NASA, Cuma günü, iki farklı şirket olan Blue Origin ve SpaceX’in inşa ettiği ay iniş araçları ile uzay ajansının kendi roket ve uzay aracını, önümüzdeki yıl gerçekleştirilmesi planlanan kritik test misyonu için hazırlama çabalarına dair yeni detaylar paylaştı. NASA yöneticisi Jared Isaacman, ajansın 2028’deki mürettebatlı ay inişinden önce, önümüzdeki yıl düşük Dünya yörüngesinde bir test misyonu başlatma taahhüdünü yineledi. Isaacman, “Daha fazla zaman, daha fazla para ve daha az uçuşun işimizi daha güvenli ya da daha ulaşılabilir hale getireceğine kendimizi kandırmayacağız,” dedi.
AY İNİŞİ İÇİN HAZIRLIKLAR
Isaacman, NASA’nın ay iniş programının yol haritasını değiştiren 2027 yılına ait bir test misyonu ekledi. Artemis III olarak adlandırılan bu misyon, Blue Origin ve SpaceX araçlarının, Dünya’nın birkaç yüz mil yukarısında, düşük Dünya yörüngesinde Orion ile kenetleme pratiği yapmasını sağlayacak. Planlanan 14 günlük test misyonu, üç büyük roketin fırlatılmasını ve mürettebatlı Orion uzay aracının birkaç kez deneysel araçlarla kenetlenmesini içerecek. NASA’nın Artemis Programı yöneticisi Jeremy Parsons, bunun “şimdiye kadar gerçekleştirilen en karmaşık fırlatma kampanyası” olabileceğini belirtti.
ARAÇLARIN GELİŞİMİ
Blue Origin ve SpaceX, ay inişi için oldukça farklı araçlar geliştiriyor. SpaceX, 2021’de ay iniş sözleşmesini kazanan ilk firma olarak, henüz geliştirilme aşamasında olan dev Starship roketini kullanmayı planlıyor. Starship, Super Heavy roketi ve üst kısmındaki Starship uzay aracını içeren iki parçalı bir fırlatma sistemi olarak tasarlandı. Diğer taraftan, Blue Origin’in Blue Moon Mark 2 aracı, NASA’nın Apollo dönemi iniş araçlarına daha yakın bir tasarıma sahip.
TEST UÇUŞLARI VE ZAMAN ÇİZELGESİ
NASA, Artemis III misyonu için gerekli olan Blue Moon aracının inşasına başladığını duyurdu. SpaceX ise Starship’in daha sade bir versiyonunu, üretim hattından “çekerek” önümüzdeki yıl uçuşa hazırlayacak. Ancak Starship’in Raptor roket motorlarının güvenilirliği hakkında bazı sorunlar olduğu belirtiliyor. NASA’nın yönetici yardımcısı Amit Kshatriya, şu anda görülen sorunların, SpaceX’in aracı yeniden kullanma yeteneğini etkileyebileceğini ifade etti.
GELİŞİM SÜRECİ VE GELECEK PLANLARI
NASA, Artemis programının diğer yönlerinde de bir dizi değişiklik yaptığını kabul etti. Uzay Fırlatma Sistemi roketi ve Orion uzay aracının üretim sürecini hızlandırma çabaları sürerken, Houston merkezli Axiom şirketi tarafından geliştirilen daha hafif ay yürüyüşü giysileri için de onay verildi. NASA, Artemis IV misyonu için hangi aracın kullanılacağına henüz karar vermedi, ancak bu kararın zaman çizelgesini etkileyeceği öngörülüyor.
NASA’nın hedefi, 2028’de iki mürettebatlı iniş gerçekleştirmek; Artemis V ise aynı yıl içinde planlanıyor. Çin’in de 2030 yılına kadar kendi taikonotlarını ay yüzeyine indirmeye yönelik çalışmaları sürüyor. NASA’nın zaman çizelgesini hızlandırma çabalarının, çeşitli bileşenlerin inşası, testi ve güvenliğinin sağlanmasını gerektirdiği ifade ediliyor.