NASA, Artemis programı kapsamında Ay yüzeyine iniş yapacak ilk mürettebatı duyurdu. Dört astronottan oluşan ekip, 2027 sonunda fırlatılacak ve Ay’a dönüş yolunda kritik teknolojileri test edecek. Görev, 50 yılı aşkın süredir ilk kez insanı Ay’a indirme hedefi öncesinde bir ön hazırlık uçuşu olarak planlanıyor. Mürettebatta NASA’dan Andre Douglas, Frank Rubio ve Randy Bresnik ile Avrupa Uzay Ajansı’ndan İtalyan astronot Luca Parmitano yer alıyor.
GÖREVİN ODAĞI: ALÇAK DÜNYA YÖRÜNGESİNDE KENETLENME TESTİ
Artemis III uçuşu, Ay inişi değil, öncesinde kritik bir teknoloji denemesi olacak. NASA, astronotları Ay yüzeyine indirecek araçla kenetlenme manevrasını, bu kez Uluslararası Uzay İstasyonu’nun da bulunduğu alçak Dünya yörüngesinde (LEO) gerçekleştirmeyi hedefliyor. Orion kapsülü Florida’dan fırlatıldıktan sonra LEO’da bekleyen Ay iniş araçlarıyla buluşacak. Bu araçların SpaceX’in Starship’i mi yoksa Blue Origin’in Blue Moon’u mu olacağı henüz netleşmiş değil. NASA, her iki aracın da testte yer alabileceğini belirtirken, her iki şirket de geliştirme sürecinde gecikmeler yaşıyor.
EKRİP SEÇİMİ VE TARTIŞMA YARATAN TAMAMEN ERKEK KADRO
NASA’nın bu görev için tamamı erkeklerden oluşan bir ekip seçmesi dikkat çekti. Ajansın astronot birliğinde askeri test pilotu geçmişine sahip çok sayıda kadın astronot bulunmasına rağmen bu tercih eleştirildi. Görev komutanı Randy Bresnik, kararın kasıtlı olmadığını, mevcut astronotların yetenek ve uygunluk durumuna göre seçim yapıldığını söyledi. Bresnik, “Sonraki Artemis görevlerinde mutlaka kadın askeri test pilotları veya diğer kadın astronotlar yer alacak. Biz bu ateşi onlara devretmek için taşıyoruz” ifadelerini kullandı.
MÜRETTEBATIN PROFİLİ: DENEYİMLİ TEST PİLOTLARI VE İLK KEZ UZAYA ÇIKACAK BİR ASTRONOT
58 yaşındaki Randy Bresnik, daha önce uzay mekiği ve Soyuz kapsülüyle uçuşlar yapmış, Artemis programının geliştirilmesinde kilit rol oynamış bir isim. Artemis III’ün komutanı olan Bresnik, ABD Deniz Piyadeleri’nde emekli subay ve test pilotu. 40 yaşındaki Andre Douglas, 2021’de NASA’ya katıldı ve Artemis II’de yedek astronot olarak görev yaptı. İlk uzay uçuşunu gerçekleştirecek olan Douglas, “Beynim bir anda milyonlarca şey düşünüyor ama kalbim çok sıcak” dedi. Frank Rubio, 2022’de Rus Soyuz aracıyla çıktığı görevde 370 günden fazla kalarak ABD’li astronotlar arasında en uzun süreli uzay uçuşu rekorunu kırmıştı. Rubio aynı zamanda aile hekimi ve uçuş cerrahı. Luca Parmitano ise 2013 ve 2019’da iki kez uzaya gitti, altı uzay yürüyüşü yaptı ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ilk İtalyan komutanı oldu. Artemis III’ün pilotu olarak görev yapacak.
UZAY AJANSLARI ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ VE GÖREVİN ZAMAN ÇİZELGESİ
Avrupa Uzay Ajansı Genel Direktörü Josef Aschbacher, Parmitano’nun daha önce bir uzay yürüyüşü sırasında kaskının suyla dolması gibi tehlikeli bir durumu soğukkanlılıkla atlattığını hatırlatarak, “Bu, bir adayın özgeçmişinden çok daha fazlasını anlatır. Luca hassas, sakin ve kararlı” dedi. Mürettebat, mevcut takvime göre yaklaşık bir yıl içinde uçuşa hazırlanacak. Oysa Artemis II astronotları üç yıl eğitim almıştı. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, Artemis III planının bu yıl Şubat ayında açıklanmasıyla sektörde şaşkınlık yaratmıştı. Isaacman, “Artemis II’den doğrudan Ay inişine atlamak çok büyük bir teknolojik sıçramaydı. Apollo 11’e de hemen gitmedik, önce Merkür ve Gemini programları vardı” diyerek kararını savundu. Görevin, Orion’un önce Blue Moon ile iki gün kenetli kalması, ardından Starship ile bir günlük bir kenetlenme yapması planlanıyor. Uçuş, Pasifik Okyanusu’na inişle sona erecek.