yumruk” etkisi yarattığını söyledi. Raymond’un çalışmaları ozon nanokabarcık sistemi için yüzde 90’lık bir etkinlik oranı gösteriyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) 2020’de yayınladığı bağımsız araştırmada da teknolojinin zararlı yosun patlamalarını etkili bir şekilde iyileştirdiği belirtildi. Greenwater Services daha önce teknolojiyi bir havuzda değil, Tijuana Nehri, Ohio’daki Lake Newport ve Florida’daki Port Mayaca gibi su yollarındaki projelerde kullandı. Raymond, ideal koşullarda nanokabarcık teknolojisinin yosun oluşmadan, yani yaz yerine daha serin aylarda devreye alınması halinde en iyi sonucu verebileceğini ancak şirketin Temmuz ayına kadar havuzu temizleme gibi sıkı bir son teslim tarihi altında olduğunu ifade etti.
İHALESİZ SÖZLEŞME VE SİYASİ BAĞLANTILAR TARTIŞMA YARATTI
Havuz tabanını yenileyen Virginia merkezli Atlantic Industrial Coatings gibi Greenwater Services de kamu ihalelerinde tipik olarak uygulanan rekabetçi teklif verme sürecinden muaf tutuldu. Şirkete Nisan ayında ihalesiz bir sözleşme verildi. Şirketin ortak sahibi J.J. Cafaro, Trump’ın uzun süredir destekçisi ve bağışçısı olup, Mar-a-Lago kulübünün yakınında yaşıyor. Cafaro, 2001 yılında Ohio’lu Demokrat Temsilci James Traficant Jr.’a rüşvet vermek için komplo kurmaktan suçlu bulunmuştu. Bir İçişleri Bakanlığı sözcüsü, Beyaz Saray’ın herhangi bir sözleşmenin seçim sürecinde yer almadığını ve belirlenen şirketler hakkında görüş bildirmediğini açıkladı. Beyaz Saray da seçim sürecinde herhangi bir rol oynamadığını belirtti. Greenwater Services, Cafaro’yu günlük operasyonlardan uzak tutmaya çalışırken, bir sözcü Cafaro’nun Ohio’lu bir iş adamı olduğunu ve şirkete yatırım yaptığını ancak günlük operasyonlarla ilgisi bulunmadığını ifade etti. Cafaro ise yerel bir gazeteye yaptığı açıklamada, sistemin çalıştığına inandığını ve kamuoyundaki incelemenin “Trump’ı sevmeyen insanlardan” kaynaklandığını söyledi. Cafaro, başkanla şirketinin Yansıma Havuzu’ndaki çalışmaları hakkında asla konuşmayacağını da belirtti.
ŞİRKET HAVUZ BAŞINDAKİ DENETİMLERİNİ SÜRDÜRÜYOR
Greenwater Solutions çalışanları, Haziran ayının başından bu yana neredeyse her gün havuz başında bulunuyor ve en azından 4 Temmuz kutlamalarına kadar orada olmaları bekleniyor. Antinone, şirketin suyu günlük olarak test ettiğini söyledi. Bir sonraki adım, kalıcı makinenin kendi başına nasıl çalıştığını görmek için zaman tanımak. Şirketle, geçici ünitelerin desteği olmadan çevrimiçi olduktan sadece bir gün sonra konuşan Antinone, suyun iyi görünmeye devam ettiğini ve testlere devam edeceklerini belirtti. Antinone, yosunların ve yeşil rengin geri dönmesi halinde, sistemi güçlendirmek için pompa binasına daha fazla ünite getirme kapasitelerinin bulunduğunu ve bazı noktasal müdahalelerin de yapılabileceğini söyledi. “Şu anda tedavi ettik, iyi görünüyor” diyen Antinone, “ama biliyorsunuz, önümüzdeki hafta 100 derece olacak.” ifadelerini kullandı.