Artemis III görevi başlangıçta iki astronotu 1972’deki Apollo 17’den beri ilk kez Ay’ın güney kutbuna indirmeyi hedefliyordu. Ancak NASA şubat ayında planı değiştirdi. Görev artık alçak Dünya yörüngesinde gerçekleştirilecek.
AYA İNİŞ PLANI DEĞİŞTİ
NASA, görevin yalnızca alçak Dünya yörüngesinde yapılacağını duyurdu. Prototip Ay iniş araçlarıyla kenetlenme test edilecek. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, bunun tarihin en karmaşık operasyonu olacağını söyledi. Isaacman, en hayranlık uyandırıcı roket fırlatma koordinasyonunu gerektireceğini belirtti. Hükümet ve uzay uçuşu topluluğundaki ekiplerin yeteneklerinden yararlanılacak.
GÖREV EKİBİ BELİRLENDİ
NASA astronotu Randy Bresnik komutan olarak görev yapacak. İtalya Uzay Ajansından Luca Parmitano pilot olacak. Parmitano uzayda 300 günden fazla süre geçirdi. ABD’li astronotlar Andre Douglas ve Frank Rubio görev uzmanı olacak. Test pilotu Bob Heintz yedek mürettebat üyesi olarak belirlendi.
STARSHİP GECİKMELERİ ROL OYNADI
Görevin değişmesi SpaceX’in Starship roketindeki gecikmelerden kaynaklandı. Bu araç astronotları Ay yörüngesinden yüzeye taşımak için tasarlandı. Dünya yörüngesinde kenetlenme testi yapılmadan doğrudan Ay inişine geçmek büyük bir adım olarak değerlendirildi. Hükümet Hesap verebilirlik Ofisi, Mart 2026’da sınırlı ilerleme tespit etti. Starship, Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapılmadan Ay’a ulaşamayacak. Bu işlem bir tanker filosunun fırlatılmasını gerektiriyor. Bu manevra henüz test edilmedi.
BLUE ORİGİN ROKETİ PATLADI
NASA’nın Ay misyonu ekibi başka bir aksaklık yaşadı. Blue Origin’in New Glenn roketi motor testi sırasında patladı. Olayda yaralanan olmazken fırlatma rampası büyük hasar aldı. Blue Origin’in başka bir fırlatma yolu bulunmuyor. Hasarın onarılması aylar sürebilir. SpaceX 2016’daki patlamadan sonra 15 ayda hizmete döndü. Ancak SpaceX’in kullanabileceği başka rampaları vardı. Blue Origin bu imkana sahip değil.
GÖREV TAKVİMİ BELİRSİZLEŞTİ
Bu sonbaharda Ay uçuşu yapması planlanan Blue Moon zamanında fırlatılamayabilir. Artemis 4 için gerekli mürettebatlı iniş aracı belirsiz takvimle karşı karşıya kaldı. Artemis 3’ün test etmesi gereken iniş araçları hakkında soru işaretleri doğdu. NASA’nın takvimine göre Artemis 3, 2027’de gösteri uçuşu olarak gerçekleştirilecek. Artemis 4 görevi 2028 başlarında Ay’a inmeyi hedefleyecek. Artemis 5 görevi ise aynı yılın ilerleyen aylarında yapılacak. Blue Origin Başkan Yardımcısı John Couluris, 2027 fırlatması için çalışıldığını açıkladı. Birçok bağımsız uzman bu takvimi oldukça iddialı buluyor.
ÇİN REKABETİ SÜRECİ HIZLANDIRIYOR
Sürecin aciliyetini jeopolitik nedenler belirliyor. Çin, 2030 yılına kadar mürettebatlı Ay inişi hedefini duyurdu. Aralık 2025’teki başkanlık kararnamesi NASA’yı 2028’e kadar Ay’a dönmekle görevlendirdi. Open University’den Dr. Simeon Barber, Çin’in önce ulaşmasının şaşırtıcı olmayacağını söyledi. NASA’nın hata payı oldukça düşük görünüyor. Starship için yakıt ikmali teknolojisi henüz gösterilmedi. Önemli bir ticari ortağın işlevsel fırlatma rampası bulunmuyor. İlk Ay inişi, daha önce yapılmamış işlemlerin sorunsuz gerçekleşmesine bağlı. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, Blue Origin ekibinin toparlanmasına yardımcı olmaya kararlı. Asıl soru, bu toparlanmanın ne kadar süreceği ve takvimin bunu kaldırıp kaldıramayacağı.